კატეგორიის გარეშე - ბონსაი https://bonsai.ge ბონსაი - ალექსანდრე მესხი Thu, 11 Jun 2026 07:03:46 +0000 ka-GE hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 https://bonsai.ge/wp-content/uploads/2018/12/cropped-favicon-1-32x32.png კატეგორიის გარეშე - ბონსაი https://bonsai.ge 32 32 რა უნდა ვიცოდეთ სანამ ბონსაის ვაჩუქებთ? https://bonsai.ge/2022/10/24/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a9%e1%83%a3%e1%83%a5%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a9%25e1%2583%25a3%25e1%2583%25a5%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2590 Mon, 24 Oct 2022 13:43:14 +0000 http://bonsai.ge/?p=1717   საჩუქრის არჩევა, ხშირად რთული საქმეა, რომლის შერჩევის დროსაც ბევრი ფაქტორის გათვალისწინება გვიხდება. განსაკუთრებით მაშინ როდესაც ვცდილობთ რომ ეს ნივთი, საჩუქრის ადრესატისთვის მნიშვნელოვანი, სიმბოლური და დასამახსოვრებელი იყოს. როგორც წესი ბონსაი ჩამოთვლილ ყველა კრიტერიუმს აკმაყოფილებს: იშვიათია, ორიგინალური და ლამაზთან ერთად სიმბოლური დატვირთვაც აქვს ხოლმე.    ჩვენთან ბონსაის შეძენის მსურველთა დიდი ნაწილის [...]

The post რა უნდა ვიცოდეთ სანამ ბონსაის ვაჩუქებთ? first appeared on ბონსაი.

]]>  

საჩუქრის არჩევა, ხშირად რთული საქმეა, რომლის შერჩევის დროსაც ბევრი ფაქტორის გათვალისწინება გვიხდება. განსაკუთრებით მაშინ როდესაც ვცდილობთ რომ ეს ნივთი, საჩუქრის ადრესატისთვის მნიშვნელოვანი, სიმბოლური და დასამახსოვრებელი იყოს. როგორც წესი ბონსაი ჩამოთვლილ ყველა კრიტერიუმს აკმაყოფილებს: იშვიათია, ორიგინალური და ლამაზთან ერთად სიმბოლური დატვირთვაც აქვს ხოლმე.

   ჩვენთან ბონსაის შეძენის მსურველთა დიდი ნაწილის  მიზანიც ეს არის: გაახარონ ახლო ადამიანი მინიატიურული ხის ჩუქებით. ამ შემთხვევაში ჩვენ ყოველთვის ვაფრთხილებთ მყიდველს: დაფიქრდნენ, არის თუ არა საჩუქრის ადრესატი მზად, ბონსაის სათანადო ყურადღება მიაქციოს.

   ბონსაის მოვლა ჩვეულებრივი ოთახის მცენარის მოვლისაგან  განსხვავდება. მაგალითად: თუ ამ უკანასკნელის შემთხვევაში მორწყვის გრაფიკის შედგენაა შესაძლებელი, ბონსაის მორწყვა სრულად ამინდზეა დამოკიდებული (ზაფხულში შესაძლოა დღეში 2-ჯერაც კი გახდეს წყლის დამატება საჭირო, ხოლო ზამთარში პირობითად 2-3 კვირაც კი არ იყოს ხე მოსარწყავი.) სწორედ ამიტომ ზაფხულში მათ ყოველდღიური ყურადღება სჭირდება.

   სხვა ტიპის მცენარეების მსგავსად, შესაძლებელია, ბონსაისაც გაუჩნდეს მავნებლები. ხშირი კონტროლი კი ამის თავის არიდებისთვისაც  საჭიროა.

 ფორმის შესანარჩუნებელი შეკრეჭა

   დროის სიმცირის გამო, ბევრს უჭირს ამ ყველაფრის სათანადოდ შესრულება. ბონსაის მფლობელისთვის მოვლა სირთულესთან კი არა, სიამოვნებასთან უნდა იყოს ასოცირებული. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ადრე თუ გვიან, ხე აუცილებლად გაუფუჭდება. არადა მართებული მოვლის შემთხვევაში  ბონსაიმ  საუკუნებიც შეიძლება იცოხლოს.

   მიუხედავად იმისა რომ ყოველ ჩვენ ბონსაის მოვლის ვრცელ ინსტრუქციას ვატანთ, მაინც არის არა სათანადო მოვლის გამო გამხმარი მინიატიურული ხეების შემთხვევები. ეს კი როგორც ჩვენთვის, ასევე პატრონისთვისაც ძალიან საწყენია.

   მნიშვნელოვანია ჩუქებამდე გავიაზროთ: რა არის ბონსაი? ის არ არის უბრალოდ დეკორატიული ნივთი ინტერიერის გასალამაზებლად და მის ფორმირებაზე ბევრი წელია დახარჯული. როგორც წესი ლამაზი ბონსაის შესაქმნელად სპეციალისტს მინიმუმ 5-8 წელი ხოლო დახვეწილი ნამუშევრისთვის კი 10-15 წელიც კი ესაჭიროება.

ამიტომ კარგად დაფიქრდით სანამ ბონსაის საჩუქრად შეძენას გადაწყვეტთ.

The post რა უნდა ვიცოდეთ სანამ ბონსაის ვაჩუქებთ? first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის სკოლა https://bonsai.ge/2022/08/28/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a1%e1%83%99%e1%83%9d%e1%83%9a%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2599%25e1%2583%259d%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590 Sun, 28 Aug 2022 09:57:33 +0000 http://bonsai.ge/?p=1691    ბონსაის კულტურა საქართველოში გვიან შემოვიდა. ბონსაებზე მართებული ინფორმაცია დღესაც ბევრს არ აქვს, თუმცა ინტერნეტის მეშვეობით უამრავი სანდო წყაროს ნახვა შეიძლება სხვადასხვა ენებზე. 90-იანი წლების დასაწყისში, როდესაც მე ბონსაიზე მუშაობას ვიწყებდი, ეს ფუფუნება, სამწუხაროდ, არ მქონდა. 10 წლის მანძილზე მხოლოდ რამდენიმე წიგნით ვხელმძღვანელობდი. საქართველოში არავინ იყო ვინც ამ კულტურის გაცნობაში[...]

The post ბონსაის სკოლა first appeared on ბონსაი.

]]>    ბონსაის კულტურა საქართველოში გვიან შემოვიდა. ბონსაებზე მართებული ინფორმაცია დღესაც ბევრს არ აქვს, თუმცა ინტერნეტის მეშვეობით უამრავი სანდო წყაროს ნახვა შეიძლება სხვადასხვა ენებზე. 90-იანი წლების დასაწყისში, როდესაც მე ბონსაიზე მუშაობას ვიწყებდი, ეს ფუფუნება, სამწუხაროდ, არ მქონდა. 10 წლის მანძილზე მხოლოდ რამდენიმე წიგნით ვხელმძღვანელობდი. საქართველოში არავინ იყო ვინც ამ კულტურის გაცნობაში დამეხმარებოდა ან დამაკვალიანებდა მაინც. სწორედ ამიტომ სწავლების პროცესი ძალიან ნელი და შრომატევადი იყო. ბევრი წელი დამჭირდა, რომ ჩაფიქრებული შედეგი მიმეღო.

   ბონსაიზე 30 წლიანი მუშაობის შემდეგ, თავს უფლება მივეცი ჩემი გამოცდილება სხვებისთვის გამეზიარებინა. პირველი მიზეზი ის იყო რომ ქართულ ენაზე, ქართულ ინტერნეტ სივრცეში, არ იძებნებოდა სანდო ინფორმაცია ამ იაპონური კულტურის შესახებ. ჩემი შვილის დახმარებით შევქმენით ვებგვერდი, რომლის უმთავრესი ფუნქციაც შემეცნებითი ხასიათისაა. მას შემდეგ რაც ბონსაი ჩვენს ქვეყანაში შედარებით პოპულარული გახდა, ბევრმა ადამიანმა გამოთქვა სურვილი ამ ხელოვნების შესწავლის. ამის გამო დავფიქრდი, რომ ბონსაის სკოლა შემექმნა.

   თავდაპირველად მთავარი პრობლემა შესაბამისი სივრცის არ ქონა იყო. ჩვენი სამუშაო ადგილი არც ვიზუალურად გამოიყურებოდა კარგად და ფუნქციურადაც შეუძლებელი იქნებოდა იქ რაიმე საგანმანათლებლო აქტივობის ჩატარება. 2021 წლის იანვარს საშუალება მოგვეცა, ექსპო-ჯორჯიის ტერიტორიაზე, საბჭოთა პერიოდში აშენებული, უფუნქციო სათბური იჯარით აგვეღო. ამ იდეით თავიდანვე მოვიხიბლეთ, სათბური შესაძლებლობას გვაძლევდა ჩვენი ბონსაები ლამაზად გამოგვეფინა და ამასთან შემსწავლელი კურსებიც ამ სივრცეში ჩაგვეტარებინა. დიდი ძალისხმევა დაგვჭირდა სივრცე რომ გაგვესუფთავებინა და გაკვეთილების ჩასატარებლად მოგვეწყო. თუმცა ეს ყველაფერი ამად ნამდვილად ღირდა.

   2021 წლის 13 მარტს პირველი სასწავლო ჯგუფიც ავიყვანეთ. სწავლის პროცესი ძალიან შრომატევადია, ამავდროულად კი ჩემთვის ძალიან სასიამოვნო. მახარებს ისიც რომ თითოეული ჩემი მოსწავლე განსაკუთრებული და საინტერესო ადამიანია. კურსის დასრულების მერეც მათი სტუმრობა ჩვენთან განსაკუთრებით სასიხარულოა.

ბონსაის კურსების პირველი ჯგუფი
ბონსაის კურსების პირველი ჯგუფი

   ბონსაის კურსები ამ კულტურის პოპულარიზაციასაც ეხმარება. რაც უფრო მეტი ადამიანი სწავლობს ამ ხელოვნებას სიღრმისეულად, მით უფრო მალე ვრცელდება სწორი ინფორმაცია ბონსაის შესახებ. ეს კი ძალიან მნიშვნელოვანი მგონია.

გაკვეთილი ბონსაის სტილებზე
გაკვეთილი ბონსაის სტილების შესახებ

გაზაფხულის ახალი კურსი 7 მარტს იწყება. კურსის ხანგრძლივობა 2 თვეა. ამ ჯერზე მხოლოდ ერთი, 5 წევრიანი ჯგუფი აგვყავს. პრაქტიკული მასალის სწავლების დროს, 5 ადამიანზე მეტის აყვანა არა ეფექტიანია. კურსების შესახებ დეტალური ინფორმაციისთვის მოგვწერეთ ინსტაგრამ და ფეისბუქ  გვერდებზე.

 

   

The post ბონსაის სკოლა first appeared on ბონსაი.

]]> რატომ ღირს ბონსაი ძვირი? https://bonsai.ge/2022/07/05/%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a2%e1%83%9d%e1%83%9b-%e1%83%a6%e1%83%98%e1%83%a0%e1%83%a1-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98-%e1%83%ab%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a0%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a2%25e1%2583%259d%25e1%2583%259b-%25e1%2583%25a6%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598-%25e1%2583%25ab%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598 Tue, 05 Jul 2022 16:05:25 +0000 http://bonsai.ge/?p=1670    რატომ ღირს ბონსაი ასე ძვირი? მე ამ კითხვას სხვანაირად დავსვამდი: რატომ არის შეუძლებელი ბონსაი იაფი იყოს? პირველ რიგში, მთავარი მიზეზი, რა თქმა უნდა, დროა. ის დრო, რომელიც ბონსაის შექმნას სჭირდება. როგორც წესი ლამაზი ბონსაის შესაქმნელად სპეციალისტს მინიმუმ 5-8 წელი ხოლო დახვეწილი ნამუშევრისთვის კი 10-15 წელიც კი ესაჭიროება. ხე ცოცხალი[...]

The post რატომ ღირს ბონსაი ძვირი? first appeared on ბონსაი.

]]>    რატომ ღირს ბონსაი ასე ძვირი? მე ამ კითხვას სხვანაირად დავსვამდი: რატომ არის შეუძლებელი ბონსაი იაფი იყოს? პირველ რიგში, მთავარი მიზეზი, რა თქმა უნდა, დროა. ის დრო, რომელიც ბონსაის შექმნას სჭირდება. როგორც წესი ლამაზი ბონსაის შესაქმნელად სპეციალისტს მინიმუმ 5-8 წელი ხოლო დახვეწილი ნამუშევრისთვის კი 10-15 წელიც კი ესაჭიროება. ხე ცოცხალი ორგანიზმია, ის პლასტილინი არ არის რომ ოსტატის ხელს უპირობოდ მიჰყვეს. შესაბამისად ყველა ნერგს თავისი ბუნება და ასე რომ ვთქვათ, თავისი ხასიათიც აქვს, რომელთა არ გათვალისწინების შემთხვევაშიც ხე აუცილებლად გაფუჭდება. ამაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანი ის დრო და მოთმინებაა, რომელიც სპეციალისტს ტექნიკის დაუფლებაში სჭირდება. რადგან პირველი მცირე შედეგი მხოლოდ რამდენიმე წლის მუშაობის შემდეგ დგება. პირადად მე, დაახლოებით 10 წელი დამჭირდა რომ მივმხვდარიყავი სასურველი შედეგი რა ხერხებით უნდა მიმეღო. ნებისმიერი ხის ფორმირებაც სპეციფიკური საქმეა. წინასწარ ვერ განსაზღვრავ ხე როგორ მოიქცევა. ფორმირების ყველა ეტაპზე კი მუდმივი ყურადღება და შესწორებებია საჭირო. შეუძლებელია ბუნებაში ორი იდენტური ბონსაი არსებობდეს. აქედან გამომდინარე ყველა ხეს ინდივიდუალური მიდგომა სჭირდება.

თუთა
ჩემი პირველი ბონსაი, მასზე მუშაობა 1991 წელს დავიწყე


ბონსაის სპეციალისტის ყურადღება ფორმირების ეტაპის დასრულების შემდეგაც არ დუნდება. პატარა უყურადღებობამაც კი შეიძლება ხე გაახმოს. მაგალითად დაგვიანებულმა მორწყვამ ამდენი წლის შრომა წყალში ჩაყაროს. ფორმის შესანარჩუნებელი შეკრეჭა მუდმივად საჭიროა. წინააღმდეგ შემთხვევაში ხე ფორმას და იმ სილამაზესაც დაკარგავს, რისთვისაც ამდენი წელი და მოთმინება დაიხარჯა. მინიატურული ხის ფასს ისიც ზრდის რომ ბონსაის შესაქმნელი საჭირო ნივთები იაფი არასდროს ღირს. ხარისხიანი, სპეციალური ქოთანი თუ ინსტრუმენტი, როგორც წესი გაცილებით უფრო ძვირია ვიდრე, იმავე დონის სხვა საბაღე ინსტრუმენტი ან კერამიკული ნაკეთობა.

ასაკი ≈ 35 წელი. სიმაღლე: 80 სმ
ამ ფიჭვის ფორმირებას 8 წელი დასჭირდა

დაწყებით ეტაპზე, რა თქმა უნდა, შესაძლებელია იაფი, შედარებით დაბალი ხარისხის ნივთებით გარკვეული შედეგის მიღება. თუმცა იაფიანი ნივთები ვერ იქნება გამძლე, ვერც საუკეთესო მასალისგან დამზადებული. ამით ფორმირების პროცესი რთულდება და საბოლოოდ ეს ბონსაის ვიზუალზეც აისახება.

   ბოლო წლებში ბონსაი უფრო და უფრო პოპულარული ხდება. ის სასტატუსო ნივთადაც იქცა. განვითარებულ ქვეყნებში უამრავი ადამიანი, მათ შორის ცნობილი ხალხი, ბონსაის საკუთარი დახვეწილი და უნიკალური გემოვნების ხაზგასასმელად ყიდულობს..

რობერტ დაუნი უმცროსი
ცნობილი მსახიობი რობერტ დაუნი უმცროსი ბონსაის მორწყვისას

პოპულარობის მეორე მხარე კი ის არის რომ ბაზარზე უამრავი მცენარე გაჩნდა, რომელსაც ბონსაიდ ყიდიან. თუმცა მათ ამ იაპონურ კულტურასთან არანაირი კავშირი აქვს. ბონსაის კი მხოლოდ იმიტომ უწოდებენ რომ იგი პატარაა და ქოთანშია. ეს ხეები, როგორც წესი, კომერციულად დამზადებული მასობრივი პროდუქტია და ჩვეულებრივ, საბაღე მაღაზიებში იყიდება. შესაბამისად მათი ფასი გაცილებით დაბალია, ხოლო ბონსაის მოყვარულთათვის ნაკლებად ღირებულიც, არასათანადო ფორმირების გამო.  აქედან გამომდინარე სპეციალისტი რომელიც გადაწყვეტს საკუთარი ნამუშევრის გაყიდვას, როგორც წესი საკმაოდ დიდ თანხას ითხოვს. თუ ინტერნეტში მოიძიებთ გასაყიდად გამოტანილ ბონსაის ლამაზ ეგზემპლარებს, მათი ფასი საშუალოდ 1200-დან 15000 $-მდე მერყეობს. თუმცა კოლექციონერები გაცილებით დიდ თანხას იხდიან, ტრადიციული, უნიკალური ბონსაის შესაძენად.

დასკვნის სახით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ბონსაი იაფი ვერასდროს ეღირება და ამაში ცუდი არაფერია, რადგან უნიკალური ნაკეთობები, რომლებზეც დიდი დრო და ენერგიაა დახარჯული იაფი თითქმის არასდროს ღირს.

The post რატომ ღირს ბონსაი ძვირი? first appeared on ბონსაი.

]]> ჩვენი სივრცე https://bonsai.ge/2022/01/07/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a1%e1%83%98%e1%83%95%e1%83%a0%e1%83%aa%e1%83%94/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2598%25e1%2583%2595%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25aa%25e1%2583%2594 Fri, 07 Jan 2022 16:01:13 +0000 http://bonsai.ge/?p=1500   ჩემი პირველი ბონსაები ჩვეულებრივი საცხოვრებელი კორპუსის აივანზე იყო. იქიდან გამომდინარე, რომ სულ რამდენიმე ხე მქონდა, მათ განსათავსებლად განსაკუთრებული სივრცე არც მჭირდებოდა. წლების განმავლობაში ახალ და ახალ ხეებზე ვმუშაობდი. რამდენიმე წელიწადში კი გაზრდილი კოლექცია აივანზე აღარ მეტეოდა. ერთადერთი გამოსავალი, სადაც მათ განთავსებას შევძლებდი, ჩემი საცხოვრებელი კორპუსის სახურავი იყო. იქ მუშაობა[...]

The post ჩვენი სივრცე first appeared on ბონსაი.

]]>   ჩემი პირველი ბონსაები ჩვეულებრივი საცხოვრებელი კორპუსის აივანზე იყო. იქიდან გამომდინარე, რომ სულ რამდენიმე ხე მქონდა, მათ განსათავსებლად განსაკუთრებული სივრცე არც მჭირდებოდა. წლების განმავლობაში ახალ და ახალ ხეებზე ვმუშაობდი. რამდენიმე წელიწადში კი გაზრდილი კოლექცია აივანზე აღარ მეტეოდა. ერთადერთი გამოსავალი, სადაც მათ განთავსებას შევძლებდი, ჩემი საცხოვრებელი კორპუსის სახურავი იყო. იქ მუშაობა ჩემთვის ხელსაყრელი აღმოჩნდა, რადგან სამსახურიდან დაბრუნებულს შორს წასვლა არ მიწევდა და გზაში დრო არ მეკარგებოდა.

ბონსაები მიცკევიჩის ქუჩაზე, საცხოვრებელი კორპუსის სახურავზე

სახურავზე რამდენიმე წელი ვიმუშავე, თუმცა მალევე ძლივსღა ვატევდი ჩემს ბონსაებს. სწორედ ამიტომ, როდესაც სანერგე კომპანიამ, („ევროპლანტ ჯორჯია“), რომელიც წერეთელზე გამოფენის ტერიტორიაზე მდებარეობდა, მათთან გადასვლა შემომთავაზა, მარტივად დავთანხმდი.
   ახალმა სივრცემ საშუალება მომცა, კიდევ უფრო გამეზარდა ჩემი კოლექცია და ახალი გამოწვევებიც მიმეღო. იმ ტერიტორიაზე თავს კარგად ვგრძნობდი, ამას ისიც ემატებოდა, რომ სანერგეში ყოველთვის გამოჩნდებოდა ჩემთვის საინტერესო ნერგი. შესაბამისად ნერგის საშოვნელად შორს წასვლა აღარ მჭირდებოდა.

ბონსაები ზამთარში, გამოფენის ტერიტორიაზე

  მიუხედავად ამისა, ჩემს სამუშაო ადგილს საგამოფენო სივრცეს ვერ დაარქმევდი. დიდწილად არც ვფიქრობდი ხეების ლამაზად განლაგებაზე, რადგან ამისთვის, არც ფინანსები და არც დრო მქონდა. აქედან გამომდინარე სტუმარდ მოსული ადამიანისთვის, რთული იყო უმეტესობა ბონსაის აღქმა. (ზოგი შეუსაბამო სიმაღლეზე იდო, ხეები ერთი მეორეს ეფარებოდნენ და ა.შ.) არადა, ბონსაი დასათვალიერებლად განცალკევებულ ადგილას უნდა განთავსდეს, რათა მისი ესთეტიკა სრულიად აღქმადი იყოს.

  ამ პრობლემის გამოსწორებაზე ჩემმა უმცროსმა შვილმა დაიწყო ზრუნვა. თითქმის ერთი წლის განმავლობაში ვეძებდით ჩვენთვის შესაფერის სივრცეს. სხვადასხვა კომპანიები და სანერგეებიც გვთავაზობდნენ ჩვენი კოლექციის მათ ტერიტორიაზე განთავსებას. საბოლოოდ მაინც გვერჩივნა ეს სივრცე დამოუკიდებლად, ჩვენი გემოვნებით მოგვეწყო.

  2021 წელს, იანვარში, ჩვენ ბონსაებთან ახლოს, კვლავ „ექსპო ჯორჯიის“ ტერიტორიაზე, თავისუფალი აღმოჩნდა საბჭოთა პერიოდში აშენებული სათბური. შენობა სათბურის ნანგრევს უფრო ჰგავდა. თავიდანვე მივხვდით, რომ რთული იქნებოდა ამ სათბურის წესრიგში მოყვანა. ყველაფერი საკუთარი ძალებით უნდა გაგვეკეთებინა. ჩვენს მეგობრებსაც ვკითხეთ აზრი ამ სათბურის შესახებ და მათაც დაინახეს ამ ადგილის საგამოფენო სივრცედ გადაკეთების პერსპექტივა. ასე მივიღეთ გადაწყვეტილება იქ გადასვლის თაობაზე. შენობა სამომავლოდ ბონსაის შემსწავლელი კურსების საკლასო ოთახადაც გამოდგებოდა. ზამთარშივე გადავწყვიტეთ ამ ადგილის ქირაობა და მის მოწესრიგებას შევუდექით.

სათბური
ჩვენი სივრცე სანამ მის მოწყობას დავიწყებდით

  მოწესრიგებაში ძალიან დამეხმარნენ ჩემი შვილები და მათი მეგობრები. მათი დახმარების გარეშე საგამოფენო სივრცის მოწყობა შეუძლებელი იქნებოდა. ნახევარ წელიწადში ჩვენს სათბურს ის სახე მივეცით, როგორიც ახლა აქვს. ბონსაის შემსწავლელი კურსებიც წარმატებით ტარდება. სათბური როგორც საგამოფენო ასევე კომფორტულ სამუშაო ადგილადაც გადაიქცა.

  მიხარია, რომ სტუმრების უმრავლესობას მოსწონს ჩვენი სივრცე. კიდევ დაგვრჩა გასაკეთებელი დეტალები, რომ ადგილი  სრულიად მოწყობილად ჩაითვალოს და იმედია, ამ ყველაფერს უახლოეს მომავალში გავართმევთ თავს.

ჩვენი სივრცე ახლა
ჩვენი სივრცე ახლა

The post ჩვენი სივრცე first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ყიდვა https://bonsai.ge/2021/09/02/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a7%e1%83%98%e1%83%93%e1%83%95%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a7%25e1%2583%2598%25e1%2583%2593%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590 Thu, 02 Sep 2021 17:23:53 +0000 http://bonsai.ge/?p=756    ძალიან ბევრ ქვეყანაში ბონსაი სპეციალიზირებულ მაღაზიებში ან პერიოდულად მოწყობილ გამოფენებზე იყიდება. საქართველოში  ბონსაის შეძენა, საბაღე მაღაზიებშია შესაძლებელი. ძირითადად ეს ევროპაში კომერციული მიზნით დამზადებული პატარა ზომის ფიკუსები ან ჩინური თელაა. ეს ჯიშები მხოლოდ ოთახის ბონსაისთვის გამოდგება. ამ დროს, ძალიან იშვიათი გამონაკლისის გარდა, ეს მცენარეები ბონსაის ნამდვილი შემფასებლისთვის ნაკლებადაა ღირებული (არასათანადო[...]

The post ბონსაის ყიდვა first appeared on ბონსაი.

]]>    ძალიან ბევრ ქვეყანაში ბონსაი სპეციალიზირებულ მაღაზიებში ან პერიოდულად მოწყობილ გამოფენებზე იყიდება. საქართველოში  ბონსაის შეძენა, საბაღე მაღაზიებშია შესაძლებელი. ძირითადად ეს ევროპაში კომერციული მიზნით დამზადებული პატარა ზომის ფიკუსები ან ჩინური თელაა. ეს ჯიშები მხოლოდ ოთახის ბონსაისთვის გამოდგება. ამ დროს, ძალიან იშვიათი გამონაკლისის გარდა, ეს მცენარეები ბონსაის ნამდვილი შემფასებლისთვის ნაკლებადაა ღირებული (არასათანადო ფორმირების გამო). თუ ინტერნეტში  მოიძიებთ გასაყიდად გამოტანილ მცენარეებს ნახავთ, რომ ეს ტენდენცია მარტო საქართველოსთვის არ არის დამახასიათებელი. ანალოგიური რამ  მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში ხდება. თუმცა ასეთი მცენარის შეძენასაც აქვს დადებითი მხარე: მოყვარული, რომელმაც კარგად იცის ფორმირების ტექნიკა, ასეთი ხისგან 1-2 წელიწადში საკმაოდ ლამაზი ბონსაის მიღებას შეძლებს.

თეთრი თუთა, მასზე მუშაობა 1990 წელს დავიწყე

   ყიდვისას აუცილებლად კარგად დააკვირდით ბონსაის. ძალიან ხშირად, მაღაზიაში არასწორი ადგილმდებარეობის და მოვლის გამო მცენარე საკმაოდ დასუსტებულია. პირველ რიგში ყურადღება ფოთლებს მიაქციეთ, შეყვითლებული ან ფერდაკარგული ფოთლების დიდი რაოდენობა უკვე მიუთითებს მცენარის სისუსტეზე. ახლადამოსული ყლორტები არ უნდა იყოს არაბუნებრივად გრძელი და კვანძებს შორის მანძილი ყველგან თანაბარი უნდა იყოს. მცენარეზე არ უნდა იყოს გამხმარი ტოტები. თუ მცენარე წიწვოვანია, გაყავისფრებული წიწვები უკვე მიუთითებს იმაზე, რომ მცენარეს გარკვეული პრობლემები აქვს. მაღაზიაში შეიძლება არასწორი ინფორმაცია მოგაწოდონ მცენარის მოვლაზე. ამიტომ  უმჯობესია დააზუსტოთ მცენარის სახეობა და ლათინური დასახელება, შემდეგ კი სხვადასხვა წყაროებზე დაყრდნობით თავად  დაადგინოთ კონკრეტულ ჯიშს რა პირობები ესაჭიროება ნორმალური განვითარებისთვის.
ნაკლებად სარისკოა, თუ ბონსაის ყიდვას  სპეციალისტთან გადაწყვეტთ , რომელიც თავად მუშაობს მინიატურული ხეების შექმნაზე. ასეთი პიროვნება დაწვრილებით მოგაწოდებთ მოვლისთვის საჭირო ყველანაირ ინფორმაციას.

   რა ღირს ბონსაი? ამ კითხვაზე პასუხის გაცემა საკმაოდ რთულია, რადგან შეფასება საკმაოდ სუბიექტურია. მაღაზიებში გასაყიდად გამოტანილი ბონსაის ფასი შედარებით იაფია. ისეთი ბონსაი კი რომელიც მართლა ღირებულია, საქართველოში ძალიან იშვიათია. სპეციალისტი რომელიც გადაწყვეტს თავისი ნამუშევრის გაყიდვას, როგორც წესი, საკმაოდ დიდ თანხას ითხოვს. ამის მიზეზი ბონსაის შექმნაზე დახარჯული დიდი დროა. თუ ინტერნეტში მოიძიებთ, გასაყიდად გამოტანილ ბონსაის ლამაზი ეგზემპლარების ფასი საშუალოდ 1 000-დან 15 000 ამერიკულ დოლარამდეა. მაგრამ როგორც წესი იაპონელი კოლექციონერები გაცილებით დიდი თანხას იხდიან ტრადიციული უნიკალური ბონსაის შესაძენად. 

ძვირადღირებული ბონსაი
1,3 მილიონ ამერიკულ დოლარად გაყიდული ბონსაი

   ყველაზე ძვირად ღირებული ბონსაი, იაპონური თეთრი ფიჭვი, 2011 წლის 18-21 ნოემბერს იაპონიაში გამართულ ბონსაის გამოფენაზე 100 000 000 იაპონურ იენად გაიყიდა (დაახლოებით 1 300 000 დოლარი)
როგორც ამბობენ ის 300 წლისაა. სადმე ბუნებაში ანალოგიური ასაკის ამავე ჯიშის ხეში არავინ გადაიხდის ამხელა თანხას.
ბონსაი მხოლოდ მისი ასაკით არასდროს ფასდება. ეს ხე ბონსაის კულტურაში შედევრია ,ფაქტობრივად, იდეალური ნამუშევარი. ის კლასიკური ბონსაის ყველა მოთხოვნას აკმაყოფილებს.

   როდესაც ბონსაის ყიდვას გადაწყვეტთ, ზუსტად უნდა იცოდეთ შეძლებთ თუ არა მისი ნორმალური განვითარებისთვის სათანადო პირობების შექმნას. ასევე კარგად უნდა იცოდეთ ხართ თუ არა მზად იმისთვის, რომ პატარა მცენარეს ყურადღება არ მოაკლოთ და მართებულად მოუაროთ. 

გასაყიდი ბონსაის ფოტოები და ფასები 

The post ბონსაის ყიდვა first appeared on ბონსაი.

]]> ვაზის ბონსაი https://bonsai.ge/2021/07/22/%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%96%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590%25e1%2583%2596%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598 Thu, 22 Jul 2021 15:04:00 +0000 https://bonsai.ge/?p=2163     ვაზი (ლათ. Vitis) ვაზისებრთა ოჯახის მცენარეთა გვარს მიეკუთვნება და მოიცავს დაახლოებით 70 სახეობას, რომლებიც ძირითადად თბილი და ზომიერი კლიმატის რეგიონებში გვხვდება. ცნობილია ვაზის 4000-მდე ჯიში, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ბოტანიკური, აგრონომიული და სამეურნეო ნიშან-თვისებებით.საქართველოში 500-მდე ადგილობრივი ჯიშია.ბუნებრივად მოზარდი ვაზი მხვიარაა, საყრდენზე დამაგრებას კი ულვაშებით ახერხებს. მისი ქერქი ყავისფერია და[...]

The post ვაზის ბონსაი first appeared on ბონსაი.

]]>     ვაზი (ლათ. Vitis) ვაზისებრთა ოჯახის მცენარეთა გვარს მიეკუთვნება და მოიცავს დაახლოებით 70 სახეობას, რომლებიც ძირითადად თბილი და ზომიერი კლიმატის რეგიონებში გვხვდება. ცნობილია ვაზის 4000-მდე ჯიში, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდებიან ბოტანიკური, აგრონომიული და სამეურნეო ნიშან-თვისებებით.საქართველოში 500-მდე ადგილობრივი ჯიშია.
ბუნებრივად მოზარდი ვაზი მხვიარაა, საყრდენზე დამაგრებას კი ულვაშებით ახერხებს. მისი ქერქი ყავისფერია და დროთა განმავლობაში ზოლებად სცილდება ღეროს.

   ვაზის კულტივირება უძველესი დროიდან იწყება, მაგრამ ბონსაის სამყაროში ვაზი საკმაოდ იშვიათი და ნაკლებად პოპულარული არჩევანია. როგორც წესი, ბონსაის სპეციალისტები ვაზს არ განიხილავენ ამ კულტურისთვის შესაფერისს მცენარედ. ამის მიზეზი მისი რთული ფორმირებაა – ვაზის სტრუქტურიდან გამომდინარე, თითქმის შეუძლებელია მისგან კლასიკური ესთეტიკის მქონე ბონსაის მიღება. აქედან გამომდინარე ძალიან, ძალიან იშვიათი გამონაკლისების გარდა, ინტერნეტ სივრცეშიც კი, გაგიჭირდებათ ვაზისგან შექმნილი ლამაზი ბონსაის ნახვა.
თუმცა ჩვენთვის, საქართველოში მცხოვრებთათვის, ვაზი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ატარებს. ამიტომ, წლების წინ გადავწყვიტეთ გვეცადა ვაზის ბონსაების შექმნა და ამ ეტაპზე ათამდე ვაზის ბონსაიზე ვმუშაობთ. მათი უმეტესობა იმერეთიდან, ჩვენი მშობლიური ბაღდათიდანაა. ვაზების უმეტესობა რომლებზეც ვმუშაობთ ჩვენთან მეღვინეებისთვის როგორც წესი, გადაბერებულად ითვლება და ამიტომ კაფავენ კიდეც.

ყურძენი ვაზის ბონსასიზე

   ვერ ვიტყვი, რომ ჩემი ნამუშევრებიდან საუკეთესოებად სწორედ ვაზის ბონსაები მიმაჩნია, თუმცა ფაქტი ისაა რომ ისინი როგორც წესი, ყველაზე დიდ ყურადღებას და მოწონებას იმსახურებენ ქართველი აუდიტორიის თვალში.

ბონსაის ღვინო 12მლ. ბოთლში.

  წელს პირველად ვაზის ღვინოც დავწურეთ, არა მგონია განსაკუთრებულად გემრიელი ღვინო გამოვიდეს, რადგან მეღვინეობის დიდი გამოცდილება არ მაქვს. თუმცა ყველაფერი ხდება და შეიძლება სასიამოვნოდაც გაგვაოცოს იმ 400 მილილიტრმა ცოლიკაურმა, რაც ჩვენი ბონსაისგან გამოვიდა.

The post ვაზის ბონსაი first appeared on ბონსაი.

]]> ყველაფერი მოკლედ https://bonsai.ge/2021/07/19/%e1%83%a7%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%a4%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%99%e1%83%9a%e1%83%94%e1%83%93/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a7%25e1%2583%2595%25e1%2583%2594%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a4%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2599%25e1%2583%259a%25e1%2583%2594%25e1%2583%2593 Mon, 19 Jul 2021 06:36:32 +0000 http://bonsai.ge/?p=1361   ამ თავში ერთადაა თავმოყრილი რამდენიმე მნიშვნელოვანი წესი რომლის ცოდნაც აუცილებელია ბონსაიზე მუშაობისას. ფორმირებისთვის დაწერილი ყოველგვარი წესი თუ პრინციპი არ შეიძლება ჩაითვალოს როგორც აუცილებლად შესასრულებელი და მკაცრი კანონი. ეს წესები შეძლება ჩაითვალოს მხოლოდ რჩევად, მათთვის ვინც ცდილობს ბონსაის გაზრდას. რაც შეეხება მოვლას: მცენარის მოვლას აუცილებლად უნდა დაუთმოთ განსაკუთრებული ყურადღება. ადგილის[...]

The post ყველაფერი მოკლედ first appeared on ბონსაი.

]]>   ამ თავში ერთადაა თავმოყრილი რამდენიმე მნიშვნელოვანი წესი რომლის ცოდნაც აუცილებელია ბონსაიზე მუშაობისას. ფორმირებისთვის დაწერილი ყოველგვარი წესი თუ პრინციპი არ შეიძლება ჩაითვალოს როგორც აუცილებლად შესასრულებელი და მკაცრი კანონი. ეს წესები შეძლება ჩაითვალოს მხოლოდ რჩევად, მათთვის ვინც ცდილობს ბონსაის გაზრდას. რაც შეეხება მოვლას: მცენარის მოვლას აუცილებლად უნდა დაუთმოთ განსაკუთრებული ყურადღება. ადგილის შერჩევა, მორწყვა, სასუქის შეტანა, გადარგვა, მავნებლების და დაავადებისგან დაცვა აუცილებლად მართებულად უნდა გაკეთდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში ფორმირებაზე დხარჯული დრო და ენერგია ამაო იქნება. არასწორად მოვლილის შედეგად მცენარე, როგორც წესი, ადვილად ავადდებადა მალევე კარგავს სილამაზეს.

მოვლა

ბონსაის მისაღებად შეარჩიეთ ის ხეები რომლებიც ადგილობრივ კლიმატურ პირობებში იზრდება.
მოათავსეთ ბონსაი ისეთ ადგილას სადაც მისთვის შესაფერისი განათება იქნება უზრუნველყოფილი.
ბონსაი მუდმივად არ უნდა იყოს მოთავსებული პირდაპირ მიწაზე.
ზამთარში ბონსაის ნუ მოათავსებთ თბილ გარემოში(ოთახის ბონსაის გარდა), ბონსაი ჩვეულებრივი ხეა და მისთვის სეზონური ცვლილებები აუცილებელია.
მორწყეთ ბონსაი მხოლოდ მაშინ როდესაც საჭიროა და არა რამე მკაცრი გრაფიკის მიხედვით.
ზაფხულში რეგულარულად შეასხურეთ წყალი, როგორც წიწვოვან ასევე ფოთოლმცვივან ხეებს.
ზაფხულში ნუ დადებთ ბონსაის ისეთ ზედაპირზე რომელიც ძალიან ხურდება (ქვა, ბეტონი, ლითონი)
დაიცავით ბონსაი ძლიერი ქარისგან.
შეიტანეთ სასუქი რეგულარულად.
არ შეურიოთ მინერალური და ორგანული სასუქი ერთმანეთს.
გადარგეთ ბონსაი მხოლოდ სიმშვიდის პერიოდში.
ნუ იყიდით დაავადებულ ან სუსტ ნერგს ბონსაის შესაქმნელად.
დაავადების სიმპტომების ან მავნებლების შემჩნევისას გადაუდებლად უმკურნალეთ მცენარეს.
პატარა ზომის ბონსაი აუცილებლად დაიცავით ყინვისგან

ფორმირება

 ბონსაის სიმაღლე, მაქსიმუმ, ათჯერ მეტი უნდა იყოს ტანის სისქეზე ფესვებთან.
ზედაპირული ფესვები უნდა იზრდებოდეს ტანის ძირის ყველაზე მსხვილი ადგილიდან
ტანის ძირი ფესვებთან, ტანის ყველაზე მსხვილი ადგილი უნდა იყოს. სისქე თანდათან უნდა პატარავდებოდეს სიმაღლეში.
ტანის მოხრის ადგილი არ უნდა იყოს გამობურცული დამკვირვებელზე. სტილებისთვის ჩიოკანნი (直幹), მოიოგი (模様木), ბანკანი (蟠幹) კენწერო და ტანის ძირი, ერთ ვერტიკალურ ხაზზე უნდა იყოს
ხეს უნდ ქონდეს მხოლოდ ერთი კენწერო სტილში ჩიოკანნი (直幹), ტანის განშტოება უნდა იწყებოდეს ხის ძირიდან და არა უფრო ზემოდან. ტოტები ერთმანეთს არ უნდა კვეთდეს. მსხვილი ტოტები არ უნდა იზრდებოდეს პირდაპირ დამკვირვებლისკენ მხოლოდ მთელი სიმაღლის ზედა 1/3-ზე დასაშვებია ტოტები დამკვირვებლისკენ იყოს მიმართული პირველი ტოტი უნდა იზრდებოდეს ბონსაის სიმაღლის 1/3-ზე და ყველა დანარჩენზე მსხვილი უნდა იყოს.
ვარჯის გარკვეული ნაწილი აუცილებლად უნდა იყოს უკანა მხარეს, იქმნება გარკვეული სიღრმის ილუზია
ბონსაი არ უნდა ჩანდეს როგორც ორგანზომილებიანი, “ბრტყელი” სურათი.
ტანის მოხრილი ადგილიდან, ტოტი გარეთ უნდა იზრდებოდეს
ყველაზე მსხვილი ტოტის სისქე, ტანის სისქის 1/3-ს არ უნდა აღემატებოდეს
ტოტები სხვადასხვა სიგრძის და სისქის უნდა იყოს. რაც უფრო მაღლაა ტოტი, მით უფრო მოკლე და წვრილი უნდა იყოს.
ტოტებს შორის უნდა იყოს თავისუფალი სივრცე.
ტანის ერთ დონეზე მხოლოდ ერთი ტოტი უნდა იზრდებოდეს
მთლიანობაში, ვარჯს, არასიმეტრიული სამკუთხედს ფორმას უნდა ქმნიდეს
ყველა ფოთოლი ერთი ზომის უნდა იყოს, ყველა თვალშისაცემად დიდი ფოთოლი უნდა მოიჭრას.
ტოტების ფორმა მაქსიმალურად ბუნებრივად უნდა იყოს ფორმირებული. არ დაუშვათ გაუაზრებელი მოღუნვები.
“ხანდაზმული” ხის ეფექტის მისაღებად ძირითადი ტოტები დაბლა უნდა იყოს დახრილი. ხის კენწეროსთან, ზედა 1/3-ზე, ტოტები შესაძლოა ჰორიზონტალურად იყოს განლაგებული ან ზევით მიმართული
მეორე რიგის ტოტები, მარჯვნივ-მარცხნივ, მონაცვლეობით უნდა იზრდებოდეს, არცერთი მეორე რიგის ტოტი არ უნდა იზრდებოდეს ვერტიკალურად ზევით ან ქვევით.
ზედაპირული ფესვები უნდა იშლებოდეს ყველა მიმართულებით მიწის ზედაპირზე, ფესვები არ უნდა იზრდებოდეს ზედაპირის ზევით.
სტილებში KENGAI, HAN-KENGA, შHAKAN, ფესვები გადახრის საწინააღმდეგო მხარეს უფრო” ღონიერი” უნდა იყოს
თუ ხეზე გაკეთებულია “მკვდარი მერქანი”, (JIN, SARI, SABAMIKI), ამ ადგილს ტოტები არ უნდა ფარავდეს.
სტილში YOSE-UE ხეების რაოდენობა კენტი უნდა იყოს. ხეები ერთ ხაზში არ უნდა იყოს ჩარგული.
მავთულით დახვევის შემდეგ ხშირად გააკონტროლეთ მცენარე: ტოტების და ტანის დაზიანების თავიდან ასაცილებლად.
ფოთოლმცვივან ხეებზე მსხვილი ტოტების გადაჭრის ადგილები აუცილებლად უნდა დაიფაროს საბაღე მალამოთი.

კონტეინერი

 ყველა სტილისთვის შეარჩიეთ მისთვის შესაბამისი ფორმის და ზომის კონტეინერი.
სასურველია შეარჩიოთ ნეიტრალური ფერის კონტეინერი, ჭრელი ან “მყვირალა” ფერის კონტეინერი ზედმეტად თვალშისაცემი იქნება.
კონტეინერი თიხისგან უნდა იყოს დამზადებული
კონტეინერს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს ერთი ან რამდენიმე სადრენაჟე ხვრელი.
კონტეინერს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს ფეხები, მინიმუმ ნახევარი სანტიმეტრის სიმაღლის.

ინსტრუმენტები

 საჭრელი ინსტრუმენტები აუცილებლად კარგად ალესილი უნდა იყოს
კარგად გაწმინდეთ ინსტრუმენტები ყოველი ხმარების შემდეგ
შეინახეთ ინსტრუმენტები მშრალ ადგილას

The post ყველაფერი მოკლედ first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაი და ინტერნეტი https://bonsai.ge/2020/09/01/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98-%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%a2%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%a2%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2598%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%259c%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2598 Tue, 01 Sep 2020 11:30:33 +0000 http://bonsai.ge/?p=1247    თავიდან. როდესაც ბონსაიზე მუშაობა დავიწყე, მხოლოდ ერთი წიგნი მქონდა, და ხშირად მითქვამს, რომ იმ პერიოდში ინტერნეტის არ არსებობის გამო, ბევრი დრო დავკარგე იმის მისახვედრად თუ როგორ შეიძლებოდა ბონსაის შექმნა. პრეტენზია არ მქონდა უცბად შედეგის მიღებაზე, უბრალოდ სწორი მიმართულება მჭირდებოდა. ფოთოლმცვივანი მცენარების მართებულად გადარგვას, ტოტების შეჭრას, გაკრეჭას, მავთულის დახვევას შედარებით[...]

The post ბონსაი და ინტერნეტი first appeared on ბონსაი.

]]>    თავიდან. როდესაც ბონსაიზე მუშაობა დავიწყე, მხოლოდ ერთი წიგნი მქონდა, და ხშირად მითქვამს, რომ იმ პერიოდში ინტერნეტის არ არსებობის გამო, ბევრი დრო დავკარგე იმის მისახვედრად თუ როგორ შეიძლებოდა ბონსაის შექმნა. პრეტენზია არ მქონდა უცბად შედეგის მიღებაზე, უბრალოდ სწორი მიმართულება მჭირდებოდა. ფოთოლმცვივანი მცენარების მართებულად გადარგვას, ტოტების შეჭრას, გაკრეჭას, მავთულის დახვევას შედარებით მოკლე დროში მივხვდი. უფრო დიდი დრო დამჭირდა წიწვოვანი მცენარეების “ხასიათის” გასაგებად. მაგრამ ფორმირების მართებულად წარმართვა , რაც ყველაზე მთავარი და მნიშვნელოვანია ბონსაის კულტურაში, საკმაოდ ძნელი მისახვედრი აღმოჩნდა. მნიშვნელოვანია იმის გააზრება, რომ მხოლოდ შესაბამის ქოთანში ჩარგული, ბუნებრივად ლამაზად ფორმირებული მცენარე არის ბონსაი და არა უბრალოდ პატარა მცენარე, უბრალოდ პატარა ქოთანში.
მუშაობის დაწყებიდან 5-6 წლის შემდეგ უკვე მქონდა ოცამდე ნერგი რომლებიდანაც მხოლოდ რამდენიმე შეიძლებოდა ჩათვლილიყო კარგ დასაწყისად. ყოველ შემთხვევაში მაშინ ასე მიმაჩნდა.

ჩემი ბონსაები კორპუსის სახურავზე, წლების წინ

   რამდენიმე წელიწადში როდესაც ინტერნეტი საქართველოში ხელმისაწვდომი გახდა გამოცდილი სპეციალისტების ნამუშევრების ფოტოების და ვიდეობის დათვალიერებამ თავისი შედეგი გამოიღო. ნელ-ნელა თითქოს ვხვდებოდი გარკვეულ პრინციპებს მცენარის ფორმირებისთვის. უდავოა რომ ვიდეო და ფოტო მასალა საკმაოდ კარგი გზამკვლევია დამწყები ენთუზიასტისთვის.
მაგრამ ვფიქრობ, რომ ინტენეტით, მხოლოდ ვიდეო-ფოტომასალების ყურებით ბონსაის ფორმირების შესწავლა არასრულფასოვნია. პირველ რიგში დამწყებისთვის ძნელი მისახვედრია, ვიდეომასალა გამოცდილმა სპეციალისტმა დადო თუ ვინმე დამწყებმა , რომელსაც ჰგონია, რომ უკვე აქვს „უფლება“ სხვას ასწავლოს ბონსაის კეთება. არა მარტო საქართველოში, უცხეთშიც ბევერი აღმოჩნდა ისეთი ენთუზიასტი რომელასც 3-4 წლიანი მუშაობის შემდეგ ჰგონია რომ უკვე ისე კარგად იცის ბონსაის ფორმირება. რომ შეუძლია სხვას „ჭკუა არიგოს“. ასეთ ვიდეოებს ძალიან ხშირად შეხვდებით YouTube-ზე ბონსაის სხვადასხვა „სპეციალისტების“ არხებზე.

   აღსანიშნავია ისიც რომ, ძალიან იშვიათად ნახავთ სურათს, თუ რა ბედი ეწია, იმ ნერგს, ფორმირებიდან თუნდაც ერთი წლის შემდეგ. რამეთუ არავინ არ დადებს ვიდეოს ან ფოტოს წარუმატებელი შედეგის შემდეგ. უმჯობესი იქნება თუ ჯერ ნახავთ ამ ადამიანის მიერ შესრულებულ ნამუშევრებს , მხოლოდ ამის შემდეგ გადაწყვიტეთ ღირს თუ არა მისი გამოცდილების გაზიარება. ნუ ენდობით მხოლოდ ერთხელ ნანახ ან წაკითხულ ინფორმაციას და აუცილებლად გადაამოწმეთ ის რამდენიმე სანდო წყაროს მეშვეობით. აუცილებელია ბევრი სხვადასხვა ფოტო და ვიდეომასალის დათვალიერება. განსაკუთრებით კი სასწავლო სტატიების კითხვა.

   ისიც უნდა ავღნიშნოთ, რომ დამწყები ხშირად „ტყუვდება“ იმ მოჩვენებითი სიმარტივით თუ როგორ ახერხებს გამოცდილი სპეციალისტი ბონსაის ფორმირებას და ამის შემხედვარე ფიქრობს, რომ ძალიან მალე შეძლებს მიაღწიოს იგივე შედეგს. ინტერნეტში განთავსებულ ვიდეო მასალაში თითქმის არასოდეს ხდება განმარტება იმ „წვრილმანების“, რისი ცოდნაც აუცილებელია მომავალში მცენარე, რომ არ გაფუჭდეს და ფორმირება სწორად წარიმართოს. ამიტომ სასურველი შედეგის მისაღწევად მრავალწლიანი პრაქტიკული მუშაობაა აუცილებელი. დამწყები ენთუზიასტი თვითონ უნდა მიხვდეს დაშვებულ შეცდომას, გაანალიზოს და მართებული დასკვნა გამოიტანოს.

   ძალიან ხშირია კითხვები: „ეხლა რა ვქნა?“, „როდის გადავრგო?“,“ როდის შევაჭრა ტოტები რო მცენარე არ გამიხმეს?“…და ა.შ. ასე კითხვა კითხვით შეუძლებელია რამე შედეგის მიღწევა. დამწყებმა აუცილებლად უნდა წაიკითხოს და კარგად აითვისოს ყველაფერი რაც ბონსაის ეხება: ტოტების შეჭრა ,გაკრეჭა, მავთულის დახვევა, გადარგვა. კარგად აითვისოს მორწყვა და მოვლისთვის სხვა პირობები. აუცილებლად უნდა იცოდეს წელიწადის რომელ დროს კეთდება ესა თუ ის მოქმედება და მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყოს ბონსაიზე მუშაობა.

   ასე რომ ადამიანს რომელსაც უნდა რომ ბონსაის კულტურით სერიოზულად დაკავდეს აუცილებელია:
1) ბევრი თეორიული ინფორმაციის მიღება
2) პრაქტიკული მრავალწლიანი მუშაობა ბონსაის გასაგებად
3) ნებისმიერი სახის ინფორმაციის გადამოწმება და გარკვევა იმისა თუ რამდენად კვალიფიცირებულია თქვენი „ონლაინ მასწავლებელი“

ამ სამი პუნქტის გარეშე პრაქტიკულად შეუძლებელია ადამიანმა ბონსაის კულტურაში რამე წარმატებას მიაღწიოს, ალბათ ზუსტად ისე, როგორც სხვა ნებისმიერ სფეროში…

The post ბონსაი და ინტერნეტი first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ესთეტიკა https://bonsai.ge/2020/05/17/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%94%e1%83%a1%e1%83%97%e1%83%94%e1%83%a2%e1%83%98%e1%83%99%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2597%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2598%25e1%2583%2599%25e1%2583%2590 Sun, 17 May 2020 17:23:12 +0000 http://bonsai.ge/?p=1205    ცხოვრების განსხვავებული წესი, ტრადიციული მხატვრობა, მებაღეობა, ფილოსოფია და ალბათ კიდევ მრავალი სხვა ფაქტორი გახდა საფუძველი ბონსაის, როგორც ხელოვნების ერთ-ერთი სახეობის განვითარებისა იაპონურ კულტურაში. მინიატურული ხეების ქოთანში გაზრდის საუკუნოვანი ტრადიცია არსებობს ჩინეთში, საიდანაც სავარაუდოდ “სათავეს” იღებს ბონსაის კულტურა, მსგავსი ხელოვნება არსებობს კორეაშიც. მაგრამ თანამედროვე ბონსაის ესთეტიკა და პოპულარიზაცია უდავოდ ამომავალი[...]

The post ბონსაის ესთეტიკა first appeared on ბონსაი.

]]>    ცხოვრების განსხვავებული წესი, ტრადიციული მხატვრობა, მებაღეობა, ფილოსოფია და ალბათ კიდევ მრავალი სხვა ფაქტორი გახდა საფუძველი ბონსაის, როგორც ხელოვნების ერთ-ერთი სახეობის განვითარებისა იაპონურ კულტურაში.
მინიატურული ხეების ქოთანში გაზრდის საუკუნოვანი ტრადიცია არსებობს ჩინეთში, საიდანაც სავარაუდოდ “სათავეს” იღებს ბონსაის კულტურა, მსგავსი ხელოვნება არსებობს კორეაშიც. მაგრამ თანამედროვე ბონსაის ესთეტიკა და პოპულარიზაცია უდავოდ ამომავალი მზის ქვეყანას უკავშირდება. მიუხედავად იმისა, რომ მსოფლიოში, ყველა კონტინენტზე, წარმოიშვა გარკვეული “ვარიაციები”, ყველგან და ყველაფერში მაინც იგრძნობა იაპონელი ოსტატების ტრადიციის გავლენა. და ჩემი აზრით, ყველაზე მნიშვნელოვანი რაც იაპონელებმა შექმნეს ამ კულტურაში არ ბონსაის სტილები.


   მოყვარულისთვის ძირითადი ამოსავალი წერტილი ბონსაის სტილების კარგად გაგებაა. საუკუნეების მანძილზე მიღებულ პრაქტიკულ გამოცდილებაში ჩადებულია ბონსაის შექმნის მნიშვნელოვანი მეთოდები და ესთეტიკური ორიენტირი. ბონსაის სტილებში მოცემულია ხის ტანის ფორმა, ტოტების და ფესვების განლაგება, ასევე ხეების რაოდენობა კონტეინერში, რაც საკმაოდ მოსახერხებელს ხდის  არსებული ესკიზის მომავალ ბონსაისთან დაკავშირებას. სტილების გაგება ეხმარება ადამიანს შერჩეული ნერგისგან დაგეგმოს მომავალი ბონსაის ფორმირების მიმართულება. “სტანდარტული” სტილები რა თქმა უნდა ეხმარება ბონსაის მოყვარულს, მაგრამ არ წარმოადგენს რამე მკაცრად განსაზღვრულ მიმართულებას საბოლოო შედეგის მისაღწევად. სტილების სისტემა უფრო შემოქმედებითი დახმარებაა ვიდრე აუცილებლად და მკაცრად განსაზღვრული ფორმა.

   ბონსაის ესთეტიკის მთავარი მიზანი სრულფასოვანი ასაკობრივი, ბუნებრივი შეხედულების, პროპორციული დეტალებით შექმნილი მინიატურული მცენარეა. მოყვარული აკეთებს ფორმირებას, ხაზს უსვამს ან აძლიერებს მცენარის შეხედულებით ასაკს. ასევე ქმნის წინა “ფასადს”, რომელი მხრიდანაც შემდგომში ბონსაის დათვალიერება ხდება. მაგრამ, შესაძლოა რომელიმე სხვა მხრიდან დანახული იგივე მცენარე  არაბუნებრივად ულამაზოდაც კი გამოჩნდეს.
მნიშვნელოვანი ფაქტორია ფესვების, ტანის, და ვარჯის ვიზუალური ბალანსის დაცვა.
ბალანსი მცენარის დეტალების მართებული განლაგებით მიიღება, ეს ქმნის სტაბილურ, მშვიდ ფორმას და ეფექტს თითქოს მცენარე მყარად დგას ათწლეულების განმავლობაში.. (მაგალითად სტილები “ჩიოკანნი” და “მოიოგი”).

ბონსაის სტილი
მოიოგი  (模様木)

დინამიკური ბალანსი ,რომელიც იქმნებაა სიმეტრიული ფორმებით, არასტაბილური და მოძრავი ეფექტის შექმნით, თითქოს მცენარე სტიქიას ებრძვის (მაგალითად “ჰან-კენგაი”, “კენგაი” და “ფუკინაგაჩი” სტილები). ესთეტიკურად ღირებული ბონსაის ყურებისას ჩნდება  ფიზიკური წონის, მასიურობის, ხანდაზმულობისა და თუნდაც “სიამაყის”გრძნობაც კი. როგორსაც ბუნებაში განმარტოებით მდგარი დიდი ხნის ხე რომ იწვევს ადამიანში.

ბონსაის სტილი
კენგაი (懸崖)

   ტანის, ვარჯის და ზედაპირული ფესვების ფორმების მანიპულაციით მიიღება სასურველი ვიზუალური ბალანსი. ვარჯში არსებული “ცარიელი ადგილები” შესაბამისობაშია ბონსაის მთლიან ფორმასთან. სიცარიელე და უკანა მხარეს გაშლილი ტოტები გარკვეულ სივრცულ ილუზიას ქმნის. სიცარიელის და ტოტების ერთობლივი თანაფარდობა უფრო ეფექტურს ხდის ბონსაის ვიზუალურ სახეს.

მნიშვნელოვანი ფაქტორი პროპორცია ხის ელემენტებს შორის:

  • ყველა ძირითადი ელემენტი კომპაქტურად არის განლაგებული ხის ტანთან;
  • არ არის შეუსაბამო დიდი ზომის წიწვები ან ფოთლები;
  • არ არის ტანზე უფრო მსხვილი ტოტები;
  • არ არის არაპროპორციულად დიდი ნაყოფი ან ყვავილი;
  • არ არის ტოტების და ფესვების განლაგების მკაცრი სიმეტრია;
  • გვერდებზე და უკან განლაგებული ტოტები არასოდეს იზრდება ერთ დონეზე;
  • წინა, შესახედ მხარეს, მეორე რიგის ტოტი ყოველთვის ნაკლებია, ხის ტანი კარგად რომ გამოჩნდეს;
  • ხავსის გარდა არცერთი მცენარე არ იზრდება კონტეინერში;
  • თუ კომპოზიცია ქვებით კეთდება, მიწის, ქვების და ხავსის გარდა არანაირი საგანი არ უნდა იდოს კონტეინერის ზედაპირზე.


   მაგრამ ამ დროს, ბონსაის შექმნა არ არის ზუსტი მეცნიერება ან რამე მექანიზმი, რომელიც მხოლოდ იმ შემთხვევაში იმუშავებს თუ ყველა დეტალი წინასწარ შედგენილი ნახაზის მიხედვით იქნება გაკეთებული. ბონსაის ფორმირების რამდენიმე ძირითადი პრინციპი შეიძლება შეიცვალოს ან საერთოდ უგულებელყოფილი იქნას ისე, რომ მცენარის ძირითადი ესთეტიკა (ვიზუალური ეფექტი) არ დაზარალდეს. ბონსაის შედევრების კარგად დაკვირვებისას, ძალიან ბევრ შემთხვევაში, აუცილებლად აღმოაჩენთ ასეთ მაგალითებს. სპეციალისტი, რომელიც ბონსაის ფორმირებაზე მუშაობს, უკვე გამოცდილების და ინტუიციის ხარჯზე აღწევს შედეგს და არ ფიქრობს წეს-კანონებზე.


   ადამიანი ბონსაიზე სერიოზულად მუშაობის გადაწყვეტილებას თუ მიიღებს, პირველ რიგში კარგად უნდა იგრძნოს რა არის ბონსაი. უნდა მიხვდეს იმას რომ, ბონსაი არ არის უბრალოდ პატარა ხე, რომელიც ქოთანში იზრდება. არ არის კომპიუტერული თამაში, რომელსაც შეწყვეტს, მაშინ, როდესაც მოსწყინდება და გააგრძელებს,  როდესაც თამაშის სურვილი ხელახლა გაუჩნდება. არც დეკორატიული ნივთია, თუნდაც ძალიან ლამაზი, რომლის დანიშნულებაც მხოლოდ ინტერიერის გალამაზებაა. ბონსაის მოყვარულმა უნდა გაითვალისწინოს, რომ პატარა მცენარეს ყოველდღიური ყურადღება სჭირდება და ულამაზეს, “სრულყოფამდე” მიყვანილ ფორმის შექმნას ხანგრძლივი დრო ესაჭიროება.

The post ბონსაის ესთეტიკა first appeared on ბონსაი.

]]> ზეთისხილის ბონსაი — ერთი მაგალითი https://bonsai.ge/2020/05/14/%e1%83%96%e1%83%94%e1%83%97%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%ae%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98-%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%97%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2596%25e1%2583%2594%25e1%2583%2597%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2598%25e1%2583%259a%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2597%25e1%2583%2598 Thu, 14 May 2020 18:59:00 +0000 https://bonsai.ge/?p=2501    როდესაც ბონსაის ახალი მფლობელი კარგად უვლის ხეს, ეს ჩვენთვის მხოლოდ ემოციური სიამოვნება არ არის. მას პრაგმატული მხარეც აქვს. კარგად მოვლილი, ლამაზი ბონსაი, რომელსაც თქვენს მეგობართან თუ ნაცნობებთან ნახავთ, ჩვენი საქმის საუკეთესო ამბასადორია. ასეთი „ცოცხალი რეკლამა“ ბევრად უფრო ეფექტური და ეფექტიანია, ვიდრე თუნდაც ყველაზე ლამაზი ფოტო ან ვიდეო სოციალურ ქსელებში.[...]

The post ზეთისხილის ბონსაი — ერთი მაგალითი first appeared on ბონსაი.

]]>    როდესაც ბონსაის ახალი მფლობელი კარგად უვლის ხეს, ეს ჩვენთვის მხოლოდ ემოციური სიამოვნება არ არის. მას პრაგმატული მხარეც აქვს. კარგად მოვლილი, ლამაზი ბონსაი, რომელსაც თქვენს მეგობართან თუ ნაცნობებთან ნახავთ, ჩვენი საქმის საუკეთესო ამბასადორია. ასეთი „ცოცხალი რეკლამა“ ბევრად უფრო ეფექტური და ეფექტიანია, ვიდრე თუნდაც ყველაზე ლამაზი ფოტო ან ვიდეო სოციალურ ქსელებში.

სიმაღლე: 30 სმ
როგორ გამოიყურებოდა ბონსაი წლების წინ

   ეს ზეთისხილის ბონსაი წლების წინ გაიყიდა, თუმცა დღემდე მაგალითია იმისა, თუ რას ნიშნავს მცენარის სწორი მოვლა. მისი მფლობელი ყოველ დეტალს განსაკუთრებული ყურადღებით ეკიდება: ნებისმიერ კითხვაზე გვიკავშირდება, ხოლო სადმე გამგზავრებისას მცენარეს ყოველთვის ჩვენთან ტოვებს მეთვალყურეობისთვის. 

   ხშირად დროის სიმცირე მთავარი დაბრკოლება ხდება, რის გამოც ბევრს უჭირს მცენარისთვის საჭირო ყურადღების დათმობა. მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს: ბონსაის მფლობელისთვის მოვლის პროცესი სიამოვნება უნდა იყოს და არა დამღლელი ვალდებულება. თუ ეს პროცესი ტვირთად იქცა, ადრე თუ გვიან, მცენარის მდგომარეობაზე ეს აუცილებლად აისახება. არადა კარგი მოვლის შემთხვევაში ბონსაი ძალიან დიდხანს ცოცხლობს. მაგალითად, ასეთი ზეთისხილი სათანადო ყურადღების შემთხვევაში ათას წელზე მეტსაც იცოცხლებს და თაობიდან თაობას შეიძლება გადაეცეს.

ამიტომ, სანამ ამ ნაბიჯს გადადგამთ, დაფიქრდით, გაქვთ თუ არა რესურსი, რომ მცენარესთან ურთიერთობით ისიამოვნოთ. საბოლოო შედეგი — ჯანსაღი და ესთეტიკური ხე — სწორედ ამ განწყობაზეა დამოკიდებული.სწორედ ამიტომ, ყოველთვის ვეუბნებით ბონსაით დაინტერესებულ ადამიანებს: სანამ ამ ნაბიჯს გადადგამთ და ბონსაის შეიძენთ, კარგად დაფიქრდით, ხართ თუ არა მზად, რომ მცენარეს სრულფასოვნად მოუაროთ. საბოლოო შედეგი კი, როგორც ხედავთ, ნამდვილად ღირს ამად.

The post ზეთისხილის ბონსაი — ერთი მაგალითი first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ხელოვნური “დაბერება” (მკვდარი მერქანი) https://bonsai.ge/2020/01/20/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%91%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%90-%e1%83%9b%e1%83%99%e1%83%95%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%a0/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%2591%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2590-%25e1%2583%259b%25e1%2583%2599%25e1%2583%2595%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a0 Mon, 20 Jan 2020 14:08:49 +0000 http://bonsai.ge/?p=1107    ძალიან ხშირად, ბუნებრივი მოვლენების ზემოქმედების გამო ხის რაღაც ნაწილი ზიანდება. ასეთი რამ ხეს  მეხის დაცემის , ხანგრძლივი გვალვის შემდეგ ემართება. ტოტები იმტვრევა თოვლის სიმძიმის და ძლიერი ქარისაგანაც, ან დაავადებები და მავნებლები  იწვევენ ხის გარკვეული ადგილების გახმობას.    მკაცრ კლიმატურ პირობებს გადარჩენილი, დაზიანებული ხეების ილუზიის შესაქმნელად ბონსაის ფორმირებისას გამოიყენება ერთი[...]

The post ბონსაის ხელოვნური “დაბერება” (მკვდარი მერქანი) first appeared on ბონსაი.

]]>    ძალიან ხშირად, ბუნებრივი მოვლენების ზემოქმედების გამო ხის რაღაც ნაწილი ზიანდება. ასეთი რამ ხეს  მეხის დაცემის , ხანგრძლივი გვალვის შემდეგ ემართება. ტოტები იმტვრევა თოვლის სიმძიმის და ძლიერი ქარისაგანაც, ან დაავადებები და მავნებლები  იწვევენ ხის გარკვეული ადგილების გახმობას.
   მკაცრ კლიმატურ პირობებს გადარჩენილი, დაზიანებული ხეების ილუზიის შესაქმნელად ბონსაის ფორმირებისას გამოიყენება ერთი მეტად სპეციფიკური მეთოდი. ტოტზე ან ტანის შერჩეულ ნაწილზე ქერქის მოშორებით “მკვდარი მერქნის” ეფექტის შექმნა.
“მკვდარი მერქნის” ეფექტის შექმნა შეიძლება აუცილებლობით იყოს გამოწვეული. მაგალითად, გაუფრთხილებლობით ან სხვა მიზეზით ბონსაის რომელიმე ტოტი შეიძლება გახმეს. შესაძლებელია ეს ტოტი მთლიანად მოჭრათ, ან სწორედ ფორმირებისას, გამხმარი ტოტიც კი გამოიყენოთ ბონსაის ლამაზი შესახედაობის შესანარჩუნებლად. კიდევ ერთი, როდესაც საკმაოდ დიდი ნერგის ფორმირებას ვიწყებთ, სიმაღლის შემცირება და ზედმეტად დიდი ტოტის ბონსაის ჩაფიქრებულ ზომებთან “მორგება”, ხშირ შემთხვევაში, მხოლოდ “მკვდარი მერქნის” მეთოდის შექმნითაა შესაძლებელი. მაგრამ ძირითადად, “მკვდარი მერქნის” ეფექტი  ბონსაის “დაბერების” მიზნით გამოიყენება. ქერქგაცლილი, გამხმარი ნაწილები მინიატურულ მცენარეზე ასაკოვანი და მკაცრ გარემო პირობებში გადარჩენილი ხის შეხედულებას აძლევს. ამ ეს მეთოდები ბონსაის კულტურაში  იაპონური ტერმინებით  დამკვიდრდა  JIN, SHARI, SABAMIKI.
JIN არის ტექნიკა, რომელიც გამოიყენება ტოტზე ან ხის კენწეროზე “მკვდარი მერქნის” ეფექტის მისაღებად. ტოტს მთელ სიგრძეზე ეცლება ქერქი. ამის გამო ტოტი მალევე ხმება, მცენარის დანარჩენი ნაწილი კი ჩვეულებრივად განაგრძობს განვითარებას. ხის კენწეროზე JIN ეფექტის შექმნა,  საშუალებას იძლევა მაღალი ხე პროპორციულად დამოკლდეს სიმაღლეში, ისე რომ  არაბუნებრივი არ იყოს და ბონსაის ვიზუალური მხარე არ გააფუჭოს. ქერქის აცლა უფრო იოლი და მოსახერხებელია, როდესაც ტოტი ცოცხალია (არ არის გამხმარი).

SHARI მეთოდის დროს ქერქი ეცლება ხის ტანს. ქერქის აცლა ხდება ზედაპირული ფესვების დასაწყისიდან, ვერტიკალურად, ტანის გარკვეულ სიმაღლემდე. (შესაძლებელია ქერქი აეცალოს მსხვილი ზედაპირული ფესვის რაღაც ნაწილსაც). აცლილი ქერქი არ უნდა იყოს სწორი გეომეტრიული ფორმის.

ღვია “მკვდარი მერქნით”

   შეარჩიეთ სასურველი ადგილი SHARI-ს გასაკეთებლად. წინასწარ ცარცით მონიშნეთ ადგილი, სადაც ქერქის მოშორებას აპირებთ. ცარცით მონიშვნა გაგიადვილებთ თვალნათლივ დაინახოთ ხის ტანის ის ნაწილი რომელიც მომავალში ქერქის გარეშე დარჩება. არასწორად გაკეთების ყოველგვარი რისკი რომ გამოვრიცხოთ, პირველ რიგში ააცალეთ მხოლოდ მცირე ზოლი, მისი გაფართოება ყოველთვის შესაძლებელი იქნება. ჯერ ბასრი დანით ან საჭრისით ქერქი ჩაჭერით იმ კონტურზე რომელიც ცარცით იქნა შემოხაზული, ზომაზე მეტი ქერქი რომ არ ააცალოთ. აუცილებლად გაითვალისწინეთ: თუ რომელიმე ტოტს  ქერქის თუნდაც პატარა ზოლი არ ექნება, რომელიც მას ხის ტანს აკავშირებს, ეს ტოტი აუცილებლად გახმება
   ეს პროცესი საკმაო გულმოდგინებას და სიფრთხილეს მოითხოვს. არასოდეს აჩქარდეთ, აჯობებს ნაწილ-ნაწილ, გააზრებულად შეასრულოთ სამუშაო. უმჯობესია რამდენიმე კვირა, ან თუნდაც ერთი წელის განმავლობაში, ფრთხილად და დაკვირვებით ჩაატაროთ ეს სამუშაო, ვიდრე სიჩქარით საერთოდ დააუშნოოთ მცენარე.
   როდესაც სასურველი ადგილი ქერქისგან მთლიან განთავისუფლდება, შესაძლებელია ტანის “დაღარვა” საჭრისებით ისე, რომ ტანის ზედაპირი ბუნებრივი მოვლენების ზეგავლენით დაზიანებულ მერქანს დაემსგავსოს. აუცილებელია ზედაპირი დამუშავდეს ზუმფარის ქაღალდით. ზედაპირზე  ქერქის და მერქნის რბილი ქსოვილები არ უნდა დარჩეს.

SABAMIKI – ქერქის აძრობის შემდეგ გამოჩენილი მერქანზე კეთდება ჩაღრმავება, ხელოვნური ფუღურო. მერქნის დამუშავება იწყება ხის ტანის ძირიდან, ყველაზე ფართო ადგილას და ვიწროვდება ზედა ნაწილზე. ალბათ ყველას უნახავს ასაკოვან ხეზე გაჩენილი ფუღურო. სწორედ ასეთი ეფექტის ხელოვნურ შექმნის მეთოდს ეწოდება SABAMIKI.

   მუშაობისას სპეციალური საჭრისები საქმეს გაგიიოლებთ, რომლებსაც ხის მხატვრული დამუშავებისას ხმარობენ. ასევე პატარა დრელი, რომელსაც მოქნილი დამაგრძელებელი უკეთდება. სხვადასხვა დაბოლოებები საშუალებას მოგცემთ ქერქის აძრობის შემდეგ იოლად დაამუშაოთ ხის მერქანი.
   სამივე შემთხვევაში, სამუშაოების დამთავრების შემდეგ, დამუშავებული ადგილი აუცილებლად უნდა დაიფაროს სპეციალური დამცავი სითხით. ამისთვის გამოიყენება კირი-გოგირდის ნარევი. ეს ნარევი დალპობისაგან და დაავადებისაგან იცავს ქერქგაცლილ ადგილს. ასეთი, უკვე გამზადებული, ნარევი მხოლოდ ბონსაის სპეციალიზებულ მაღაზიებში იყიდება.

   მისი დამზადება  სახლის პირობებშიც შესაძლებელია:

  • 50 გრამ ჩაუმქრალ კირს დაასხით ნახევარი ლიტრი წყალი.
  • იგივე რაოდენობის წყალში ჩაყარეთ 120 გრამი გოგირდის ფხვნილი.
  • ორივე ნარევი მოათავსეთ ერთ ჭურჭელში და ადუღეთ 1 საათის განმავლობაში.
  • გოგირდის სპეციფიკური, არასასიამოვნო სუნის გამო, ამ ნარევს ოთახში ნუ გააკეთებთ.

   კირი-გოგირდის ნარევით დამუშავება  ქერქის მოშორებისთანავეა საჭირო. ეს სითხე უფრო კარგად აღწევს ნედლ ხეში. დასამუშავებელი ადგილი, სითხის წასმამდე, აუცილებლად დაასველეთ სასხურებლით. თუ ნარევი შემთხვევით მოხვდა არასასურველ ადგილას (მცენარის ტანზე, ტოტზე ან ფესვზე) უმჯობესია მაშინვე  ქსოვილის ნაჭრით მოაშოროთ. კირი-გოგირდის ხსნარით დამუშავება  პატარა ფუნჯით ხდება. თვითონ სითხე ყვითელი ფერისაა, მაგრამ გარკვეული პერიოდის შემდეგ მონაცრისფრო-თეთრ შეფერილობას მიიღებს და “მკვდარი მერქანი” ბუნებრივად გამოიყურება მინიატურულ მცენარეზე. ქერქგაცლილი ზედაპირის დამუშავება ამ სითხით, ყოველ 6 თვეში ერთხელ არის საჭირო.
კირი-გოგირდის ნარევს გაშრობამდე, საკმაოდ მძაფრი, არასასიამოვნო სუნი აქვს. ამიტომ სამუშაოები სახლში არ გააკეთოთ. ასევე საჭიროა გარკვეული უსაფრთხოების დაცვაც: იმუშავეთ ხელთათმანებში და დამცავი სათვალით.

   ყველა ზემოთ ჩამოთვლილი სამუშაოს შესასრულებლად, საუკეთესო დრო შემოდგომა ან ადრე გაზაფხულია. “მკვდარი მერქნის” მეთოდის მიღება, წმინდა ესთეტიკური თვალსაზრისით, ერთ-ერთი ყველაზე რთული პროცესია. ძალიან რთულია გამოუცდელი მოყვარულისთვის სწორად შეასრულოს ყველაფერი. შეასრულოს სამუშაო ისე, რომ არ დააზიანოს მცენარე და რაც მთავარია, საბოლოო შედეგი არ იყოს არაბუნებრივი და უშნო. რამე შეცდომის თავიდან ასაცილებლად, უმჯობესია ხშირად ათვალიეროთ გამოცდილი სპეციალისტების მიერ შექმნილი ბონსაის სურათები და კარგად გაერკვეთ ყველა ნიუანსში.

   JIN მეთოდი ჩვეულებრივ მხოლოდ წიწვოვან ხეებზე გამოიყენება. ფოთოლმცვივან ხეებზე ქერქგაცლილი ტოტი მალევე ლპება, წიწვოვანებზე კი გამხმარი ადგილები ინარჩუნებს ფორმას და დროთა განმავლობაში, თუ სწორედ არის შესრულებული, ბუნებრივად გამოიყურება. SABAMIKI და SHARI კი შესაძლებელია ორივე სახეობის ხეებზე წარმატებით შესრულდეს.
ფოთოლმცვივან ხეებზე კირი გოგირდის ნარევის სუფთა სახით გამოყენება სასურველი არ არის. თუ წიწვოვან მცენარეებზე თეთრი ფერი საკმაოდ ეფექტურია, ფოთოლმცვივან ხეებზე პირიქით, თეთრად დაფარული “მკვდარი მერქანი” საკმაოდ არაბუნებრივად გამოიყურება. ბონსაის სპეციალიზებულ მაღაზიებში იყიდება სპეციალური სითხე ფოთოლმცვივანი ხეებისთვის. შეიძლება კირი გოგირდის ნარევში რამდენიმე წვეთი წყალში ხსნადი საღებავის შავი პიგმენტი დაუმატოთ, ფერის გასამუქებლად.

The post ბონსაის ხელოვნური “დაბერება” (მკვდარი მერქანი) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ხელოვნური “დაბერება” და ფორმირების სხვადასხვა მეთოდები (მსხვილი ტანი და ვარჯი) https://bonsai.ge/2020/01/17/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%ae%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9c%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%91%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2594%25e1%2583%259a%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a3%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%2591%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2590 Fri, 17 Jan 2020 12:39:24 +0000 http://bonsai.ge/?p=1097    ბუნებაში გაზრდილ ხეებს თუ დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ ის მცენარეებია განსაკუთრებით ლამაზი და თვალშისაცემი რომელთა ასაკი რამდენიმე ათწლეულს აღწევს. ბონსაის შექმნის მიზანიც სწორედ იმაში მდგომარეობს, რომ სულ პატარა ნერგს მივცეთ ის მიმზიდველობა და სილამაზე რაც ხანდაზმულ ხეებს გააჩნია. თუმცა ბონსაის რეალურ ასაკს არ აქვს რამე განსაკუთრებული მნიშვნელობა. უმეტეს შემთხვევაში წლოვანებაზე[...]

The post ბონსაის ხელოვნური “დაბერება” და ფორმირების სხვადასხვა მეთოდები (მსხვილი ტანი და ვარჯი) first appeared on ბონსაი.

]]>    ბუნებაში გაზრდილ ხეებს თუ დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ ის მცენარეებია განსაკუთრებით ლამაზი და თვალშისაცემი რომელთა ასაკი რამდენიმე ათწლეულს აღწევს. ბონსაის შექმნის მიზანიც სწორედ იმაში მდგომარეობს, რომ სულ პატარა ნერგს მივცეთ ის მიმზიდველობა და სილამაზე რაც ხანდაზმულ ხეებს გააჩნია. თუმცა ბონსაის რეალურ ასაკს არ აქვს რამე განსაკუთრებული მნიშვნელობა. უმეტეს შემთხვევაში წლოვანებაზე საერთოდ არ ხდება ყურადღების გამახვილება (გარდა იმ ხეებისა რომლებსაც რამდენიმე საუკუნოვანი ისტორია აქვს). თუ სადმე მითითებულია ბონსაის ასაკი, ეს მხოლოდ პირობითია და შეფასება შეხედულებით, გარეგნული ნიშნებით ხდება.
ბონსაის ნამდვილი ენთუზიასტი ცდილობს გააკეთოს ხე უნიკალური და განუმეორებელი, ხე, რომელიც ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს მნახველზე, თითქოს ათწლეულების მანძილზე იზრდება და სხვადასხვა ბუნებრივმა მოვლენებმა თავისი კვალი დაამჩნიეს მის განვითარებას. ბონსაის “სრულყოფილი, ასაკოვანი” ფორმის შექმნა არც თუ ისე იოლი საქმეა. სასურველი შედეგის მიღება მხოლოდ წლების მანძილზე მუშაობით და ხშირ შემთხვევაში, განსაკუთრებული მეთოდების გამოყენებით ხდება. ეს მეთოდები საშუალებას გვაძლევს ხელოვნურად “დავაბეროთ” მცენარე და დავხვეწოთ მისი ფორმა. ზოგიერთი მათგანი საკმაოდ სპეციფიკური და რთული შესასრულებელია. ამიტომ რჩევა იქნება, ამ თავში აღწერილ მეთოდებს მხოლოდ იმ ადამიანმა მიმართოს რომელსაც უკვე გარკვეული გამოცდილება დაუგროვდა რამდენიმე წლიანი მუშაობის შემდეგ.

მსხვილი ტანი

ხის მსხვილი ტანი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტია ეფექტური ბონსაის მისაღებად. კარგად განვითარებული ზედაპირული ფესვები და მსხვილი ტანი, უფრო ხანდაზმულ შეხედულებას აძლევს პატარა მცენარეს. არსებობს პირობითი პროპორცია: ბონსაის სიმაღლე, ტანის ყველაზე მსხვილი ადგილის დიამეტრს, მაქსიმუმ ათჯერ უნდა აღემატებოდეს. დავუშვათ ხის ტანის დიამეტრი ფესვებთან, 4 სანტიმეტრია, მაშინ ბონსაი სიმაღლეში მაქსიმუმ 40 სანტიმეტრი უნდა იყოს. ამიტომ, ბონსაის ფორმირების საწყის ეტაპზე უმჯობესი იქნება პირველ რიგში იზრუნოთ ზედაპირული ფესვების და მსხვილი ტანის განვითარებაზე, შემდეგ კი ვარჯის ფორმირებაზე.

თუთა
თეთრი თუთა

ხის ტანი მცენარის ზრდის პროპორციულად მსხვილდება. როდესაც მცენარე პატარა ჭურჭელში იზრდება ტანის გამსხვილების პროცესი საკმაოდ ნელა მიმდინარეობს. თუ თქვენი აზრით, ხის ტანის სისქე არ შეესაბამება სიმაღლეს, უმჯობესია ნერგი რამდენიმე წლით ღია გრუნტში დატოვოთ ჩარგული. დიდ სივრცეში ფესვების შეუზღუდავი ზრდისას მცენარე უფრო სწრაფად ვითარდება, რის შედეგადაც ხის ტანიც  მსხვილდება. თავისუფალი ზრდის პერიოდში უმჯობესია მცენარე არ გავსხლათ. რამდენიმე წლის შემდეგ, როდესაც ტანი უკვე საკმარისად გამსხვილდა, დაამოკლეთ ტოტები,ამოიღეთ გრუნტიდან, შეაკრიჭეთ ფესვები სასურველ ზომამდე და ჩარგეთ კონტეინერში.
თუ საშუალება არ არსებობს რომ ნერგი სადმე ღია გრუნტში გაზარდოთ, მაშინ გამოიყენეთ რამე დიდი ზომის ჭურჭელი. სანამ ფესვები და ტოტები თავისუფლად იზრდება, ხის ტანიც შესაბამისად იმატებს სისქეს. როდესაც ფესვები მთლიანად შეავსებს ჭურჭელს, ამის შემდეგ ტანის გამსხვილების პერიოდი შესამჩნევად მცირდება.

თეთრი აკაცია და ვაშლი

ასევე, ტანის გამსხვილებას ხელს უწყობს ფესვებთან ახლოს გაზრდილი ტოტები. ბონსაიზე მუშაობის საწყის სტადიაში ნუ შეკრეჭთ ამ ტოტებს მიუხედავად იმისა რომ ეს ტოტები ბონსაის მომავალი ფორმისათვის არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. როდესაც გადაწყვეტთ რომ ხის ტანი საკმარისად გამსხვილდა და ნერგი მზადაა კონტეინერში გადასარგავად, მხოლოდ ამის შემდეგ შეაჭერით ისინი.

   მცენარის ღია გრუნტში ან დიდ კონტეინერში გაზრდის მეთოდს  უარყოფითი მხარეც გააჩნია: ტოტები თავისუფლად იზრდება და მსხვილდება. სასურველ ზომაზე დამოკლების შემდეგ, გადაჭრის ადგილის ქერქით დაფარვა წლების განმავლობაში მიმდინარეობს. ეს ადგილი ფაქტობრივად არასოდეს “გაქრება” და ყოველთვის დაეტყობა მცენარეს.
ეს მეთოდი შეიძლება როგორც ფოთოლმცვივან ისე წიწვოვან მცენარეებზე გამოვიყენოთ. მაგრამ უკეთესია ისეთ ჯიშები შეირჩეს, რომლებიც სწრაფად იზრდება და მძინარე კვირტებიდან ახალი ამონაყრის განვითარებას შეძლებს.
არსებობს ტანის ძირის გამსხვილების კიდევ ერთი მეთოდი: ნერგზე, სავარაუდო ზედაპირული ფესვების ქვემოთ, ვახვევთ მსხვილ მავთულს და მჭიდროდ ვაფიქსირებთ. შემდეგ ვრგავთ კონტეინერში, ან რამე დიდ ჭურჭელში.

ადგილი, სადაც მავთულია შემოხვეული მიწით უნდა დაიფაროს. გარკვეული პერიოდის შემდეგ შემოხვეული მავთულის ზედა ნაწილი გამსხვილდება. ამის შემდეგ ფრთხილად შემოაცალეთ მიწა და შემოხსენით მავთული. თუ დაგაგვიანდათ და მავთული ისე ჩაერჭო ტანში რომ მისი მოხსნა ვეღარ მოახერხეთ, დაელოდეთ გადარგვის სეზონს და ფესვები შემოხვეული მავთულის ადგილას გადაჭერით.

ვარჯი

ვარჯის ფორმირების მაგალითი

   რამდენიმე წლიანი გასხვლების შემდეგ, მცენარეს უფრო ხშირი და მრავალფეროვანი ტოტების სისტემა უვითარდება. მაგრამ კარგად უნდა მიაქციოთ ყურადღება ფოთლების და მეორე რიგის ტოტების რაოდენობას. არ არის საჭირო რომ ბონსაი რაღაცით “მოვლილი ბუჩქის” შთაბეჭდილებას ტოვებდეს. კარგად ფორმირებულ მცენარეზე სასურველია ჩანდეს ტანის ფორმა და მსხვილი ტოტების განლაგება. შეიძლება ვარჯი ისეთი ხშირი იყოს, რომ მხოლოდ ტანის ქვედა ნაწილი და ზედაპირული ფესვები ჩანდეს. მაგრამ, ბონსაი უფრო ეფექტურად გამოიყურება როდესაც ფორმირებულ, მსხვილ ტოტებს შორის გარკვეული თავისუფალი სივრცე ჩანს. ასეთი ბონსაი უფრო ”ხანდაზმული” მცენარის ილუზიას ქმნის. ასეთი ეფექტის შექმნა წვრილი ტოტების ფორმირებით მიიღწევა.
აღსანიშნავია ისიც, რომ თუ ფოთოლმცვივან მცენარეს მეორე რიგის ტოტები კარგად აქვს ფორმირებული, ის ისეთივე ლამაზი სანახავია ზამთრის პერიოდში, როგორც წელიწადის სხვა დროს. ფოთოლგაცვენილ ხეებს განსხვავებული, თავისებური სილამაზე აქვთ.

The post ბონსაის ხელოვნური “დაბერება” და ფორმირების სხვადასხვა მეთოდები (მსხვილი ტანი და ვარჯი) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ფორმის სრულყოფა და მინიატურული ზომის შენარჩუნება (წიწვოვანი მცენარეები) https://bonsai.ge/2019/11/18/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a4%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a1%e1%83%a0%e1%83%a3%e1%83%9a%e1%83%a7%e1%83%9d%e1%83%a4%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a4%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0%25e1%2583%259b%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25a3%25e1%2583%259a%25e1%2583%25a7%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a4%25e1%2583%2590 Mon, 18 Nov 2019 16:30:04 +0000 http://bonsai.ge/?p=1078 ფორმირების პირველი ეტაპის დამთავრების შემდეგ, (შეჭრილია ყველა არასაჭირო ძირითადი და მეორე რიგის ტოტები, მავთულის საშუალებით ტოტები დაფიქსირებულია სასურველ პოზიციაში) საჭიროა  ვარჯის სრულყოფაზე და მინიატურული ზომის შენარჩუნებაზე ვიზრუნოთ. ფორმის და ზომის შესანარჩუნებელი გასხვლა ბონსაის სიცოცხლის მთელი პერიოდის განმავლობაში სჭირდება.    არც ერთი ნერგი არ მიიღებს ჩვენთვის სასურველ ფორმას პირველივე გასხვლის და მავთულის კარკასის[...]

The post ბონსაის ფორმის სრულყოფა და მინიატურული ზომის შენარჩუნება (წიწვოვანი მცენარეები) first appeared on ბონსაი.

]]> ფორმირების პირველი ეტაპის დამთავრების შემდეგ, (შეჭრილია ყველა არასაჭირო ძირითადი და მეორე რიგის ტოტები, მავთულის საშუალებით ტოტები დაფიქსირებულია სასურველ პოზიციაში) საჭიროა  ვარჯის სრულყოფაზე და მინიატურული ზომის შენარჩუნებაზე ვიზრუნოთ. ფორმის და ზომის შესანარჩუნებელი გასხვლა ბონსაის სიცოცხლის მთელი პერიოდის განმავლობაში სჭირდება.
   არც ერთი ნერგი არ მიიღებს ჩვენთვის სასურველ ფორმას პირველივე გასხვლის და მავთულის კარკასის გაკეთების შემდეგ. ყოველთვის აღმოჩნდება ისე, რომ ბონსაის რომელიმე ნაწილზე ტოტები არასაკმარისად ხშირი იქნება ან რომელიმე ტოტი  სასურველი სიგრძის არ იქნება. ძალიან ძნელია თავიდანვე განისაზღვროს რა დრო დასჭირდება ამა თუ იმ ნერგს “სრულყოფილი” ფორმის მისაღწევად. ეს მცენარის ზრდის თავისებურებაზე და მომუშავე ადამიანის გამოცდილებაზეა დამოკიდებული. ამიტომ ყოველთვის მოგიწევთ წლიდან წლამდე მოთმინებით დაელოდოთ მცენარის განვითარებას და შესაბამისად იმოქმედოთ იმისათვის, რომ თქვენთვის საურველ შედეგი მიიღოთ.
ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტი მცენარის ზრდის თავისებურებაში არის ის რომ, მცენარის ზოგიერთი ნაწილი დომინირებს ზრდის პროცესში და უკეთესად ვითარდება. ბუნებაში მცენარე ძალიან ცოტა ენერგიას ხარჯავს ვარჯის შიდა ტოტების განვითარებაზე, ის კონცენტრირებულია გადაანაწილოს ძირითადი რესურსი სიმაღლეში და სიგანეში გაზრდაზე. ბონსაისთვის კი ნერგი თანაბრად განვითარება და  ვარჯის სასურველი ფორმის შენარჩუნება გვჭირდება. ამიტომ, მცენარის გარკვეულ ადგილებში თუ ზრდის დომინირება არ შევზღუდეთ, ძალიან მალე დაირღვევა ჩვენთვის სასურველი პროპორცია, ზომა და ფორმა.

   შეუძლებელია ერთი ან ორი გასხვლით საბოლოოდ გადავჭრათ ეს პრობლემა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ ხის ზოგიერთ ადგილას კვლავ გამოჩნდება ახალი ამონაყარი და გასხვლის პროცესი ისევ გასამეორებელი იქნება.

   წიწვოვანი მცენარეების ზრდის ტემპი საგრძნობლად ნაკლებია ფოთოლმცვივან ხეებთან შედარებით, ამიტომ ფორმის შენარჩუნებისთვის შესასრულებელი სამუშაოები შედარებით იშვიათი სიხშირით კეთდება, მაგრამ ეს პროცესი უფრო მეტ ყურადღებას მოითხოვს.
წიწვოვანი მცენარეები საკმაოდ განსხვავდებიან ერთმანეთისგან წიწვების ფორმის, ზომის და ზრდის თავისებურებით. გასხვლის შემდეგ ყველა განსხვავებული სახეობა სხვადასხვანაირ თვისებას ავლენს. ზოგიერთ წიწვოვან მცენარეებზე ტოტის დაბოლოებაზე რამდენიმე კვირტი ერთდროულად წარმოიქმნება.

ასეთ დროს საჭირო ხდება გარკვეული რაოდენობის კვირტების მოშორება. ძლიერი ზრდის ადგილებში დატოვეთ მხოლოდ 1-2 კვირტი, საშუალო ზრდის ადგილებში 2-3, სუსტი ზრდის ადგილებში კი საშუალება მიეცით ყველა კვირტს თავისუფლად განვითარდეს.
ფორმის შესანარჩუნებლად, გაზრდილი ტოტების დამოკლება, პატარა მაკრატლით ხდება.

კანადური ნაძვი. ტოტის გადაჭრა გვერდითა კვირტთან
და იგივე ტოტი გადაჭრის შემდეგ

ასევე შესაძლებელია ე.წ “ამოხრახნის მეთოდის” გამოყენება.

წიწვების “ამოხრახნა”

იმ ტოტზე, რომლის ზრდის შეზღუდვა გვინდა, ახალ ამონაყარს აცლიან გაზრდას დაახლოებით 3 სანტიმეტრამდე. საჩვენებელი და ცერა თითით იჭერენ მის დაბოლოებას, შემდეგ დატრიალებით “ამოხრახნიან” ახალი ამონაყრის სიგრძის 2/3-ს.

რა სიხშირით უნდა გავაკეთოთ ფორმის შესანარჩუნებელი გასხვლა? 

   რა თქმა უნდა, აუცილებელია შევინარჩუნოთ მცენარის მინიატურული ზომა და დახვეწილი ფორმა, მაგრამ ამავე დროს, ზედმეტი “გულმოდგინებით”, რამე ზიანი არ უნდა მივაყენოთ ბონსაის.
   ბონსაი ისხვლება რეგულარულად, თუმცა აუცილებელია გარკვეული ბალანსის დაცვა. გასხვლის შემდეგ მცენარე ახალ ამონაყარს იკეთებს, რაც მისი სტრუქტურის განახლებას უწყობს ხელს. ასევე ახალი ამონაყარი მცენარის ჯანმრთელი განვითარების მაჩვენებელია. მაგრამ ისიც უნდა ვიცოდეთ რომ ყოველი გასხვლა გარკვეული “სტრესია” მცენარისთვის და ენერგიის საკმაო მარაგს აცლის მას. ამიტომ მცენარეს უნდა მიეცეს გარკვეული პერიოდი ზრდისთვის, იმდენი რომ აღიდგინოს ენერგია შემდეგი განვითარებისთვის. როდესაც ბონსაის ულამაზესი ეგზემპლარების სურათებს ნახულობენ, ჩნდება აზრი, რომ ბონსაის ასეთი შესახედაობა მთელი წლის განმავლობაში აქვს. სინამდვილეში, ბონსაის გამოფენა და სურათის გადაღება ხდება მაშინ როდესაც ის იდეალურ მდგომარეობაშია, მაგრამ ეს მდგომარეობა არ არის მუდმივი. ყველა ბონსაის უნდა ჰქონდეს თავისუფლად ზრდის პერიოდი, და ის ლამაზი შესახედაობა ამ დროის განმავლობაში დროებით იკარგება.

  ყველა სახეობას გასხვლის სხვადასხვა პერიოდი და სიხშირე აქვს.  ზოგიერთი მათგანი შეიძლება 2-3 თვის განმავლობაში ხელუხლებელი დავტოვოთ, ზოგი კი 3-4 კვირაში ერთხელ უნდა გავკრიჭოთ. ნელა მზარდი წიწვოვანი მცენარეების გაკრეჭა, შესაძლოა, წელიწადში მხოლოდ ერთხელაც საკმარისი იყოს.
   ბევრი სპეციალისტი, პირველადი ძლიერი გასხვლის შემდეგ, 2-3 წელი (შეიძლება მეტი ხნითაც) საერთოდ არ ეხება ნერგს, აძლევს თავისუფალი ზრდის საშუალებას. თავისუფალი ზრდა ხელს უწყობს, ტოტების, ტანის, ფესვების გამსხვილებას და კარგ განვითარებას. ამ პერიოდისთვის ნერგი ჩარგულია ან ღია გრუნტში ან რამე დიდ ჭურჭელში. გარკვეული პერიოდის შემდეგ (ნერგი სასურველ ზომამდე განვითარდა), თავიდან კეთდება ძლიერი გასხვლა.
   იმის ზუსტი გაგება თუ რა დროით უნდა მივცეთ ხეს თავისუფალი ზრდა, რა ზომაზე დავამოკლოთ ტოტები, რა სიხშირით გავსხლათ ბონსაი გაზაფხულზე და ზაფხულში, საკმაოდ რთული გასაგებია და დამოკიდებულია თითოეული ჯიშის სპეციფიკაზე. ძალზედ გამოცდილი სპეციალისტიც კი, როდესაც მისთვის უცნობ ჯიშზე იწყებს მუშაობას იგივე სიძნელეებს აწყდება. მხოლოდ თითოეული ხის თვისებების კარგი შესწავლა იძლევა საშუალებას სწორი მიმართულებით წარვმართოთ ბონსაიზე მუშაობა.

The post ბონსაის ფორმის სრულყოფა და მინიატურული ზომის შენარჩუნება (წიწვოვანი მცენარეები) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ფორმის სრულყოფა და მინიატურული ზომის შენარჩუნება (ფოთოლმცვივანი ხეები) https://bonsai.ge/2019/08/29/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%a2%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%a3%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%96%e1%83%9d%e1%83%9b/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%2598%25e1%2583%259c%25e1%2583%2598%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a2%25e1%2583%25a3%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25a3%25e1%2583%259a%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2596%25e1%2583%259d%25e1%2583%259b Thu, 29 Aug 2019 08:08:44 +0000 http://bonsai.ge/?p=1055    ფორმირების პირველი ეტაპის დამთავრების შემდეგ, (შეჭრილია ყველა არასაჭირო ძირითადი და მეორე რიგის ტოტები, მავთულის საშუალებით ტოტები დაფიქსირებულია სასურველ პოზიციაში) საჭიროა  ვარჯის სრულყოფაზე და მინიატურული ზომის შენარჩუნებაზე ვიზრუნოთ. ფორმის და ზომის შესანარჩუნებელი გასხვლა ბონსაის სიცოცხლის მთელი პერიოდის განმავლობაში სჭირდება.    არც ერთი ნერგი არ მიიღებს ჩვენთვის სასურველ ფორმას პირველივე გასხვლის და[...]

The post ბონსაის ფორმის სრულყოფა და მინიატურული ზომის შენარჩუნება (ფოთოლმცვივანი ხეები) first appeared on ბონსაი.

]]>    ფორმირების პირველი ეტაპის დამთავრების შემდეგ, (შეჭრილია ყველა არასაჭირო ძირითადი და მეორე რიგის ტოტები, მავთულის საშუალებით ტოტები დაფიქსირებულია სასურველ პოზიციაში) საჭიროა  ვარჯის სრულყოფაზე და მინიატურული ზომის შენარჩუნებაზე ვიზრუნოთ. ფორმის და ზომის შესანარჩუნებელი გასხვლა ბონსაის სიცოცხლის მთელი პერიოდის განმავლობაში სჭირდება.
   არც ერთი ნერგი არ მიიღებს ჩვენთვის სასურველ ფორმას პირველივე გასხვლის და მავთულის კარკასის გაკეთების შემდეგ. ყოველთვის აღმოჩნდება ისე, რომ ბონსაის რომელიმე ნაწილზე ტოტები არასაკმარისად ხშირი იქნება ან რომელიმე ტოტი  სასურველი სიგრძის არ იქნება. ძალიან ძნელია თავიდანვე განისაზღვროს რა დრო დასჭირდება ამა თუ იმ ნერგს “სრულყოფილი” ფორმის მისაღწევად. ეს მცენარის ზრდის თავისებურებაზე და მომუშავე ადამიანის გამოცდილებაზეა დამოკიდებული. ამიტომ ყოველთვის მოგიწევთ წლიდან წლამდე მოთმინებით დაელოდოთ მცენარის განვითარებას და შესაბამისად იმოქმედოთ იმისთვის, რომ თქვენთვის საურველ შედეგი მიიღოთ.

თეთრი თუთაასაკი ≈ 40 წელი. სიმაღლე: 80 სმ

   ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტი მცენარის ზრდის თავისებურებაში არის ის რომ, მცენარის ზოგიერთი ნაწილი დომინირებს ზრდის პროცესში და უკეთესად ვითარდება. ბუნებაში მცენარე ძალიან ცოტა ენერგიას ხარჯავს ვარჯის შიდა ტოტების განვითარებაზე, ის კონცენტრირებულია გადაანაწილოს ძირითადი რესურსი სიმაღლეში და სიგანეში გაზრდაზე. ბონსაისთვის კი ნერგი თანაბრად განვითარება და  ვარჯის სასურველი ფორმის შენარჩუნება გვჭირდება. ამიტომ, მცენარის გარკვეულ ადგილებში თუ ზრდის დომინირება არ შევზღუდეთ, ძალიან მალე დაირღვევა ჩვენთვის სასურველი პროპორცია, ზომა და ფორმა.

ვარჯის განვითარების არეები1. ძლიერი განვითარება 2. საშუალო განვითარება 3 სუსტი განვითარება .
ვარჯის განვითარების არეები  1.ძლიერი განვითარება  2. საშუალო განვითარება  3. სუსტი განვითარება

ვარჯის განვითარების არეები 1. ძლიერი განვითარება 2. საშუალო განვითარება 3 სუსტი განვითარება

   შეუძლებელია ერთი ან ორი გასხვლით საბოლოოდ გადავჭრათ ეს პრობლემა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ ხის ზოგიერთ ადგილას კვლავ გამოჩნდება ახალი ამონაყარი და გასხვლის პროცესი ისევ გასამეორებელი იქნება.

   პირველად ყურადღება კვირტებს უნდა მივაქციოთ. ის კვირტები რომლებიც ბონსაისთვის არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს და გაზაფხულზე გაზრდას იწყებს, უნდა მოაშოროთ. არ არის საჭირო რომ მცენარემ ენერგია ტყუილუბრალოდ დახარჯოს არასაჭირო კვირტის განვითარებაზე.
   უნდა შეირჩეს მეთოდი, თუ რომელი ტოტი როგორ უნდა გადაიჭრას, იმისდა მიხედვით, თუ რა პოზიცია უკავია მას ხეზე. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს დომინირებული ზრდის ადგილებს. ზედა და გარე ადგილებზე ახალი ამონაყარი საგრძნობლად სწრაფად იზრდება და თვალშისაცემად, უფრო მსხვილი ახალი ყლორტი ყალიბდება. თუ შეატყობთ რომ ასეთი ყლორტი ხელს შეუშლის თქვენს ჩანაფიქრს მთლიანად მოჭერით ის. ზრდის ტემპის შესასუსტებლად კი ასეთ ყლორტზე 4-5 ფოთოლს მიეცით განვითარების საშუალება და მხოლოდ ამის შემდეგ დაამოკლეთ 1 ან 2 ფოთლამდე.

    ამ დროს ყლორტი დროებით შეწყვეტს განვითარებას. ეს საშუალებას იძლევა შევაჩეროთ ზრდა დომინანტ ადგილებში და  ამით შიდა და ქვედა ტოტებს განვითარების თანაბარი პირობები შევქმნათ. ტოტებს, რომლებიც მცენარის შიდა მხარეს არის განლაგებული განვითარების უფრო მეტი საშუალება უნდა მივცეთ, უნდა ვაცალოთ სანამ სუსტი ყლორტი გარკვეულ სიგრძეს მიაღწევს და ცოტათი მოძლიერდება, მხოლოდ ამის შემდეგ 3-4 ფოთლამდე უნდა დაამოკლოთ. ასეთი გასხვლის შემდეგ საგრძნობლად პატარავდება კვანძებს შორის მანძილი. ახლად ამოყრილ ყლორტებზე კი ფოთლები შედარებით პატარა ზომის იზრდება. მცენარის ვარჯი უფრო ხშირი ხდება. წლების მანძილზე ასეთი მეთოდით გასხვლის შემდეგ ბონსაის თავისუფალი ზრდა საგრძნობლად იზღუდება და მცენარე უფრო დახვეწილ ფორმას იღებს.

The post ბონსაის ფორმის სრულყოფა და მინიატურული ზომის შენარჩუნება (ფოთოლმცვივანი ხეები) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის სხვადასხვა სტილის შექმნის თავისებურება. ტყე. იოსე უე (寄せ植え) და კაბუდაჩი (株 立) https://bonsai.ge/2019/07/08/%e1%83%a2%e1%83%a7%e1%83%94-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a2%25e1%2583%25a7%25e1%2583%2594-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598 Mon, 08 Jul 2019 15:48:42 +0000 http://bonsai.ge/?p=1045 იოსე უე (寄せ植え) იოსე უე  სტილი  პატარა ტყის მინიატურული მოდელია. ხეების ასეთი ჯგუფი  ნებისმიერ კლიმატურ ზონაში შეიძლება ვნახოთ. ამ სტილის ბონსაის გაკეთებას თავისი პლუსი აქვს. იოსე უეს შექმნისას შეიძლება გამოვიყენოთ 2-3 წლის ნერგები. დამწყებ მოყვარულებს, რომლებსაც ეჩქარებათ თავიანთი ნამუშევრის შედეგის ნახვა, შეუძლიათ ამ სტილში დაიწყონ მუშაობა. ამ სტილისთვის ის ნერგებიც კი გამოდგება, რომლებსაც ტოტები კარგად[...]

The post ბონსაის სხვადასხვა სტილის შექმნის თავისებურება. ტყე. იოსე უე (寄せ植え) და კაბუდაჩი (株 立) first appeared on ბონსაი.

]]> იოსე უე (寄せ植え)

იოსე უე  სტილი  პატარა ტყის მინიატურული მოდელია. ხეების ასეთი ჯგუფი  ნებისმიერ კლიმატურ ზონაში შეიძლება ვნახოთ.
ამ სტილის ბონსაის გაკეთებას თავისი პლუსი აქვს. იოსე უეს შექმნისას შეიძლება გამოვიყენოთ 2-3 წლის ნერგები. დამწყებ მოყვარულებს, რომლებსაც ეჩქარებათ თავიანთი ნამუშევრის შედეგის ნახვა, შეუძლიათ ამ სტილში დაიწყონ მუშაობა. ამ სტილისთვის ის ნერგებიც კი გამოდგება, რომლებსაც ტოტები კარგად არ აქვთ განვითარებული, ხარვეზები ჯგუფში მდგარმა სხვა ხეების ტოტებმა იოლად შეიძლება დაფაროს.
სასურველია შეირჩეს ერთი ჯიშის ხეები, პატარა ფოთლებით ან წიწვებით. რა თქმა უნდა, შესაძლებელია ”შერეული ტყის” გაკეთებაც. მაგრამ ამ შემთხვევაში საჭირო იქნება ისეთი ჯიშების შერჩევა რომლებსაც თანაბარი ზრდის ტემპი და დაახლოებით მაინც ერთნაირი ზომის ფოთლები ექნებათ. მინიატურული ზომების გამო, ფოთლის ზომებში კონტრასტული სხვაობა ამ სტილს არამიმზიდველს ხდის. არ გამოდგება წიწვოვანი და ფოთოლმცვივანი ხეების კომბინაციაც.
ასევე მნიშვნელოვანია ნერგების რაოდენობა. იოსე უეს შესაქმნელად მცენარეების კენტ რაოდენობას ირჩევენ.

ამ სტილისთვის ოვალური ან მართკუთხა,  შედარებით დაბალი და გრძელი კონტეინერი გამოდგება.  ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ნერგების განლაგებას კონტეინერში: ყველაზე მაღალი, მსხვილი ტანის მქონე ნერგი  კონტეინერში წინა პლანზე უნდა მოთავსდეს, შედარებით მცირე ზომისა კი უკანა პლანზე უნდა ჩაირგეს.

ხეების განლაგების მაგალითი

პირველ რიგში მოამზადეთ ნერგების საჭირო რაოდენობა და შესაფერისი კონტეინერი. ნერგების განაწილებისას კონტეინერში, გაითვალისწინეთ, რომ ყველა ხის ტანი კარგად უნდა ჩანდეს, ნუ ჩარგავთ ნერგებს ერთ ხაზში და მოერიდეთ ყოველგვარ სიმეტრიას. ამ სტილში ხეები შეიძლება გაიყოს ორ, სხვადასხვა ჯგუფადაც, ისე რომ მათ შორის ცარიელი სივრცე დარჩეს. ასევე შესაძლებელია, ხეების ჯგუფი განლაგდეს კონტეინერში ოდნავ ამაღლებულ ადგილას, “ბორცვზე”. თუ ხეების ორი ჯგუფია, შეიძლება ორივე შემაღლებულ ადგილზე იყოს, მათ შორის სივრცე კი კონტეინერის კიდის დონეზე დარჩეს. ან ერთი ჯგუფი განლაგდეს “ბორცვზე” მეორე კი ”დაბლობზე”. გასხვლით უნდა დაარეგულიროთ ცალკეული ნერგების სიმაღლეები ისე, რომ ხეების ჯგუფის საერთო ფორმა არასიმეტრიული სამკუთხედი იყოს.

ნაძვი
ნაძვის ტყე კლდეზე

კარგად განვითარებულ მცენარეებს ფესვები ყველა მიმართულებით აქვთ გაზრდილი. ამის გამო ჩარგვისას შეიძლება სიძნელეები წარმოშვას: მცენარეები კონტეინერში საკმაოდ ახლოს არიან განლაგებული ერთმანეთთან და ხშირ შემთხვევაში ფესვები ხელს შეგიშლით ნერგები თქვენთვის საჭირო ადგილას მოთავსებისთვის. ამისთვის ჯერ კარგად ჩამოყალიბდით, თუ რომელი ნერგი რა ადგილას უნდა იყოს. შემდეგ იმ მხარეს, სადაც სავარაუდოდ ფესვები ხელს შეგიშლით, ჩამოჭერით ფესვების ის რაოდენობა რამდენიც ნერგის თავისუფლად მოთავსებისთვის იქნება საჭირო. ეცადეთ. რომ მცენარეს იმაზე მეტი ფესვები არ შეაჭრათ, რაც აუცილებელია მისი ნორმალური განვითარებისათვის. კარგი იქნება თუ კონტეინერს სადრენაჟე ხვრელების გარდა დამატებით პატარა ნახვრეტებს გაუკეთებთ. ამ სტილში ერთის მაგივრად რამდენიმე ხე უნდა მოათავსოთ, ხვრელების დამატებითი რაოდენობა გაგიადვილებთ ნერგის სასურველ ადგილას მავთულით დაფიქსირებას.
გარკვეული პერიოდის შემდეგ ცალკეული ნერგების ფესვები ერთმანეთში გადაიხლართება. ამის შემდეგ ამ სტილის გადარგვა, ფესვების შეკრეჭა, მიწის გამოცვლა, გასხვლა-ისევე კეთდება როგორც ჩვეულებრივ ბონსაის შემთხვევაში

კაბუდაჩი (株 立)

ამ სტილის გასაკეთებლად ნერგს აძლევენ თავისუფალი ზრდის საშუალებას, სანამ ხის ტანი გარკვეულ ზომამდე არ გამსხვილდება. ადრე გაზაფხულზე, კვირტების ზრდის დაწყებამდე, ხეს მთლიანად ჭრიან ზედაპირულ ფესვებთან ახლოს, ისე რომ მიწის ზედაპირზე  მხოლოდ პატარა კუნძი დარჩეს. გაზაფხულზე ხის ტანზე დარჩენილი მძინარე კვირტები მრავალრიცხოვან ამონაყარს წარმოქმნის. გარკვეულ ზომამდე გაზრდის შემდეგ დატოვეთ მხოლოდ ის ყლორტები რომლებსაც საჭიროდ მიიჩნევთ მომავალი ბონსაის ფორმირებისთვის. კაბუდაჩი სტილის ამ მეთოდით გაკეთება, მხოლოდ ფოთოლმცვივანი ხეებისთვის გამოდგება.

The post ბონსაის სხვადასხვა სტილის შექმნის თავისებურება. ტყე. იოსე უე (寄せ植え) და კაბუდაჩი (株 立) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის სხვადასხვა სტილის შექმნის თავისებურება. მინიატურული ლანდშაფტი. საიკეი (栽景) https://bonsai.ge/2019/07/02/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a1%e1%83%ae%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%a1%e1%83%ae%e1%83%95%e1%83%90-%e1%83%a1%e1%83%a2%e1%83%98%e1%83%9a-2/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2598%25e1%2583%259a-2 Tue, 02 Jul 2019 16:21:07 +0000 http://bonsai.ge/?p=1026    საიკეი ეს არის ქვების, მიწის, წყლის, ბალახოვანი მცენარეების, ხავსისა და პატარა ხეების გამოყენებით მინიატურული ლანდშაფტის შექმნა. საიკეი ჰარმონიულად შეთავსებული მინიატურული ბუნების ილუზიას უნდა ქმნიდეს. ყველა კომპონენტი ისე უნდა მოთავსდეს კონტეინერში, რომ დაცული იყოს ყველა პროპორცია, ხოლო კომპოზიცია ბუნებრივად გამოიყურებოდეს.    საიკეის შემთხვევაში მიწა, ქვები და მცენარეები ისეა განლაგებული, რომ[...]

The post ბონსაის სხვადასხვა სტილის შექმნის თავისებურება. მინიატურული ლანდშაფტი. საიკეი (栽景) first appeared on ბონსაი.

]]>    საიკეი ეს არის ქვების, მიწის, წყლის, ბალახოვანი მცენარეების, ხავსისა და პატარა ხეების გამოყენებით მინიატურული ლანდშაფტის შექმნა. საიკეი ჰარმონიულად შეთავსებული მინიატურული ბუნების ილუზიას უნდა ქმნიდეს. ყველა კომპონენტი ისე უნდა მოთავსდეს კონტეინერში, რომ დაცული იყოს ყველა პროპორცია, ხოლო კომპოზიცია ბუნებრივად გამოიყურებოდეს.

   საიკეის შემთხვევაში მიწა, ქვები და მცენარეები ისეა განლაგებული, რომ ზღვის სანაპიროს, ბორცვიანი მდელოს ან მთიანი ადგილის ბუნებრივი მოდელი შექმნას. თვითონ ხეები დაახლოებით ისეთია, როგორიც კლასიკურ ბონსაის შემთხვევაში. ხეების გარდა გამოიყენება სხვადასხვა ბალახოვანი მცენარეებიც, რაც უფრო აძლიერებს ბუნებრივი ლანდშაფტის ილუზიას. საიკეი ხეების უფრო თავისუფალი არჩევანის საშუალებას იძლევა, შეიძლება ხეების საკმაოდ პატარა, 2-3 წლის ნერგიც კი გამოვიყენოთ.: გასხვლა, მავთულით ფორმირება, გადარგვა, იგივეა რაც ბონსაის  შემთხვევაში.

ხეები

    მინიატურული ლანდშაფტისთვის შეიძლება გამოვიყენოთ პატარა ან საშუალო ზომის ხეები, როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი. მსხმოიარე ხეები, როგორც წესი, ამ შემთხვევაში არ გამოიყენება. ხეების რაოდენობა მთლიანად შემსრულებლის გემოვნებაზეა დამოკიდებული. მინიატურული ტყეებისგან განსხვავებით დასაშვებია ხეების ლუწი რაოდენობა. შესაძლებელია ერთი ხისგანაც საკმაოდ ლამაზი საიკეი გაკეთდეს. შეიძლება გამოიყენოთ, როგორც ერთი ისე სხვადასხვა ჯიშის ხეები. ეცადეთ რაც შეიძლება პატარა ფოთლიანი ან წიწვებიანი ხეები შეარჩიოთ.
როდესაც შერეული სახეობების ვარიანტის გაკეთებას გადაწყვეტთ, კარგად ჩამოყალიბდით, შეესაბამება თუ არა ეს მცენარეები ერთმანეთს, თუ გინდათ რომ თქვენი საიკეი ბუნებრივად გამოიყურებოდეს. გათვალისწინებული უნდა იყოს
მცენარეების თავისებურებაც:

  • სხვადასხვა ჯიშებს სხვადასხვა სახის მიწა, მორწყვა და ადგილმდებარეობა უნდა. ამიტომ, ერთად ჩასარგავად შეარჩიეთ ერთნაირი “მოთხოვნილების” მქონე ხეები..
  • ხეების ჩარგვა ქვებს შორის ან მათთან ახლოს ხდება.
  • გამოიყენეთ სხვადასხვა ზომის ხეები, ჩარგეთ სხვადასხვა დონეზე, გარკვეული სივრცული ილუზია რომ შეიქმნას.
  • ხეები ერთ ხაზში არ უნდა იყოს განლაგებული, არ უნდა დაიმალოს ქვების უკან.
  • პირველადი გასხვლა და ფორმირება სასურველია კომპოზიციაში მოთავსებამდე გაკეთდეს.
  • კომპოზიცია ისე უნდა გაკეთდეს რომ კონტეინერის წინა მხარე თავისუფალი სივრცე იყოს.
  • ხეებზე შესაძლებელია “მკვდარი მერქნის” ეფექტის გამოყენებაც.
  • ბალახოვანი მცენარეები და ხავსი ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი ელემენტია. აგრეთვე ძალიან ხშირად, სხვადასხვა შეფერილობის და ზომის ხავსს იყენებენ.

ქვები

   ქვების შერჩევისას აუცილებელია. რომ ყველა მათგანი ერთი გეოლოგიური ტიპის და დაახლოებით ერთი ფერის იყოს. ფორმა რაც შეიძლება მიახლოებული კლდოვან წარმონაქმნთან, უხეში და დაღარული ზედაპირით. ამ შემთხვევაშიც, რიყის ქვა ან ხელოვნურად დამუშავებული გლუვზედაპირიანი ქვა არ გამოდგება. თუ რამდენიმე ქვისგან შედგება კომპოზიცია, ქვების ზომა სხვადასხვა უნდა იყოს. ქვებს შორის ღია ადგილები არ უნდა დარჩეს, უნდა შეივსოს მიწით, დაიფაროს ხავსით და ბალახოვანი მცენარეებით. ასევე გამოიყენება წვრილი ღორღი, ბილიკების ილუზიისთვის.

მიწა

   მიწა ისეთივე გამოიყენება როგორც ბონსაის შემთხვევაში, შერჩეული ხის სახეობის შესაბამისი. ბონსაისგან განსხვავებით, მიწის ზედაპირის ფორმას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. თუ ბონსაისთვის კონტეინერში მიწის ზედაპირი მოსწორებულია, საიკეის უსწორმასწორო ზედაპირი ბუნებრივ ლანდშაფტს უნდა მოგვაგონებდეს.

კონტეინერი

   საიკეი  დაბალ კონტეინერში კეთდება, ფორმა როგორც წესი მართკუთხა, ოვალური ან მრგვალია. შეიძლება უსწორმასწორო ზედაპირიანი ბრტყელი ქვის გამოყენებაც. ზომა შედარებით დიდია, სიგრძეში შესაძლოა 1 მეტრსაც კი აღემატებოდეს. ფერი: თეთრი, ნაცრისფერი, მუქი მწვანე, ყავისფერი. თუმცა შესაძლოა მკვეთრი ფერის კონტეინერების გამოყენებაც.

წიწვოვანი ბონსაი
გართხმული ღვია, საიკეი  (栽景)

   ფოტოზე ნაჩვენები მინიატურული ლანდშაფტის შექმნისთვის, იტალიიდან ჩამოტანილი ბუნებრივი ქვები და ღვია ავარჩიე. ხესთან შედარებით, ამ შემთხვევაში, ქვების “დამორჩილება” უფრო გამიჭირდა. ისინი საკმაოდ მძიმეა და თან რთული დასამუშავებელნი აღმოჩნდნენ. იმისთვის, რომ ამ კომპოზიციას ბუნებრივი სახე მიეღო ბევრჯერ მომიწია ქვების ფორმის და განლაგების შეცვლა

The post ბონსაის სხვადასხვა სტილის შექმნის თავისებურება. მინიატურული ლანდშაფტი. საიკეი (栽景) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის სხვადასხვა სტილების შექმნის თავისებურება. კომპოზიცია ქვაზე. იშიცუკი (石付) და სეკიძიეძიუ (石 上 樹) https://bonsai.ge/2019/07/01/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a1%e1%83%ae%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%a1%e1%83%ae%e1%83%95%e1%83%90-%e1%83%a1%e1%83%a2%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%94/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2598%25e1%2583%259a%25e1%2583%2594 Mon, 01 Jul 2019 15:14:56 +0000 http://bonsai.ge/?p=999    კომპოზიცია ქვაზე შეიძლება დავყოთ ორ სხვადასხვა სახეობად: იშიცუკი (石付) – როდესაც ფესვები მთლიანად ქვაშია, და სეკიძიეძიუ (石 上 樹) – როდესაც მცენარის ფესვები ქვაზე გარედან არის შემოხვეული. როგორც ყველა სტილი, ასევე კომპოზიცია ქვაზეც  ბუნებრივად უნდა გამოიყურებოდეს. მცენარის შერჩევისას გაითვალისწინეთ, რომ პირველი ტოტი ახლოს უნდა იყოს ფესვებთან. სხვა სტილებში, ქვედა ტოტის[...]

The post ბონსაის სხვადასხვა სტილების შექმნის თავისებურება. კომპოზიცია ქვაზე. იშიცუკი (石付) და სეკიძიეძიუ (石 上 樹) first appeared on ბონსაი.

]]>    კომპოზიცია ქვაზე შეიძლება დავყოთ ორ სხვადასხვა სახეობად: იშიცუკი (石付) – როდესაც ფესვები მთლიანად ქვაშია, და სეკიძიეძიუ (石 上 樹) – როდესაც მცენარის ფესვები ქვაზე გარედან არის შემოხვეული.
როგორც ყველა სტილი, ასევე კომპოზიცია ქვაზეც  ბუნებრივად უნდა გამოიყურებოდეს. მცენარის შერჩევისას გაითვალისწინეთ, რომ პირველი ტოტი ახლოს უნდა იყოს ფესვებთან. სხვა სტილებში, ქვედა ტოტის დაშორება ფესვებიდან მცენარის სიმაღლის 1/3-ს შეადგენს, იშიცუკი და სეკიძიეძიუ სტილის შემთხვევაში ეს სივრცე ქვამ უნდა შეავსოს. ქვის და მცენარის პროპორციული შესაბამისობა მთლიანად შემსრულებლის გემოვნებაზეა დამოკიდებული. ამ სტილის კარგად გასააზრებლად უმჯობესი იქნება ბონსაის გამოცდილი სპეციალისტების მიერ შექმნილი ნიმუშები გულმოდგინედ დაათვალიეროთ.
   ქვას  ნახვრეტები, ნაწიბურები და ჩაღრმავებები უნდა ჰქონდეს, უნდა ეტყობოდეს რომ ბუნებრივმა მოვლენებმა დიდი ზეგავლენა იქონიეს მის ”ჩამოყალიბებაში”. მოკლედ, ამ სტილისათვის შერჩეული ქვა რაღაცით კლდეს უნდა მოგვაგონებდეს. რიყის ქვა ან ხელოვნურად დამუშავებული, გლუვზედაპირიანი ქვა ბონსაის ამ სტილისთვის არანაირად არ გამოგვადგება. 

იშიცუკი (石付)

   ამ სტილის შესაქმნელად ქვაში  ამოღრმავება უნდა იყოს, სადაც შემდგომში მიწა  ჩაიყრება და  მცენარე ჩაირგვება. ასეთი ქვის მოძებნა ცოტა რთული საქმეა. თუ საკმარისი ადგილი არ არის მცენარის ჩასარგავად, მოგვიწევს ამოღრმავების ჩვენი ხელით გაკეთება, რაც საკმაოდ შრომატევადი საქმეა. თუ შეატყობთ, რომ მცენარე სტაბილურად ვერ მაგრდება ქვაზე, მოგიწევთ  დამატებითი ხვრელების გაკეთება, სადაც შემდგომში სპილენძის მავთულს გაატარებთ და მყარად დააფიქსირებთ მცენარეს. ასევე აუცილებელია ქვას სადრენაჟე ხვრელი გაუკეთდეს. ამოღრმავების ყველაზე დაბალ წერტილში ქვა  მთელ სიღრმეზე უნდა გაიხვრიტოს.

ასაკი ≈ 15 წელი. სიმაღლე: 50 სმ
იშიცუკი (石付) სტილში შესრულებული ღვია

   ქვა სტაბილურად უნდა იდგეს ზედაპირზე, თუ რამე ნაწიბური ქვის ძირზე ხელს უშლის სადგამზე მის ნორმალურად მოთავსებას, აუცილებლად მოამტვრიეთ ის. ამ სტილის ბონსაის  ქვაზე უფრო ფართო, დაბალ კონტეინერში ათავსებენ. კონტეინერი ივსება გარეცხილი ქვიშით, წვრილი ღორღით, ან ზღვის კენჭებით. შესაძლებელია ასევე კონტეინერი წყლით შეივსოს, ასეთ კომპოზიცია ”კუნძულის” შთაბეჭდილებას ტოვებს. თუ ქვის ფორმა ამის საშუალებას გვაძლევს შესაძლებელია ამ სტილისთვის კონტეინერი საერთოდ არ გამოვიყენოთ,

   ზოგჯერ ქვაში შეუძლებელია საჭირო სიდიდის ამოღრმავების გაკეთება, რომელიც საკმარისი იქნება მცენარის ნორმალური ზრდისათვის. ასეთ შემთხვევაში ქვაში კეთდება დამატებითი გამჭოლი ხვრელი ფესვების გასატარებლად.

   გადარგვისას ფესვები მთლიანად თავისუფლდება მიწისაგან. ფრთხილად, რამე წვრილი ღეროს დახმარებით, გაატარეთ ფესვები ხვრელში. ხვრელი მიწით აუცილებლად უნდა შეივსოს. ძალიან წვრილი ფრაქცია, (მშრალი მიწით უფრო ადვილია პატარა ხვრელების შევსება), ცოტა-ცოტა დააყარეთ ხვრელს და იმავე წვრილი ღეროს დახმარებით ეცადეთ მთლიანად შეავსოთ სიცარიელე. ამ შემთხვევაში, ქვა  მიწით სავსე დაბალ კონტეინერში იდგმება. მცენარე საკვებ ნივთიერებას უკვე კონტეინერში არსებული მიწისგან აიღებს.


სეკიძიეძიუ  (石 上 樹)

   ამ სტილისათვის საჭიროა მცენარე რომელსაც გრძელი ფესვები აქვს. მცენარის ფესვები მთლიანად გაათავისუფლეთ მიწისგან და  მცენარე ქვაზე მოათავსეთ. ყველა, მსხვილი ფესვი, შეძლებისდაგვარად თანაბრად გაანაწილეთ ქვის გარშემო. კარგი იქნება თუ ფესვების სიგრძე ქვის სიმაღლეზე მეტი იქნება. ეცადეთ ფესვები გააყოლოთ ქვაში არსებულ ღარებს და ნაწიბურებს. შემდეგ ქვის გარშემო გაშლილი ფესვები, თოკის შემოხვევით დააფიქსირეთ. შემდეგ თხელი ფიცრებისგან შეჭედეთ ყუთი ქვის გარშემო, რომელიც ქვაზე ცოტათი დიდი იქება. ამის შემდეგ ყუთი მთლიანად შეავსეთ მიწით. ასეთ მდგომარეობაში მოხვედრილი ფესვები დროთა განმავლობაში მჭიდროდ ეკვრის ქვას.
   ერთი წლის შემდეგ, გაზაფხულზე, ხის ყუთის მესამედი შემოაცალეთ. მორწყვისას მიწა ნელ-ნელა თვითონ ჩამოირეცხება და გამოჩნდება ქვაზე შემოხვეული ფესვები. კიდევ ერთი წლის შემდეგ ხის ყუთის კიდევ ერთი მესამედი მოაშორეთ და კიდევ ერთი წლის შემდეგ მცენარე და ქვა მთლიანად გაათავისუფლეთ ყუთისაგან. ამის შემდეგ მცენარე ჩადგით კონტეინერში. ამ სტილისთვის სასურველია დაბალი კონტეინერი გამოიყენოთ. კონტეინერში ჩადგმისას ეცადეთ, რომ წვრილი ფესვები ქვის ქვეშ არ მოჰყვეს. მიწის ზედაპირზე დარჩენილი ყველა წვრილი ფესვი შეაკრიჭეთ, დატოვეთ მხოლოდ კარგად განვითარებული მსხვილი ფესვები.

   ახლად გამოჩენილი ფესვები აუცილებლად უნდა დავიცვათ მზისგან. თიხნარზე წყლის დამატებით იღებენ ცომისებრ მასას და ამ მასით ფარავენ ფესვებს. მორწყვის და შესხურებების შემდეგ ეს მასა ირეცხება ფესვებიდან, ამიტომ ერთი სეზონის განმავლობაში მოგიწევთ ამ პროცედურის რამდენჯერმე განმეორება. გარკვეული პერიოდის გასვლის შემდეგ ფესვები გამსხვილდება და ქერქით დაიფარება.
იშიცუკი სტილისაგან განსხვავებით, ამ სტილისთვის აუცილებელია გამოჩენილი ფესვები საკმაოდ მსხვილი იყოს. შეიძლება ფესვები იმ პერიოდში გამსხვილდეს სანამ ხის ყუთით იქნება შემოფარგლული, მაგრამ უკეთესია ისეთი მცენარე შეირჩეს რომელსაც 3-4, კარგად განვითარებული, მსხვილი ფესვი უკვე აქვს. ასეთი ნერგით უფრო ნაკლებ დროში შეძლებთ სასურველი შედეგის მიღწევას. ასევე გაითვალისწინეთ, რომ ზოგიერთი წიწვოვანი მცენარე ვერ ეგუება მიწისგან ფესვების მთლიანად გასუფთავებას.


ამ სტილის ბონსაის განსაკუთრებული ყურადღება ზამთრის ყინვის დროს და ზაფხულის ცხელ დღეებში სჭირდება. ზაფხულში, თუ მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, ქვის ზედმეტმა გადახურებამ შეიძლება ფესვების გახმობა გამოიწვიოს. თუ მცენარეს ვერ არიდებთ მზის პირდაპირ სხივებს, გააკეთეთ საჩრდილობელი.  კარგი იქნება, თუ დღეში რამდენიმეჯერ ფესვებს  და ქვას წყლის შესხურებით გააგრილებთ . მიწის მთლიანად მოშორების შემდეგ, ერთი-ორი სეზონი, ზამთარში, გაყინვის თავიდან ასაცილებლად ფესვები აუცილებლად შეფუთეთ.
   ამ სტილის ბონსაის მისაღებად ფოთოლმცვივანი ხეები გამოიყენეთ, წიწვოვან მცენარეებზე, მიწისგან ფესვების მთლიანი გათავისუფლება სასურველი არ არის.

The post ბონსაის სხვადასხვა სტილების შექმნის თავისებურება. კომპოზიცია ქვაზე. იშიცუკი (石付) და სეკიძიეძიუ (石 上 樹) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ფესვები https://bonsai.ge/2019/06/28/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a4%e1%83%94%e1%83%a1%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a4%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2595%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2598 Fri, 28 Jun 2019 11:07:24 +0000 http://bonsai.ge/?p=1040  ფესვების მთავარი ფუნქცია მცენარის წყლით, საკვები ნივთიერებით მომარაგება და მიწაში გამაგრებაა. ბონსაის შემთხვევაში კი, ფესვებს, გარდა ფუნქციონალური მნიშვნელობისა, დეკორატიული დანიშნულებაც აქვს. ბონსაი გაცილებით ლამაზია, როდესაც კარგად განვითარებული მსხვილი ფესვების გარკვეული რაოდენობა მიწის ზედაპირზე ჩანს. ასეთი ბონსაი ღონიერი, მყარად მდგარი ხის შთაბეჭდილებას ტოვებს. თუ მსხვილი ფესვები ზედაპირზე არ ჩანს, ულამაზესად ფორმირებული[...]

The post ბონსაის ფესვები first appeared on ბონსაი.

]]>  ფესვების მთავარი ფუნქცია მცენარის წყლით, საკვები ნივთიერებით მომარაგება და მიწაში გამაგრებაა. ბონსაის შემთხვევაში კი, ფესვებს, გარდა ფუნქციონალური მნიშვნელობისა, დეკორატიული დანიშნულებაც აქვს. ბონსაი გაცილებით ლამაზია, როდესაც კარგად განვითარებული მსხვილი ფესვების გარკვეული რაოდენობა მიწის ზედაპირზე ჩანს. ასეთი ბონსაი ღონიერი, მყარად მდგარი ხის შთაბეჭდილებას ტოვებს. თუ მსხვილი ფესვები ზედაპირზე არ ჩანს, ულამაზესად ფორმირებული ვარჯის შემთხვევაშიც კი, ბონსაი ნაკლებად ეფექტურია.

ბონსაის ფესვები
თეთრი თუთის ფესვები


სტილებში , ჩიოკანნი (直幹), მოიოგი (模様木), შაკანი (斜幹),  ჰოკიდაჩი (箒立ち)  იდეალურია, როდესაც ფესვები ყველა მიმართულებით თანაბრად იშლება. სტილებში  კენგაი (懸崖) და ჰან-კენგაი (半懸崖) კარგად განვითარებული ფესვები შეიძლება ტანის გადახრის მოპირდაპირე მხარეს იყოს. არის შემთხვევა, როდესაც რომელიმე მხარეს ფესვები კარგად არ არის განვითარებული: ერთ მხარეს მსხვილი ფესვებია მეორე მხარეს კი მხოლოდ წვრილი. ასეთ შემთხვევაში გადარგვის დროს შეძლებისდაგვარად დაამოკლეთ მსხვილი ფესვი. ამით საშუალებას მისცემთ დანარჩენ ფესვებს კარგად განვითარდეს. ყოველი გადარგვის დროს გაიმეორეთ ეს მოქმედებადა და რამდენიმე წლის შემდეგ მიიღებთ კარგად დაბალანსებულ, თანაბრად განვითარებულ ფესვებს. თუ ამის გაკეთება ვერ ხერხდება, ყოველთვის ეცადეთ ზედაპირული ფესვები ყველაზე ეფექტურად ბონსაის წინა მხარეს იყოს განლაგებული. ეფექტური ზედაპირული ფესვების გამო, შესაძლოა მოგიწიოთ ბონსაის ფორმის სერიოზული კორექტირება. როგორც ტოტების შემთხვევაში ზედაპირული ფესვების განლაგებაც გარკვეული წესით უნდა მოხდეს.

  • ყველა წვრილი ფესვი, რომელიც ზედაპირზე ჩანს უნდა შეიკრიჭოს.
  • კონტეინერის ზედაპირზე არცერთი ფესვი არ უნდა კვეთდეს ერთმანეთს .
  • ყველა ის ფესვი, რომელიც  ძირითადი ფესვების ზემოთ იზრდება უნდა მოიჭრას.

The post ბონსაის ფესვები first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის დაცვა ზაფხულში https://bonsai.ge/2019/06/26/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%aa%e1%83%95%e1%83%90-%e1%83%96%e1%83%90%e1%83%a4%e1%83%ae%e1%83%a3%e1%83%9a%e1%83%a8%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%25aa%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2596%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a4%25e1%2583%25ae%25e1%2583%25a3%25e1%2583%259a%25e1%2583%25a8%25e1%2583%2598 Wed, 26 Jun 2019 16:31:05 +0000 http://bonsai.ge/?p=1030    ზაფხულის პერიოდში, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა ძალიან მაღალია, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა[...]

The post ბონსაის დაცვა ზაფხულში first appeared on ბონსაი.

]]>    ზაფხულის პერიოდში, როდესაც ჰაერის ტემპერატურა ძალიან მაღალია, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ.

   მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა, თუ მას ფუნქციონირებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად:

  • მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი.
  • არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება( ქვა, ბეტონი, ლითონი)
  • ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო.
  • მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს.
  • მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.
  • თუ ბევრი ხე გაქვთ დადგით ისინი ერთმანეთთან ახლოს, ასე ვთქვათ შეაქუჩეთ. ასე ტოტები დაჩრდილავს კონტეინერებს და სინესტეც უფრო შენარჩუნდება.

  ზაფხულში განსაკუთრებულს ყურადღებას მცირე ზომის ბონსაები ითხოვენ. მას წელიწადის ამ დროს მორწყვა შეიძლება სამჯერაც კი დასჭირდეს.

The post ბონსაის დაცვა ზაფხულში first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (დაავადებები და მავნებლები) https://bonsai.ge/2019/06/19/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%94/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%2590%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590%25e1%2583%2593%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2594 Wed, 19 Jun 2019 16:35:53 +0000 http://bonsai.ge/?p=1012 დაავადებები და მავნებლები    ყველა ბაღის ან ოთახის მცენარის მსგავსად, ბონსაისაც უჩნდება დაავადებები და ესევა სხვადასხვა მავნე მწერები. მცენარის მდგომარეობის კონტროლი ბონსაის მოყვარულის ყოველდღიური საზრუნავია, განსაკუთრებით გაზაფხული-ზაფხულის პერიოდში. ამ დროს აქტიურდებიან მავნებლები და უფრო დიდი რისკია მცენარის სხვადასხვა დაავადებით დაზიანების. ამიტომ აუცილებელია მუდმივი ყურადღება, მავნებელმა მწერებმა ან დაავადებამ გამოუსწორებელი ზიანი[...]

The post ბონსაის მოვლა (დაავადებები და მავნებლები) first appeared on ბონსაი.

]]> დაავადებები და მავნებლები

   ყველა ბაღის ან ოთახის მცენარის მსგავსად, ბონსაისაც უჩნდება დაავადებები და ესევა სხვადასხვა მავნე მწერები. მცენარის მდგომარეობის კონტროლი ბონსაის მოყვარულის ყოველდღიური საზრუნავია, განსაკუთრებით გაზაფხული-ზაფხულის პერიოდში. ამ დროს აქტიურდებიან მავნებლები და უფრო დიდი რისკია მცენარის სხვადასხვა დაავადებით დაზიანების. ამიტომ აუცილებელია მუდმივი ყურადღება, მავნებელმა მწერებმა ან დაავადებამ გამოუსწორებელი ზიანი რომ არ მიაყენოს მცენარეს.
მცენარეების დაავადების პირველი მიზეზი მათი არასწორი მოვლაა:

  • არაშესაფერისი ადგილმდებარეობა
  • არასაკმარისი ან ზედმეტი მორწყვა,
  • ზედმეტი ან ნაკლები სასუქი,
  • არასწორად შერჩეული მიწის ნარევი,
  • ცუდი დრენაჟი,
  • ძლიერი ქარი.

თუ ყველაფერს სწორად დაიცავთ და მცენარეს მაინც დაავადდა, გახსოვდეთ, რომ კარგად მოვლილი ბონსაი უფრო იოლად იტანს ყველანაირ სტრესს ვიდრე მოუვლელი, დასუსტებული მცენარე.
დაავადების პირველი ნიშნები ფოთლებზე და წიწვებზე ჩნდება. რეგულარულად ათვალიერეთ როგორც ფოთლების ზედაპირი ასევე უკანა მხარე. დაავადების და მავნებლების ზემოქმედების პირველი სიმპტომებია: ფოთლის ფერის შეცვლა, დახუჭუჭება, ლაქები, თეთრი ნადები, წებოვანი და პრიალა წარმონაქმნები, ფოთლის კიდეების ფერის შეცვლა.
დაავადებებთან და მავნებლებთან ბრძოლა მცენარის დაცვის სპეციალური ქიმიური საშუალებებით ხდება. არ არსებობს რამე ერთი პრეპარატი, რომელიც მცენარის ყველა დაავადების თუ მავნებელი მწერების პრობლემას გადაჭრის. ამიტომ უნდა დადგინდეს დაზიანების მიზეზი და გამოვიყენოთ დაცვის ის საშუალება, რომელიც აუცილებელი იქნება მცენარის გადასარჩენად.
მინიატურული ზომების გამო, მცირე დაზიანებამაც კი შეიძლება  ბონსაის დაუშნოება გამოიწვიოს. ამიტომ, ბუნებაში არსებული მცენარეებისგან განსხვავებით, ბონსაის ყოველდღიური გულმოდგინე დათვალიერება ესაჭიროება. უყურადღებობით დაკარგულმა დრომ გამოუსწორებელი შედეგი შეიძლება გამოიღოს.
პირველ რიგში დაზიანების გამო ჩამოცვენილი ფოთლები აუცილებლად უნდა შეგროვდეს და დაიწვას. ასევე თუ შეამჩნევთ, რომ რომელიმე ფოთოლი მცენარეზე საკმაოდ არის დაზიანებული, უმჯობესია შეაჭრათ და დაწვათ. დაავადების აღმოჩენის შემთხვევაში მცენარე ცალკე მოათავსეთ. მავნებლები და დაავადებები ადვილად გადადის სხვა მცენარეებზე.

 დაავადებები

ნაცარი
ნაცარი სოკოვანი დაავადებაა, რომელსაც  ნაცროვანი სოკო იწვევს. ნაცარი მცენარეებს ზაფხულის დასაწყისიდან უვითარდება. ფოთლებზე, ყლორტებზე, ნაყოფზე ჩნდება ნაცრისფერი ფიფქი. ფოთლები ნაადრევად ყვითლდება და ცვივა. ნაყოფი მაგრდება და სკდება. ინფექცია, ჩვეულებრივ, პირველად იმ ფოთლებზე ჩნდება რომლებიც ყველაზე ახლოსაა მიწასთან და შემდეგ მთელ მცენარეს ედება.


ჟანგა
ჟანგა სოკოებით გამოწვეული დაავადებაა. სიმპტომები: ფოთოლზე ვითარდება პატარა ჟანგისფერი მეჭეჭები. დაავადებულ მცენარეს ერღვევა ნივთიერებათა ცვლა, წყლის ბალანსი. უქვეითდება ფოტოსინთეზის ენერგია.

ჟანგა წიწვოვან და მსხმოიარე მცენარეებზე

ქლოროზი
ქლოროზის დროს ირღვევა ქლოროფილის წარმოქმნის პროცესი და ფოტოსინთეზის აქტიურობა საგრძნობლად მცირდება. ამის შედეგად:
ფოთლის კიდეები ხუჭუჭდება,

  • ფოთლები ნაწილობრივ ან სრულიად კარგავენ მწვანე შეფერილობას
  • ფოთლები დროზე ადრე ცვივა,
  • ახალი ფოთლები უფრო პატარა ზომის იზრდება,
  • ნელდება მცენარის ზრდა.

   დაავადების გამომწვევი მიზეზი შეიძლება, როგორც ინფექციური ასევ არაინფექციური ხასიათის იყოს. ინფექციური ქლორიზი გამოწვეულია ვირუსებით, სოკოებით და სხვა მიკროორგანიზმებით. ამ ინფექციის გადამტანები ხშირ შემთხვევაში მავნებლები არიან (ტკიპები და ბუგრები).
არაინფექციური ქლორიზის გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს: 

  • არასწორი მორწყვა,
  • არასაკმარისი განათება,
  • მცენარისთვის არაშესაბამისი ჰაერის ტენიანობა, 
  • გარკვეული ელემენტების ნაკლებობა მიწაში (რკინა, მაგნიუმი).

ვერტიცილოზი
ვერტიცილოზი დავადებაა რომელიც აზიანებს ხის ჭურჭელ-ბოჭკოვან სისტემას და იწვევს ჭკნობას. დაავადების გამომწვევი სოკო ვერტიცილიუმია, ის დაზიანებული ფესვებიდან მცენარეში აღწევს და შეიძლება სულ რამდენიმე დღეში გაახმოს ხე. ვერტიცილოზით დაავადებისას პირველ რიგში ყვითლდება ხის ქვედა ნაწილში არსებული ფოთლები, მაგრამ ისინი არ ცვივა. შემდეგ იგივე ემართება ყველა ფოთოლს და შემდეგ ყლორტებიც სუსტდება. ვერტიცელოზი რომ არ ჩამოყალიბდეს საჭიროა დავიცვათ ელემენტარული წესები: ნუ მორწყავთ ბონსაის საჭიროზე მეტად; ნუ შეიტანთ აზოტიან სასუქს ჭარბი დოზით; გადარგვისას ნუ დააზიანებთ ფესვებს.

ფესვების ლპობა
   ყველაზე რთული მაინც ფესვების დაზიანების აღმოჩენაა, რადგან შეუძლებელია ფესვების ყოველდღიური კონტროლი. ფესვების შემოწმება მხოლოდ გადარგვის დროს თუ მოხერხდება. ამიტომ დაზიანების აღმოჩენა მხოლოდ შორს წასული პროცესის შემდეგ არის შესაძლებელი. გადარგვისას კარგად დაათვალიერეთ ფესვები, გაფუჭებული ფესვი მუქი ფერისაა და ადვილად ტყდება. ყველა დამპალი ან დამტვრეული ფესვი აუცილებლად შეკრიჭეთ ბასრი მაკრატლით. მიწა აუცილებლად სუფთა უნდა იყოს, ყოველგვარი მატლების და მწერების გარეშე. ასევე აუცილებელია სადრენაჟე ხვრელების კონტროლი. კონტეინერში წყლის დაგროვება ფესვების ლპობის უმთავრესი მიზეზია.

მავნებლები

მავნებელი მწერები ძალიან პატარა ზომის პარაზიტებია რომლებიც მცენარის ფოთლებით ან მისი წვენით იკვებებიან. პირველ რიგში ესენი სხვადასხვა სახის ბუგრები და ტკიპებია, რომლებიც იმდენად მცირე ზომის არიან, რომ მათი დანახვა ლუპის გარეშე ფაქტობრივად შეუძლებელია.

აბლაბუდიანი ტკიპა
   ეს მიკროსკოპული პარაზიტი, ზომით 0,5მმ, ბინადრობს ფოთლის ქვედა მხარეს. მცენარეზე ძალიან თხელ აბლაბუდას ქსოვს. დღეში ათამდე კვერცხ დებს, რომლებიც აბლაბუდაზეა მიმაგრებული. აბლაბუდიანი ტკიპა  ფოთლების ზედაპირზე ესობა და  უჯრედის შიგთავსს წოვს. სანერწყვე ჯირყვლები გამოყოფენ ექსტრაქტს, რომელიც აზიანებს ქლოროპლასტებს (უჯრედები, რომლებშიც ფოტოსინთეზი მიმდინარეობს). თავიდან ფოთლებზე მოწითალო ლაქები ჩნდება, შემდეგ ფოთლები მუქდება, ნაადრევად ხმება და ცვივა. აბლაბუდიანი ტკიპას მასიური გამრავლების შემთხვევაში მცენარე იღუპება.

ბუგრები
   ბუგრები ყველაზე გავრცელებული მავნე მწერებია რომლებიც აზიანებენ როგორც ფოთოლმცვივან ისევე წიწვოვან მცენარეებს. ზომით 0,5მმ-დან 6მმ-დე. ძალიან სწრაფად მრავლდება, წელიწადში ოცჯერ მაინც. ბუგრები ფოთლებზე სპეციფიკურ პრიალა, ტკბილ ნადებს ტოვებენ რომლებიც კარგად დაკვირვების შემდეგ ადვილი შესამჩნევია. ბუგრები დიდი რაოდენობით ესევა მცენარეს, განსაკუთრებით ახლად ამოყრილ ყლორტებს. ძალიან მალე შეუძლიათ ბონსაის დეკორატიული სახის გაფუჭება, და თუ დროზე არ უმკურნალეთ მცენარეს გაახმობს.
წიწვოვან მცენარეებზე შეიძლება ნახოთ თეთრი ფერის ფიფქივით ნადებები. ეს ბუგრების ერთ-ერთი სახეობაა. ისინი ძალიან სწრაფად მრავლდებიან და ამიტომ ერთ სეზონზეც შეიძლება მთლიანად გაახმოს მცენარე.

მუხლუხო
   მუხლუხო, მისი ზომების, გამო უფრო ადვილი შესამჩნევია ვიდრე ტკიპები ან ბუგრები. დაზიანების პირველი ნიშნებია:

  • ნახვრეტები ფოთლებზე,
  • მოჭმული ფოთლის კიდეები,
  • კონუსურად დახვეული ფოთლები, რომელსაც მუხლუხო “ბუდედ” იყენებს.

ჭიანჭველა
   ჭიანჭველები სხვადასხვა დაავადების გადამტანები არიან. თუ იმ ადგილის სიახლოვეს სადაც ბონსაი გაქვთ, ჭიანჭველების დიდ რაოდენობას შეამჩნევთ, აუცილებლად იხმარეთ ქიმიური საშუალება მათ მოსაშორებლად.
დაავადების თუ მავნებლებისგან მცენარის დაცვა არასპეციალისტისთვის საკმაოდ რთული საქმეა. პირველ რიგში, არც თუ ისე იოლია სწორი დიაგნოზის დასმა, ქიმიური საშუალებები კი რომელიც ამა თუ იმ დაავადებას უშველის და მავნებლებს მოსპობს, წლიდან წლამდე იცვლება. ზემოთ მოყვანილი მავნებლების და დაავადებების ჩამონათვალი რა თქმა უნდა არასრულია. სხვადასხვა სახეობის მცენარეებს განსხვავებული სახის დაავადება აზიანებს. ამიტომ მთავარია არ დატოვოთ მცენარე უყურადღებოდ. რამე საეჭვო სიმპტომის შემჩნევისას დაუყოვნებლივ მიმართეთ სპეციალისტს, რომელიც შეგირჩევთ მცენარეთა დაცვის ქიმიურ საშუალებას და გულმოდგინედ შეასრულეთ მისი რეკომენდაციები.

The post ბონსაის მოვლა (დაავადებები და მავნებლები) first appeared on ბონსაი.

]]> ტანუკი ბონსაი https://bonsai.ge/2019/04/23/%e1%83%a2%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%a3%e1%83%99%e1%83%98-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2590%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a3%25e1%2583%2599%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598 Tue, 23 Apr 2019 16:10:03 +0000 http://bonsai.ge/?p=974    ტანუკის ბონსაი არის ცოცხალი ხე რომელიც მიმაგრებულია მკვდარ მერქანზე. ამისთვის იღებენ რომელიმე გამხმარ ხის ნაწილს, (ბუნებრივად დაზიანებული ეფექტი აქვს) და მასზე ამაგრებენ ცოცხალ მცენარეს. თავდაპირველად  აკეთებენ არხს მკვდარ მასალაში, რომელშიც შემდეგ მყარად ამაგრებენ ახალგაზრდა ხეს. როგორც წესი ბონსაის სპეციალისტები  ტანუკისთვის  ღვიას ირჩევენ, რადგან მას ამტანია და საკმაოდ მოქნილი მერქანი აქვს.[...]

The post ტანუკი ბონსაი first appeared on ბონსაი.

]]>    ტანუკის ბონსაი არის ცოცხალი ხე რომელიც მიმაგრებულია მკვდარ მერქანზე. ამისთვის იღებენ რომელიმე გამხმარ ხის ნაწილს, (ბუნებრივად დაზიანებული ეფექტი აქვს) და მასზე ამაგრებენ ცოცხალ მცენარეს. თავდაპირველად  აკეთებენ არხს მკვდარ მასალაში, რომელშიც შემდეგ მყარად ამაგრებენ ახალგაზრდა ხეს. როგორც წესი ბონსაის სპეციალისტები  ტანუკისთვის  ღვიას ირჩევენ, რადგან მას ამტანია და საკმაოდ მოქნილი მერქანი აქვს. ცოცხალი ხის დამაგრება ხდება , მავთულით და რამდენადაც უცნაური არ უნდა იყოს ლურსმნით ან ხრახნითაც კი. გარკვეული პერიოდის შემდეგ მცენარის ტანი გაიმეორებს არხის ფორმას, „ჩაეზრდება“ მას და მყარად მიეკრობა თითქოს ერთი მთლიანი ხე იყოს.  ტანუკი ბონსაის შექმნის დროს ცოცხალი მცენარის ფორმირება  ჩვეულებრივ ხდება.

წიწვოვანო ბონსაი
ჩემი ტანუკი ბონსაი

   რამდენიმე წლის წინ გადავწყვიტე ტანუკი ბონსაის შექმნა, ამისთვის ცოცხალი ღვია და შემთხვევით ნანახი გამხმარი კავკასიური ნაძვი გამოვიყენე. გამხმარი ხე დავამუშავე სპეციალური სითხით,  რომელიც მერქანში წყლის შეღწევას უშლის ხელს. შემდეგ დავფარე გოგირდი-კირის ნარევით.  დასამაგრებლად გამოვიყენე მავთული და რეზინის სახვევები. ჩავრგე შესაბამის კონტეინერში და დავიწყე პირველადი ფორმირება.  2 წლის შემდეგ კი  სახვევები მოვხსენი.

კუნიო კობაიაშის ტანუკი ბონსაი
კუნიო კობაიაშის ტანუკი ბონსაი

   არასოდეს მიმაჩნდა ასეთი „ტყუილი ბონსაის“ შექმნა სერიოზულ საქმედ. ეს ღვია ჩემი ერთადერთი მცდელობაა. ვიცოდი რომ იაპონიაშიც მაინცდამაინც არ აფასებენ ასეთ ნამუშევრებს და ტრადიციულ ბონსაის გამოფენებზე  ტანუკი არც ხვდება . მაგრამ, რამდენიმე ხნის წინ ჩემი მეგობრები  კუნიო კობაიაშის  ბონსაის მუზეუმში იყვნენ და  მითხრეს, რომ კობაიაშის ეზოში  ბევრი ტანუკი იყო გამოფენილი, სახლის უკან კი გამხმარი ხეების დიდი მარაგი ნახეს ასეთი ბონსაების გასამზადებლად. თუ ასეთი დიდი ოსტატიც არ თაკილობს ტანუკის გაკეთებას, ალბათ ასეთ „ტყუილ ბონსაისაც“ აქვს არსებობის უფლება. ბოლოს და ბოლოს ბონსაი მთლიანად ილუზია როგორც კინო ან თეატრი.

The post ტანუკი ბონსაი first appeared on ბონსაი.

]]> როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (IV ნაწილი) https://bonsai.ge/2019/04/11/%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%a0-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%ac%e1%83%a7%e1%83%9d%e1%83%97-%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a4%e1%83%9d-4/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a0%25e1%2583%259d%25e1%2583%2592%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25ac%25e1%2583%25a7%25e1%2583%259d%25e1%2583%2597-%25e1%2583%259c%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2592%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a4%25e1%2583%259d-4 Thu, 11 Apr 2019 10:26:25 +0000 http://bonsai.ge/?p=944 ფორმირება მავთულის საშუალებით     იმის შემდეგ რაც დაამთავრებთ პირველად გასხვლას, მავთულის საშუალებით უნდა დავიწყოთ ტოტების და ტანის ზრდის მიმართულების შეცვლა . ზოგი სახეობა იოლად ემორჩილება მავთულის დახვევით ფორმირებას, მაგალითად წიწვოვანი მცენარეები. ზოგს ისეთი მაგარი მერქანი აქვს, რომ მავთულით ფორმირება მხოლოდ ახლად ამოსულ ტოტზეა შესაძლებელი. ზოგ მცენარის ქერქი საკმაოდ ადვილად[...]

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (IV ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]> ფორმირება მავთულის საშუალებით

    იმის შემდეგ რაც დაამთავრებთ პირველად გასხვლას, მავთულის საშუალებით უნდა დავიწყოთ ტოტების და ტანის ზრდის მიმართულების შეცვლა . ზოგი სახეობა იოლად ემორჩილება მავთულის დახვევით ფორმირებას, მაგალითად წიწვოვანი მცენარეები. ზოგს ისეთი მაგარი მერქანი აქვს, რომ მავთულით ფორმირება მხოლოდ ახლად ამოსულ ტოტზეა შესაძლებელი. ზოგ მცენარის ქერქი საკმაოდ ადვილად ზიანდება მავთულის დახვევისას. ყოველივე ამის გათვალისწინებით, მცენარეს რამე ზიანი რომ არ მიაყენოთ, დამწყებებმა უმჯობესია, ხელის გავარჯიშების მიზნით, მავთულის დახვევა ჯერ ბუნებში არსებულ მცენარეებზე სცადოთ.

   თუ ფორმირებისთვის  სპილენძის მავთულს იყენებთ, სამუშაოდ იოლი და ხელში უფრო დამყოლი რომ გახდეს, სასურველია მისი გაწითლებამდე ცეცხლზე გახურება  და შემდეგ ჰაერზე (არა წყალში) გაცივება. ალუმინის მავთულის გახურებისას დნება, ამიტომ მისი გახურება არ შეიძლება.
პირველ რიგში უნდა შეირჩეს მავთულის საჭირო დიამეტრი და სიგრძე. დიამეტრი უნდა შეესაბამებოდეს ტოტის სისქეს: წვრილ ტოტზე მსხვილი მავთულით მუშაობისას ტოტის გატეხვის დიდი ალბათობაა, ხოლო წვრილი მავთულით მსხვილ ტოტს სასურველ პოზიციაში ვერ გააჩერებთ. დასაწყისისთვის ჩავთვალოთ, რომ მავთულის სისქე ტოტის სისქის დაახლოებით 1/3 უნდა იყოს.
ასევე წინასწარ უნდა განსაზღვროთ რა სიგრძის მავთული დაგჭირდებათ. გრძელი ხელს შეგშლით მუშაობაში, მოკლე კი, რა თქმა უნდა არასაკმარისი იქნება და მოგიწევთ მოხსნა და საჭირო სიგრძის მავთულის ხელახლა დახვევა. ამ შემთხვევაშიც, ჩავთვალოთ რომ მავთულის სიგრძე დაახლოებით 1/3-ით მეტი უნდა იყოს იმ ტოტის სიგრძეზე რომლის ფორმირებასაც აპირებთ.

მავთულის დახვევა

   პირველად კეთდება მცენარის ტანის ფორმირება. თუ ნერგს უკვე რამდენიმე სანტიმეტრის სისქის ტანი აქვს მისი მავთულის დახვევით სასურველ ფორმაში დაფიქსირება უმეტეს შემთხვევაში შეუძლებელია. ამიტომ მავთულის დახვევით ტანის ფორმირება მცენარის ზრდის მხოლოდ ადრეულ ეტაპზეა შესაძლებელი. მსხვილი ტანის და ტოტების ფორმირებისთვის გამოიყენება სპეციალური ფიქსატორი.

   ასეთი ფიქსატორის გამოყენებას მხოლოდ გამოცდილ ბონსაის მოყვარულს ვურჩევდი. დამწყებისთვის უმჯობესი იქნება თავი შეიკავოს ასეთი ხელსაწყოს გამოყენებისაგან და ფორმირება შეასრულოს ტანის ფორმისგან გამომდინარე.
როდესაც ტანის ფორმირებას ვიწყებთ, მავთული თავიდან კარგად უნდა დაფიქსირდეს საწყის წერტილში: მავთულის ერთ ბოლოს, ტანთან ახლოს, რაც შეიძლება ღრმად ვასობთ მიწაში. შემდეგ ნელ-ნელა,  ტანს ვხრით სასურველი მიმართულებით თან სპირალისებურად ვახვევთ მასზე მავთულს. უნდა ვეცადოთ რომ ხვიებს შორის მანძილი თანაბარი იყოს, არ ვარგა როდესაც ხვიები ძალიან ახლოს არის, ამან შეიძლება მცენარე დააზიანოს. თუ ხვიების შორის მანძილი ნორმაზე მეტი იქნება, პოზიციის დაფიქსირება შესაძლებელია არ მოხერხდეს. ხვიებს შორის დაშორება დამოკიდებულია ტანის სისქეზე და მის ელასტიურობაზე. კარგია როდესაც ხვია 45 გრადუსით არის დახრილი ტანის მიმართ, ასე დახვეული მავთული უფრო ეფექტურია და უფრო იოლად დააფიქსირებს მცენარეს სასურველ პოზიციაში. რა თქმა უნდა, ხშირ შემთხვევაში ვერ ხერხდება ასე “იდეალურად” მავთულის დახვევა და ყოველთვის იქნება რაიმე ხელის შემშლელი გარემოება. მაგრამ მთავარია არა მავთულის “იდეალურად” დახვევა, არამედ მცენარის დაფიქსირება სასურველ პოზიციაში.

   ხის ტანის მავთულით ფორმირებისას სწორად უნდა შეირჩეს ტანის მოხრის ადგილები. პირველ რიგში, მოხრის გამობურცული ნაწილი არ უნდა იყოს წინა, შესახედ მხარეს, ე.ი არ უნდა იყოს მიმართული დამკვირვებელზე. ასევე, სასურველია ტანის მოხრა გაკეთდეს იმ ადგილებზე სადაც ძირითადი, მსხვილი ტოტებია განლაგებული.
ტოტების ფორმირებისას მავთულის ერთი ბოლო ფიქსირდება ხის ტანზე, განშტოებასთან. ჯერ ერთ ხვიას ვაკეთებთ ტანის გარშემო, კარგად ვამაგრებთ, ისე რომ ტოტზე მავთულის დახვევისას, ტანზე დახვეული ხვია არ გაიშალოს და არ იმოძრაოს. ნელ-ნელა ვხრით ტოტს სასურველი მიმართულებით და სპირალურად ვახვევთ მავთულს ტოტის დასაწყისიდან ბოლომდე.

მავთულის დახვევა ტოტზე

ერთი მავთულით ორი ტოტის ფორმირება

   ვიღებთ ერთ გრძელ მავთულს, ვკეცავთ ორ ნაწილად, გაკეცვის ადგილს ვახვევთ ტანზე. მავთულის ერთ ნაწილს ერთ ტოტს ვახვევთ, მეორე ნაწილს მეორე ტოტს. ამ შემთხვევაში სასურველია ორივე ტოტი დაახლოებით თანაბარი სისქის იყოს.
ყურადღება მიაქციეთ მეორე რიგის ტოტებს და კვირტებს. ტოტის ფორმირების დროს მავთულმა არ უნდა დააზიანოს არც კვირტები და არც წვრილი ტოტები.
მავთულის კარკასის გაკეთებისას დიდი სიფრთხილეა საჭირო. ერთი არასწორი მოძრაობით შესაძლოა ტოტი მოტეხოთ. თუ რამე საეჭვო ტკაცუნის ხმას გაიგებთ ან მიხვდებით, რომ რაღაცა ისე არ გამოდის როგორც ჩაფიქრებული გქონდათ, იმწუთასვე გაჩერდით.
თუ ტოტის მოხრას რამდენიმე ადგილას გადაწყვეტთ, ეცადეთ, რომ მოხრა გააკეთოთ მეორე რიგის ტოტების განლაგების ადგილას, ბუნებაში სწორედ ამ ადგილებში იცვლის ტოტი მიმართულებს. მეორე რიგის ტოტი, მოხრის ადგილიდან გარეთ უნდა იზრდებოდეს და არა შიგნით.

   თუ საჭირო სისქის მავთული არ აღმოგაჩნდათ, შეიძლება მავთული დააწყვილოთ და ისე დაახვიოთ მცენარეზე
მავთულით ფიქსირების ხანგრძლივობა 1-6 თვეა. ვადა დამოკიდებულია მცენარის სახეობაზე, ტოტის და ტანის ზომაზე. წიწვოვან მცენარეებს ფორმის მისაღებად უფრო მეტი დრო სჭირდება ვიდრე ფოთოლმცვივან ხეებს.

   მავთულის დახვევის შემდეგ აუცილებლად აკონტროლეთ მცენარე. ტოტი და ტანი სიგრძეში ზრდასთან ერთად უფრო მსხვილიც ხდება. ამის გამო მავთული ნელ-ნელა მცენარის ქერქში ჩაზრდას იწყებს. თუ ასეთ რამეს შეამჩნევთ, აუცილებლად მოხსენით მავთული. თუ მავთულის მოხსნა დაგვიანდა მავთულის დახვევის ადგილას საკმაოდ უშნო ჩაღრმავებები ჩნდება. ასეთი დაზიანებების შეხორცება საკმაოდ დიდი ხანი მიმდინარეობს და კვალი შესაძლოა მუდმივად დარჩეს ტოტზე.

მავთულისგან დაზიანებული ტოტი

თუ შეატყობთ რომ მავთულის დახვევისას მცენარის ქერქი ზიანდება, ტოტზე ან ტანზე წინასწარ სქელი მატერია ან რეზინი დაახვიეთ მთელ სიგრძეზე. არსებობს სპეციალური მასალა (პალმის ბოჭკო) “რაფია”, რომელსაც ასველებენ და მჭიდროდ ახვევენ ტოტს ან ტანს, შემდეგ კი მასზე ახვევენ მავთულის.

   როდესაც ტოტი ან ტანი სასურველი ფორმით დაფიქსირდება, მავთული უნდა მოხსნათ. ამის გაკეთება  მავთულის საკვნეტის დახმარებითაა უმჯობესი. მავთული რამდენიმე ადგილას გადაჭერით. ასე იოლად შეძლებთ მის მოშორებას. თუ მოხსნისას ეცდებით მავთულის შენარჩუნებას, შესაძლოა პატარა ტოტები და ყლორტები დააზიანოთ. იმ შემთხვევაში თუ მავთული მოიხსნა მცენარის დაზიანების თავიდან აცილების გამო და ტოტი ან ტანი სასურველ პოზიციაში არ დაფიქსირდა, განმეორებითი დახვევა მხოლოდ ერთი სეზონის შემდეგ გაიმეორეთ.

მავთულით ფორმირების დრო

   მავთულით ფორმირება, ფაქტობრივად, წელიწადის ნებისმიერ დროს შეიძლება გაკეთდეს. მაგრამ, ყველა პერიოდს თავისი დადებითი და უარყოფითი მხარე აქვს. ფოთლოვან ხეებზე ოპტიმალური პერიოდია, როდესაც მცენარე ფოთლების გარეშეა, სასურველია ზამთრის ბოლოს. ამ დროს ფოთლები არ გიშლით ხელს მუშაობაში, ტოტები უფრო ელასტიურია და ბონსაის მთლიანი ფორმა უკეთესად ჩანს. როდესაც ხეს ფოთლები სრულად აქვს ძნელია ბონსაის მთელი სტრუქტურის შესწავლა და ფოთლების აცილებით მავთულის ტოტზე დახვევა გაცილებით რთულია. მაგრამ არის შემთხვევა როდესაც რომელიმე ტოტის ფორმის კორექტირება აუცილებელია ვეგეტაციის პერიოდში. ასეთ შემთხვევაში მავთულის დახვევა  ძალიან ფრთხილად, ფოთლების დაუზიანებლად უნდა გაკეთდეს.
გაზაფხულზე ტოტები სწრაფად იზრდება სიგრძეში და მსხვილდება, უფრო დიდი რისკია მავთულის ქერქში ჩაზრდის და მისი დაზიანების. ამიტომ გაზაფხულზე მავთულის დახვევის შემდეგ უფრო მეტი ყურადღებაა საჭირო.
წიწვოვან მცენარეებზე მავთულის დახვევა უმჯობესია შემოდგომაზე გაკეთდეს, ყინვების დაწყებამდე.

ხის ტანის და ტოტების ფორმირების სხვა მეთოდები

ხშირია შემთხვევა როდესაც ტანის ან ტოტის ზრდის მიმართულების შეცვლა უფრო მარტივად  შეიძლება შესრულდეს ვიდრე მავთულის კარკასი გაკეთებაა. მაგალითად ტანის ფორმირება შესაძლებელია რკინის ან ხის ღერძზე დაფიქსირებით. ან მავთული დამაგრდეს კონტეინერზე და მცენარე დაიქაჩოს სასურველი მიმართულებით.

მავთულის დახვევის ალტერნატიული ვარიანტები ხის ტანის ფორმირებისთვის

რაც შეეხება ტოტებს. თუ ტოტის დაბლა დახრა გვინდა, შესაძლებელია ის კონტეინერზე ან ფესვზე დამაგრებული მავთულით ან თოკით დავქაჩოთ. ასეთი მეთოდით ტოტის ზრდის მიმართულების შეცვლისთვის, ძალის გამოყენება ხდება საჭირო. ამიტომ, ტოტის დაზიანების თავიდან ასაცილებლად, იმ ადგილას სადაც მავთული უნდა დააფიქსიროთ, ჯერ რამე რბილი სადები გამოიყენეთ (მაგალითად რეზინის ნაჭერი) და შემდეგ ზედ დაამაგრეთ მავთული.

ტოტების დახრა ფესვებზე მავთულის დამაგრებით

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (IV ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]> როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (III ნაწილი) https://bonsai.ge/2019/03/22/%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%a0-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%ac%e1%83%a7%e1%83%9d%e1%83%97-%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a4%e1%83%9d-3/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a0%25e1%2583%259d%25e1%2583%2592%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25ac%25e1%2583%25a7%25e1%2583%259d%25e1%2583%2597-%25e1%2583%259c%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2592%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a4%25e1%2583%259d-3 Fri, 22 Mar 2019 15:42:02 +0000 http://bonsai.ge/?p=928 გასხვლის ტექნიკა ფოთოლმცვივანი ხეები    მსხვილი ტოტების მოჭრა ხდება ტანთან რაც შეიძლება ახლოს, ისე რომ არ დარჩეს პატარა გამონაშვერიც კი. ამისთვის გამოიყენება სპეციალური, ტოტების მოსაჭრელი მაკრატელი. ასეთი მაკრატლის საჭრისი ისეა გაკეთებული რომ, ტოტის მოჭრის შემდეგ ტანზე არანაირი გამონაშვერი არ რჩება.ასეთი ინსტრუმენტის არქონის შემთხვევაში, ტოტი გადაჭერით ჩვეულებრივი სეკატორით და გადაჭრის ზედაპირი[...]

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (III ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]> გასხვლის ტექნიკა

ფოთოლმცვივანი ხეები
   მსხვილი ტოტების მოჭრა ხდება ტანთან რაც შეიძლება ახლოს, ისე რომ არ დარჩეს პატარა გამონაშვერიც კი. ამისთვის გამოიყენება სპეციალური, ტოტების მოსაჭრელი მაკრატელი. ასეთი მაკრატლის საჭრისი ისეა გაკეთებული რომ, ტოტის მოჭრის შემდეგ ტანზე არანაირი გამონაშვერი არ რჩება.ასეთი ინსტრუმენტის არქონის შემთხვევაში, ტოტი გადაჭერით ჩვეულებრივი სეკატორით და გადაჭრის ზედაპირი დაამუშავეთ ბასრი დანით. რაც უფრო გლუვია და კარგადაა დამუშავებული გადაჭრის ზედაპირი მით უფრო სწრაფად ხდება დაზიანებული ადგილის შეხორცება.. ტოტის დამოკლებისას გადაჭრა ხდება კვირტთან ან განშტოებასთან.


   კვირტთან გადაჭრა კეთდება კვირტის შემდეგ, კვირტთან ძალიან ახლოს. თუ გადაჭრა ისე გაკეთდა რომ, კვირტის შემდეგ ტოტის რაღაც ნაწილი დარჩა, ეს ადგილი აუცილებლად გახმება.

არასწორი გადაჭრა  და სწორი გადაჭრის ადგილი

ირიბი ჩაჭრა იწყება კვირტის დასაწყისის ოდნავ მაღლა, კვირტის განლაგების მოპირდაპირე მხარეს და მთავრდება კვირტის დაბოლოებასთან. თუ გადაჭრა გაკეთდა კვირტის დასაწყისზე დაბლა, ეს კვირტი აღარ განვითარდება.

1,2,3 არასწორი გადაჭრა კვირტთან; 4 სწორი გადაჭრა

თუ ტოტი სისქეში სულ რამდენიმე მილიმეტრია, გადაჭერით ტოტის ზრდის მიმართულების პერპენდიკულარულად კვირტის დაბოლოებასთან

პატარა დიამეტრის ტოტის გადაჭრა

   განშტოებასთან გადაჭრა . ტოტის გადაჭრისას ყურადღება უნდა გამახვილდეს გადაჭრის კუთხეზე.  გადაჭრა არ უნდა მოხდეს ძალიან დამრეცად, ისე რომ დარჩენილი ტოტის დასაწყისი დაზიანდეს. გადაჭრის შემდეგ არ უნდა დარჩეს პატარა გამონაშვერიც კი.

   ტოტების შეჭრისას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოთ საჭრელ ინსტრუმენტებს. ინსტრუმენტები სუფთა უნდა იყოს, და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, კარგად ალესილი. ბლაგვი ინსტრუმენტით გადაჭრილ ადგილზე შეხორცება ძალიან ცუდად მიმდინარეობს და ადგილი შეიძლება მცენარის დაავადების მიზეზიც კი გახდეს. როდესაც ტოტს გადაჭრით, “ჭრილობა” აუცილებლად მაშინვე უნდა დამუშავდეს საბაღე მალამოთი.

 

წიწვოვანი მცენარეების გასხვლა
   წიწვოვანი მცენარეების გასხვლას ოდნავ განსხვავებული მიდგომა ჭირდება. ფოთოლმცვივანი ხეების ფორმირებისას, სიმშვიდის პერიოდში, ყველა მსხვილი ტოტი შეიძლება სასურველ სიგრძეზე დამოკლდეს ისე, რომ მათზე არცერთი მეორე რიგის ტოტი თუ განვითარებული კვირტიც კი არ დარჩეს. გაზაფხულზე, დამატებითი, გვერდითა თუ მძინარე კვირტებიდან ახალი, მრავალრიცხოვანი ამონაყარი წარმოიქმნება. წიწვოვან მცენარეებზე ანალოგიური მეთოდით გასხვლის შემდეგ ახალი ამონაყარი არ წარმოიქმნება და მცენარე ხმება. გასათვალისწინებელია ისიც რომ, უმრავლესობა წიწვოვანი ჯიშები საკმაოდ ნელა იზრდება ფოთოლმცვივან ხეებთან შედარებით. ამ თავისებურების გამო წიწვოვან მცენარეებზე ერთ-ერთი ყველაზე რთული საკითხი სასურველ ადგილას ახალი ამონაყრის განვითარებაა.

   პირველადი გასხვლის დროს, შეძლებისდაგვარად ეცადეთ მცენარეზე დატოვოთ ძლიერი, კარგად განვითარებული ტოტები. თითოეული მსხვილი ტოტის მოჭრა სასურველია მოხდეს ორ ეტაპად: თავიდან ტოტი გადაჭერით ისე, რომ ტანზე 2-3 სანტიმეტრი ტოტის ნაწილი დარჩეს. მხოლოდ ერთი სეზონის გასვლის შემდეგ შეაჭერით ტოტის დარჩენილი ნაწილი. ფოთოლმცვივანი ხეებისგან განსხვავებით, ზოგიერთ წიწვოვანებზე გადაჭრის ადგილის დამუშავება საბაღე მალამოთი აუცილებელი არ არის. გადაჭრის ადგილიდან ხდება ფისის გამოდინება, რომელიც თავისთავად იცავს მცენარეს მავნებლებისგან და სოკოვანი დაავადებისაგან.


ტოტების სიგრძეში დამოკლება ხდება ან განშტოებასთან ან წიწვების ზრდის ადგილებში. იქ სადაც წიწვები ზრდას იწყებს, განლაგებულია გვერდითა კვირტები. ტოტის დაბოლოების გადაჭრის შემდეგ ეს კვირტები იწყებს განვითარებას.

 

გასხვლის დრო

  დაწყებით სტადიაში, როდესაც ბონსაის ფორმირებას იწყებთ, მსხვილი ტოტების მოჭრა-დამოკლება, ასევე წვრილი ტოტების გასხვლა ხდება მცენარის სიმშვიდის პერიოდში, შემოდგომის ბოლოს ან ადრე გაზაფხულზე, კვირტების გაშლამდე. ამ პერიოდში ზრდის წერტილებში ენერგიის მარაგის გადაადგილება მინიმალურია და ენერგიის ძირითადი ნაწილი დაუხარჯავია. ვეგეტაციის დაწყების შემდეგ ეს მარაგი თანაბრად გადანაწილდება ზრდის ყველა დარჩენილ წერტილში. რადგან ეს წერტილები გასხვლის შემდეგ შემცირებულია მათ ზრდაზე უფრო მეტი ენერგია გადანაწილდება. შედეგად ვიღებთ მრავალრიცხოვან, ძლიერ ამონაყარს.

ტოტის განვითარება სიმშვიდის პერიოდში გადაჭრის შემდეგ

  გაზაფხულის ბოლოს პრაქტიკულად მთელი მარაგი გადანაწილებულია. ამიტომ ამ პერიოდში გასხვლისას ვიღებთ უფრო სუსტ ამონაყარს. ახალ ამონაყარზე კვანძებს შორის მანძილი უფრო პატარაა, რაც მინიატურული მცენარის ფორმირებისთვის საკმაოდ მნიშვნელოვანია.

ვეგეტაციის პერიოდში გადაჭრილი ტოტის განვითარება

   აქედან გამომდინარე ახალგაზრდა მცენარეები რომელთა ფორმირება დაწყებით სტადიაშია, სასურველია გაისხლას გვიანი შემოდგომიდან ადრე გაზაფხულის ჩათვლით, სანამ კვირტები გაშლას დაიწყებს. ხოლო თუ ჩავთვლით რომ, მცენარე საკმაოდ განვითარებულია და ვარჯი აკმაყოფილებს თქვენ მოთხოვნებს, შეგიძლიათ მცენარის გასხვლა გაზაფხულის ბოლოს გააკეთოთ.

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (III ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]> როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (II ნაწილი) https://bonsai.ge/2019/03/11/%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%a0-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%ac%e1%83%a7%e1%83%9d%e1%83%97-%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a4%e1%83%9d-2/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a0%25e1%2583%259d%25e1%2583%2592%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25ac%25e1%2583%25a7%25e1%2583%259d%25e1%2583%2597-%25e1%2583%259c%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2592%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a4%25e1%2583%259d-2 Mon, 11 Mar 2019 17:32:49 +0000 http://bonsai.ge/?p=906  ძირითადი ტოტები    არსებობს რამდენიმე წესი რომლის საფუძველზეც ხდება იმ ტოტების მოჭრა, რომლებიც მომავალი ბონსაის ფორმისთვის ხელისშემშლელი იქნება. სურათებზე ნაჩვენებია ტოტების სავარაუდო განლაგება და მონიშნულია ის ტოტები რომლებიც უნდა მოიჭრას: ერთი წერტილიდან გაზრდილი ტოტებიდან მხოლოდ ერთ-ერთი უნდა დარჩეს. წინა მხარეს არსებული ტოტი, რომელიც მიმართულია პირდაპირ დამკვირვებელზე უნდა მოიჭრას. მოხრილი ტოტი,[...]

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (II ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]>  ძირითადი ტოტები

   არსებობს რამდენიმე წესი რომლის საფუძველზეც ხდება იმ ტოტების მოჭრა, რომლებიც მომავალი ბონსაის ფორმისთვის ხელისშემშლელი იქნება. სურათებზე ნაჩვენებია ტოტების სავარაუდო განლაგება და მონიშნულია ის ტოტები რომლებიც უნდა მოიჭრას:

  • ერთი წერტილიდან გაზრდილი ტოტებიდან მხოლოდ ერთ-ერთი უნდა დარჩეს. წინა მხარეს არსებული ტოტი, რომელიც მიმართულია პირდაპირ დამკვირვებელზე უნდა მოიჭრას.
  • მოხრილი ტოტი, რომელიც წინა ხედზე ხის ტანს კვეთს.
  •  ერთმანეთის თავზე ახლოს განლაგებული ტოტებიდან მხოლოდ ერთ-ერთი უნდა დარჩეს.
  •  საპირისპირო მხარეებზე განლაგებული ტოტები ერთი დონიდან არ უნდა იზრდებოდეს. ასეთ შემთხვევაში ერთ-ერთი უნდა მოიჭრას.
  •  ძირითად ტოტებს შორის ყველა წვრილი ტოტი უნდა მოიჭრას.
  • მსხვილი ტოტების მოჭრისას უნდა გაითვალისწინოთ კიდევ ერთი ნიუანსი: თუ ხის ტანი მოხრილია, ძირითადი ტოტი უნდა იზრდებოდეს გამოზნექილი ადგილიდან გარეთ.

   იმისათვის რომ უკეთესად წარმოვიდგინოთ თუ როგორ უნდა შეირჩეს ტოტების განლაგება და რაოდენობა, განვიხილოთ სტილი CHOKAN.
 მთელი სიმაღლის ქვედა 1/3-ზე ტოტები მთლიანად მოცილებულია. საპირისპირო მხარეს განლაგებული ტოტები არ იზრდება ერთი დონიდან, ძირიდან უახლოესი ტოტი ყველა დანარჩენზე მსხვილია და გრძელი. ყოველი შემდეგი ტოტი განლაგებულია წინა ტოტის საპირისპირო მხარეს, ოდნავ მაღლა და წინამდებარე ტოტზე მოკლეა. კენწერო და ხის ძირი ერთ ვერტიკალურ ხაზზეა განლაგებული. სასურველია ბონსაის უკანა მხარეს ორი ან სამი ტოტი ჰქონდეს, რაც გარკვეულ სივრცულ ილუზიას ქმნის.  ქვედა ტოტები დაბლა უნდა იყოს დახრილი, ისე როგორც ბუნებაში მდგარ ასაკოვან ხეებს აქვთ.

ტოტების სავარაუდო განლაგება და თანმიმდევრობა ზედხედში

სტილი CHOKAN. ძირითადი ტოტების სავარაუდო განლაგება

 მეორე რიგის ტოტები

  მცენარეზე დარჩა მხოლოდ ის ძირითადი მსხვილი ტოტები რომლებიც აუცილებელია მომავალი ბონსაისთვის. ამის შემდეგ ვიწყებთ მეორე რიგის ტოტების გასხვლას. თითოეული მეორე რიგის ტოტი სასურველ ზომაზე უნდა დამოკლდეს და მიეცეს ისეთი ფორმა, რომელიც დააკმაყოფილებს ამა თუ იმ სტილს. აქაც არსებობს გარკვეული წესები, რომლების დაცვაც სასურველია ბონსაის სწორი ფორმირებისთვის. პირველ რიგში, უნდა მოიჭრას ყველა ის ტოტი რომელიც აშკარად ზემოთ ან ქვემოთ არის მიმართული.

 იმ შემთხვევაში თუ მეორე რიგის ტოტები ერთმანეთშია გადახლართული, კარგად უნდა გაერკვეთ, თუ რომელი მათგანი დატოვოთ, დანარჩენი კი უნდა შეაკრიჭოთ. იმისთვის რომ ბონსაის ტანის ნაწილი კარგად გამოჩნდეს, იმ მსხვილ ტოტებზე რომლებიც ქვედა ნაწილშია განლაგებული, უნდა შეაჭრათ ყველა მეორე რიგის ტოტი რომელიც ტანთან ახლოს იზრდება.

მეორე რიგის ტოტების სავარაუდო განლაგება ძირითად ტოტზე.


 თუ სურათს დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ მეორე რიგის ტოტებიც გარკვეულ პრინციპით უნდა იქნეს განლაგებული ძირითად ტოტზე. ტოტის წვეროზე მხოლოდ რამდენიმე ფოთოლი და ყლორტია. მათი რაოდენობა და სიგრძე თანაბრად იმატებს ხის ტანისაკენ. სასურველია, რომ საპირისპირო მხარეს განლაგებული ტოტების, ხის ტანიდან დაშორება მონაცვლეობითი იყოს: თუ ტანთან ყველაზე ახლო ტოტი მარცხენა მხარეს არის, შემდეგი, ოდნავ მოშორებით, მარჯვენა მხარეს უნდა იზრდებოდეს და ა.შ. თუ ძირითადი ტოტი მოხრილია, მეორე რიგის ტოტი მოხრის ადგილიდან გარეთ უნდა იზრდებოდეს.

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (II ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]> როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (I ნაწილი) https://bonsai.ge/2019/03/04/%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%a0-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%ac%e1%83%a7%e1%83%9d%e1%83%97-%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a4%e1%83%9d/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a0%25e1%2583%259d%25e1%2583%2592%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25ac%25e1%2583%25a7%25e1%2583%259d%25e1%2583%2597-%25e1%2583%259c%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2592%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a4%25e1%2583%259d Mon, 04 Mar 2019 09:03:42 +0000 http://bonsai.ge/?p=895 დათესვით მიღებული ნერგი დავუშვათ გვაქვს ნერგი, რომელიც დათესვის შედეგად მივიღეთ. გვიან შემოდგომიდან ადრე გაზაფხულამდე გადავაჭრათ კენწერო, დავტოვოთ 3-4 კარგად განვითარებული კვირტი. გადაჭრის შემდეგ დარჩენილი კვირტებიდან ახალი ამონაყარი დაიწყებს ზრდას. ახალ ამონაყარს ერთი ზრდის სეზონის განმავლობაში ვაცლით თავისუფლად განვითარებას. შემდეგ სეზონზე ისევე ვაჭრით კენწეროს და იმ ტოტის დაბოლოებას, რომელიც საგრძნობლად გაიზრდება[...]

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (I ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]> დათესვით მიღებული ნერგი

დავუშვათ გვაქვს ნერგი, რომელიც დათესვის შედეგად მივიღეთ. გვიან შემოდგომიდან ადრე გაზაფხულამდე გადავაჭრათ კენწერო, დავტოვოთ 3-4 კარგად განვითარებული კვირტი.

ბონსაის ფორმირება
დათესვით მიღებული ნერგის განვითარება

გადაჭრის შემდეგ დარჩენილი კვირტებიდან ახალი ამონაყარი დაიწყებს ზრდას. ახალ ამონაყარს ერთი ზრდის სეზონის განმავლობაში ვაცლით თავისუფლად განვითარებას. შემდეგ სეზონზე ისევე ვაჭრით კენწეროს და იმ ტოტის დაბოლოებას, რომელიც საგრძნობლად გაიზრდება სიგრძეში.  3-4 წლის შემდეგ მივიღებთ ნერგს, რომელსაც შედარებით კარგად განვითარებული ვარჯი ექნება, (ტოტები იზრდება სხვადასხვა მიმართულებით, გარკვეულ ზომამდე გაუმსხვილდა ტანი, კარგად განუვითარდება ფესვები). ეს შესაძლებლობას მოგვცემს დავიწყოთ მცენარის, ჩვენთვის სასურველ სტილში ფორმირება. გამოცდილ სპეციალისტს უკვე წინასწარ აქვს განსაზღვრული თუ რა სტილის იქნება მომავალი ბონსაი, დამწყებებმა აჯობებს იმისდა მიხედვით გააგრძელონ მუშაობა თუ როგორ განვითარდება გასხვლის შემდეგ ამონაყარი. შესაძლებელია მცენარეს რამდენიმე წელიწადი თავისუფალი ზრდის საშუალება მივცეთ და მხოლოდ ამის შემდეგ დავიწყოთ მისი ფორმირება. ასეთივე მოქმედებების ჩატარებაა საჭირო როდესაც ნერგი მიღებულია კალმით.
დათესვის შედეგად მიღებული ნერგი სასურველია გამოვიყენოთ პატარა ზომის ბონსაის გასაკეთებლად. საშუალო ან დიდი ზომის ბონსაის გაკეთებას საგრძნობლად დიდი დრო დასჭირდება.

ნაყიდი ნერგი

სანერგეში ნაყიდი მცენარე რამდენიმე წლისაა და გარკვეული რაოდენობის ტოტები უკვე კარგად აქვს განვითარებული. ყიდვის შემდეგ საგულდაგულოდ უნდა დათვალიერდეს ნერგი და განისაზღვროს რა ზომის და სტილის იქნება მომავალი ბონსაი, დადგინდეს თუ რომელი იქნება პირითი, შესახედი მხარე. წინა ხედის შერჩევაში, ძალიან ხშირად, გადამწყვეტ როლს მსხვილი ფესვები თამაშობს (მომავალი ბონსაის ზედაპირული ფესვები). სანერგეებში, როგორც წესი, მცენარეები პლასტმასის კონტეინერებში ჩარგული იყიდება. ამოიღეთ კონტეინერიდან და ფრთხილად დაიწყეთ მიწის მოშორება ზედაპირიდან, სანამ მსხვილი ფესვები არ გამოჩნდება. მიწის მოსაშორებლად გამოიყენეთ სამკაპი, წაწვეტებული ჯოხი, პატარა ჯაგრისი. ყველა წვრილი ფესვი რომელიც მსხვილი ფესვების ზემოთ იქნება შეაჭერით. იშვიათია შემთხვევა როდესაც ნერგზე მსხვილი ფესვები თანაბრად არის ტანის გარშემო განაწილებული. ამიტომ სასურველი იქნება თუ შესახედ მხარეს ისე აირჩევთ, საიდანაც მსხვილი ფესვების განლაგება ყველაზე ბუნებრივად და ლამაზად გამოჩნდება. ნერგის წინასწარ დათვალიერებას და რაც მთავარია, მომავალი ფორმის განსაზღვრას როგორც წესი საკმაოდ დიდი დრო მიაქვს, რამდენიმე საათი ან შესაძლოა ერთი კვირაც კი.  ნურასოდეს აჩქარდებით, მომავალი ბონსაის ფორმის წინასწარ კარგად გააზრება ძალიან მნიშვნელოვანია სასურველი შედეგის მისაღწევად. იმის შემდეგ, როდესაც ყველაფერი კარგად იქნება მოფიქრებული ვიწყებთ ნერგის გასხვლას.

ბონსაის ფორმირება
ნერგი გასხვლამდე და მსხვილი ტოტების მოჭრის შემდეგ

პირველადი გასხვლა საშუალებას გვაძლევს შევქმნათ ბონსაის ის პირველადი “ჩონჩხი”, ძირითადი ფორმა, რომლის საფუძველზეც ბონსაის შემდგომი ფორმირება მოხდება. თავდაპირველად მცენარეზე ვაჭრით ყველა არასაჭირო მსხვილ ტოტს და დარჩენილ ტოტებს სასურველ ზომამდე ვამოკლებთ.

The post როგორ დავიწყოთ ნერგის ფორმირება (I ნაწილი) first appeared on ბონსაი.

]]> მიწა ბონსაისთვის https://bonsai.ge/2019/03/03/%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%ac%e1%83%90-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a1/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%259b%25e1%2583%2598%25e1%2583%25ac%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2597%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1 Sun, 03 Mar 2019 06:23:44 +0000 http://bonsai.ge/?p=774    კარგად განვითარებული და ჯანმრთელი ბონსაის გაზრდის ერთ-ერთი მთავარი პირობა სწორად შერჩეული მიწის ნაზავია. მიწა უნდა შეიცავდეს საკმარის საკვებ ნივთიერებას, კარგად უნდა ატარებდეს წყალს (მორწყვისას ზედაპირზე წყალი არ უნდა გუბდებოდეს), ინარჩუნებდეს ტენიანობას და ფესვები უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ჟანგბადით.    ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო საკითხი ბონსაის ენთუზიასტებსა და სპეციალისტებს შორის ბონსაისთვის მიწის[...]

The post მიწა ბონსაისთვის first appeared on ბონსაი.

]]>    კარგად განვითარებული და ჯანმრთელი ბონსაის გაზრდის ერთ-ერთი მთავარი პირობა სწორად შერჩეული მიწის ნაზავია. მიწა უნდა შეიცავდეს საკმარის საკვებ ნივთიერებას, კარგად უნდა ატარებდეს წყალს (მორწყვისას ზედაპირზე წყალი არ უნდა გუბდებოდეს), ინარჩუნებდეს ტენიანობას და ფესვები უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ჟანგბადით.

   ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო საკითხი ბონსაის ენთუზიასტებსა და სპეციალისტებს შორის ბონსაისთვის მიწის ნარევის მომზადებაა. ყველა სპეციალისტს, საკუთარ გამოცდილებაზე დაყრდნობით და კლიმატური პირობის გათვალისწინებით აქვს რეცეპტი თუ როგორ უნდა დამზადდეს მიწის ნაზავი. ამიტომ ბონსაიზე დაწერილ წიგნებში თუ ინტერნეტ საიტებზე ვერ ნახავთ ორ ერთნაირ რეცეპტს ბონსაის მიწისთვის.

   არსებობს ბონსაისთვის სპეციალურად მომზადებული გრანულები, აკადამა, ე.წ არაორგანული მიწა. აკადამა საქართველოში, როგორც მე ვიცი, არსად იყიდება. მხოლოდ ინტერნეტის საშუალებით თუ გამოიწერთ. ასეთი გრანულები საკმაოდ აიოლებს საქმეს მცენარის გადარგვისას, მაგრამ საკმაოდ ძვირი ღირს. ამას უცხოეთში მცხოვრები ენთუზიასტებიც აღნიშნავენ. გარდა სიძვირისა ზოგიერთი სპეციალისტი თვლის, რომ აკადამა არ არის იდეალურია ბონსაისთვის. როგორც ამბობენ, გარკვეული პერიოდის შემდეგ (2 წელი) აკადამა იშლება და ფაქტობრივად მტვერი ხდება. ასევე არსებობს მიწის ნაზავებიც, რომლის ინგრედიენტებია: პემზა, სხვადასხვა სახეობის ტორფი, ფიჭვის ქერქი, გამომწვარი თიხის გრანულები, ვულკანური წარმოშობ გრანულები (ლავა) და ა.შ. მე არასოდეს გამომიყენებია არც აკადამა, არც გამზადებული ნარევები, ამიტომ ჩემთვის ძნელია მათ დადებით თუ უარყოფით თვისებებზე საუბარი. მიწის ნარევს ყოველთვის თვითო ვამზადებ. (ალბათ როგორც საქართველოში მცხოვრები ბონსაის ყველა მოყვარული)

   როდესაც დავიწყე ბონსაიზე მუშაობა, მიწას ტყეში ან სადმე ქალაქგარეთ ვიღებდი. ლითონის ფართო ჭურჭელში ვახურებდი ცეცხლზე, მასში არსებული მავნებლები და დაავადებები რომ მომეცილებინა. შემდეგ ვცრიდი ორ სხვადასხვა ზომის საცერში. ვუმატებდი ქვიშას.

   ამჟამად ძირითადად ვიყენებ ტორფზე დამზადებულ სუბსტრატებს, რომლებიც თითქმის ყველა საბაღე მაღაზიას შემოაქვს უცხოეთიდან. ეს სუბსტრატი სტერილურია და დაფასოებულია ტომრებში, სხვადასხვა სახეობის მცენარეებისთვის.

   ყველა მცენარისთვის უნდა შეირჩეს მისთვის შესაფერისი სუბსტრატი მჟავიანობის მიხედვით (PH). როგორც წესი პაკეტებზე ყოველთვის აწერია სუბსტრატის მჟავიანობა.

ძლიერ მჟავე (pH = 3-4);

მჟავე (pH = 4-5);

სუსტად მჟავე (pH = 5-6);

ნეიტრალური (pH = 7);

სუსტი ტუტე (pH = 7-8);

ტუტე (pH = 9-11).

   წიწვოვანებისთვის და ნეკერჩხლისთვის ვიყენებ მჟავე სუბსტრატს, დანარჩენი ხეებისთვის ნეიტრალურს ან სუსტ ტუტეს. სუბსტრატს ვუმატებ ყვითელ წვრილ ქვიშას, ( ე.წ საჩხერის ქვიშა). პროპორციით 1-1 (ერთი ნაწილი სუბსტრატი , ერთი ნაწილი ქვიშა). ჯერ ქვიშას ვცრი, მასში არსებული ნაგავი და მსხვილი ქვები რომ მოვაშორო. შემდეგ  კარგად ვრეცხავ გამდინარე წყალში, მტვრის მოსაშორებლად. გარეცხვის შემდეგ ვაშრობ და ამის შემდეგ ვუმატებ სუბსტრატს.  წვრილი ქვიშა ხელს უშლის მიწის შეწებებას, ხელს უწყობს წვრილი ფესვების გაზრდას და ინარჩუნებს სინესტეს.

   კიდევ ერთი კომპონენტი, მსხვილი ქვიშა (საბეტონე ქვიშა), მიწის წყალ გამტარიანობის და ფესვების აერაციის გაუმჯობესებისთვის. ამ ქვიშის გასაცრელად 2 სხვადასხვა ზომის საცერს ვხმარობ. წვრილი ბადით (დაახლოებით 1 სანტიმეტრში 4 ნახვრეტი) და მსხვილი ბადით, (1 სანტიმეტრში 2 ნახვრეტი).  ჯერ ვცრი მსხვილ საცერში. რაც დარჩება საცერში დიდი ფრაქციაა და  გადასაყრელია. შემდეგ ვცრი წვრილ საცერში. განაცრელი, ძალიან წვრილი ფრაქცია უნდა გადაიყაროს. რაც დარჩება წვრილ საცერზე ვიყენებ მიწის ნაზავისთვის. ეს ქვიშაც კარგად უნდა გაირეცხოს.

   ჯერ სუბსტრატს და წვრილ ქვიშას ვურევ ერთმანეთში 1-1-ზე. ამ ნარევს ვუმატებ მსხვილ ქვიშას 1-3, 1 ნაწილი მსხვილი ქვიშა, 3 ნაწილი სუბსტრატის და წვრილი ქვიშის ნარევი. ინგრედიენტებს კარგად ვურევ ერთმანეთში, ერთგვაროვანი მასა რომ გამოვიდეს. მსხვილი ქვიშის მაგივრად შეიძლება პემზის გამოყენება.

   მიწის ნარევის მომზადება საკმაოდ შრომატევადი სამუშაოა და დიდი დრო ჭირდება, განსაკუთრებით მაშინ თუ ბევრი ბონსაია გადასარგავი.

The post მიწა ბონსაისთვის first appeared on ბონსაი.

]]> ხეები ბონსაისთვის. (ფიჭვი) https://bonsai.ge/2019/03/02/%e1%83%a4%e1%83%98%e1%83%ad%e1%83%95%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a4%25e1%2583%2598%25e1%2583%25ad%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598 Sat, 02 Mar 2019 08:02:53 +0000 http://bonsai.ge/?p=1506    ფიჭვი მარადმწვანე წიწვოვანი ხე, ფიჭვისებრთა ოჯახი. სიმაღლეში 50 მეტრამდე იზრდება. ცოცხლობს 300-1000წელი. ქერქი ტანზე ღრმად დაღარულია, ტოტებზე ფირფიტებად იქერცლება. წიწვებს 2-3 წელიწადში ერთხელ იცვლის. ფესვთა სისტემა ძლიერი აქვს. გვალვა და ყინვა გამძლეა. სინათლის მოყვარული მცენარეა, ვერ იტანს დაჩრდილვას, იზრდება როგორც მდიდარ ისე მწირ, ქვიან ნიადაგზე. გვხვდება ტორფიან ჭაობებზეც კი.[...]

The post ხეები ბონსაისთვის. (ფიჭვი) first appeared on ბონსაი.

]]>    ფიჭვი მარადმწვანე წიწვოვანი ხე, ფიჭვისებრთა ოჯახი. სიმაღლეში 50 მეტრამდე იზრდება. ცოცხლობს 300-1000წელი. ქერქი ტანზე ღრმად დაღარულია, ტოტებზე ფირფიტებად იქერცლება. წიწვებს 2-3 წელიწადში ერთხელ იცვლის. ფესვთა სისტემა ძლიერი აქვს. გვალვა და ყინვა გამძლეა. სინათლის მოყვარული მცენარეა, ვერ იტანს დაჩრდილვას, იზრდება როგორც მდიდარ ისე მწირ, ქვიან ნიადაგზე. გვხვდება ტორფიან ჭაობებზეც კი.
საქართველოში გავრცელებულია 4 სახეობა: კავკასიური ანუ სასნოვსკის ფიჭვი (Pinus sosnowskyi), ბიჭვინთის ფიჭვი, ელდარის ფიჭვი (Pinus eldarica), კოხის ფიჭვი (Pinus Kochiana).  ფიჭვი, ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მცენარეა ბონსაის მისაღებად, როგორც იაპონიაში, ასევე დანარჩენ მსოფლიოში. ფიჭვი ბონსაის კლასიკურ მცენარედ ითვლება, მიუხედავად იმისა, რომ მისი ფორმირება და მოვლა არც ისე იოლი საქმეა. ბონსაისთვის ყველაზე პოპულარული სახეობებია: იაპონური წითელი ფიჭვი (Pinus densiflora), მთის ფიჭვი (Pinus mugo), იაპონური თეთრი ფიჭვი (Pinus parviflora), კლდის (იტალიური) ფიჭვი (Pinus pinea)

ფიჭვისგან უმეტესეად შემდეგი სტილის ბონსაები იქმნება:  ჩიოკანნი (直幹),  შაკანი (斜幹), მოიოგი (模様木), ნეცუნაგარი (根 連 な り), იკადაბუკი (筏吹き), ჰან-კენგაი (半懸崖)
სტატია ბონსაის სტილების შესახებ 

ადგილმდებარობა: გაზაფხულზე, ზაფხულსა და შემოდზომაზე, ფიჭვს მზის სხივების რაც შეიძლება მეტი რაოდენობა ესაჭიროება. შუქის ნაკლებობის შემთხვევაში ფიჭვს წიწვები სიგრძეში ეზრდება და დაჩრდილული ტოტები უხმება. ზამთარში, ძლიერი ყინვების შემთხვევაში, სასურველია ფესვების მოყინვისგან დაცვა.

მორწყვა: არცერთი სახეობის ფიჭვს არ უყვარს მუდმივად სველი გრუნტი. მაგრამ გაზაფხულზე და ზაფხულში მიწა კონტეინერში მთლიანად მაინც არ უნდა გამოშრეს. მორწყეთ ზომიერად.

სასუქი: შეიტანეთ აზოტის ნაკლებად შემცველი სასუქი ერთხელ გაზაფხულზე და გააგრძელეთ დაბალანსებული სასუქის მიცემა მოგვიანებით, მხოლოდ იმის შემდეგ, როდესაც ახლად ამოსული წიწვები გამაგრდება.

გასხვლა: თუ ფიჭვი ნაყიდია სანერგეში, ნუ შეაჭრით საერთო ვარჯის მოცულობის 50%-ზე მეტს ერთი ვეგეტაციის სეზონის განმავლობაში. შეამცირeთ სიმაღლე და ვარჯის ზომა გარკვეული პერიოდულობით. ასაკოვან ფიჭვზე მხოლოდ ერთი მოქმედება ტარდება ვეგეტაციის პერიოდში: თუ გადარგავთ, ტოტების შეჭრა 12 თვის შემდეგ უნდა მოხდეს; ტოტების შეჭრის შემდეგ დაახლოებით იგივე პერიოდი დაელოდეთ სანამ მავთულს დაახვევთ და ა.შ. ახალგაზრდა მცენარეზე თამამად შეიძლება ნებისმიერი მოქმედების ჩატარება, მაგრამ სამუშაოები ფორმირებისთვის უნდა გაკეთდეს ნელ-ნელა, გარკვეული ინტერვალების დაცვით. ტანზე ქერქის აძრობა, მსხვილი ტოტების მოჭრა ხდება ოქტომბრის ბოლოს, როდესაც მცენარეში წვენის მოძრაობა მინიმალურია. მსხვილი ტოტებს ნუ გადაჭრით ტანთან ახლოს. დატოვეთ რამდენიმე სანტიმეტრის გამონაშვერი. 1 წელის შემდეგ შესაძლებელია მოაჭრით მთლიანად. ფორმის შესანარჩუნებლად ახალი ამონაყარი ამოხრახნეთ. როდესაც ტოტების დაბოლოებაზე წარმოქმნილი კვირტები 3-5 სანტიმეტრამდე გაიზრდება, მოაცალეთ ყველაზე ძლიერად განვითარებული კვირტი და დატოვეთ მხოლოდ 1 ან 2 სუსტი კვირტი.

მავთულის კარკასი: საკმაოდ დრეკადი ტოტების გამო, ფიჭვის ყველა სახეობაზე მავთულის კარკასის გაკეთება საკმაოდ მოსახერხებელია. მავთულით ფორმირება სასურველია ჩატარდეს გვიანი შემოდგომით ყინვების დადგომამდე. მავთული მცენარეზე 4-5 თვე უნდა დარჩეს.

ფიჭვის ბონსაის გადარგვა

გადარგვა: გაზაფხულზე ყოველ 2-5 წელიწადში, დამოკიდებულია ფესვების ზრდის სიჩქარეზე. გადარგეთ მაშინ როდესაც ფიჭვი აქტიურ ზრდას დაიწყებს, კვირტები იზრდება და ახალი წიწვები გამოჩენას იწყებს,ამ პერიოდში უკეთესად ეგუება გადარგვას. არ დაიშვება ფესვების გარეცხვა. გადარგვისას, ფესვების შეკრეჭის შემდეგ, არ არის აუცილებელი შეამციროთ ვარჯის სიდიდე ფესვების პროპორციულად, მცენარე თვითონ აღადგენს ბალანსს ვარჯსა და ფესვებს შორის.

გამრავლება: დათესვა ხდება ადრე გაზაფხულზე. ნელი ზრდის გამო უმჯობესია ნერგის შეძენა.

The post ხეები ბონსაისთვის. (ფიჭვი) first appeared on ბონსაი.

]]> ხეები ბონსაისთვის (კოწახური) https://bonsai.ge/2019/03/01/%e1%83%99%e1%83%9d%e1%83%ac%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2599%25e1%2583%259d%25e1%2583%25ac%25e1%2583%2590%25e1%2583%25ae%25e1%2583%25a3%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598 Fri, 01 Mar 2019 14:35:37 +0000 http://bonsai.ge/?p=1221    კოწახური (Bérberis) მარადმწვანე, ნახევრად მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი ბუჩქია, იშვიათად ხე. 450 სახეობა, ხარობს თითქმის ყველა კლიმატურ ზონაში. ამჯობინებს კლდოვან, ქვიან გრუნტს. სინათლის მოყვარულია. სიმაღლეში 2 მეტრამდე იზრდება. ფართოდ გამოიყენება მებაღეობაში.    კოწახური რატომღაც არ ითვლება „კლასიკურ“ მცენარედ ბონსაისთვის. მიუხედავადა ამისა ამ მცენარისგან შეიძლება ძალიან ლამაზი მინიატურული ხის შექმნა. აქვს[...]

The post ხეები ბონსაისთვის (კოწახური) first appeared on ბონსაი.

]]>    კოწახური (Bérberis) მარადმწვანე, ნახევრად მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი ბუჩქია, იშვიათად ხე. 450 სახეობა, ხარობს თითქმის ყველა კლიმატურ ზონაში. ამჯობინებს კლდოვან, ქვიან გრუნტს. სინათლის მოყვარულია. სიმაღლეში 2 მეტრამდე იზრდება. ფართოდ გამოიყენება მებაღეობაში.

   კოწახური რატომღაც არ ითვლება „კლასიკურ“ მცენარედ ბონსაისთვის. მიუხედავადა ამისა ამ მცენარისგან შეიძლება ძალიან ლამაზი მინიატურული ხის შექმნა. აქვს პატარა და სხვადასხვა ფერის ფოთლები, ყვავილები, ნაყოფი. კარგად ექვემდებარება გაკრეჭას, არის საკმაოდ გამძლე, კარგად იტანს  მაღალ ტემპერატურას და ყინვას.  წითელი ფოთლების გამო განსაკუთრებით ლამაზია იაპონური (ან წითელი კოწახური) Bérberis thunbergii.

კოწახური
კოწახურის ბონსაი პატარა

სტილები: ფაქტობრივად ყელა სტილში შეიძლება კოწახურის ფორმირება, გარდა ბუნძინგისა (文人木)

ადგილმდებარეობა: მზიანი ადგილი, იშვიათად ნახევარჩრდილი. კარგად იტანს  მზის პირდაპირ სხივებს ზაფხულში. ყოველი შემთხვევისთვის მოერიდეთ -5 გრადუსზე დაბალ ყინვისას, ფესვები და ძალიან წვრილი ტოტები, რომ არ გაეყინოს.

მიწა: გრუნტისადმი არ არის მომთხოვნი. კარგად დრენირებული ჩვეულებრივი მიწის ნაზავი.

გადარგვა: ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ
მორწყვა: ზომიერი, არ დაუშვათ მიწის მთლიანი გამოშრობა
სასუქი: ორ კვირაში ერთხელ , ადრე გაზაფხულიდან, სექტემბრის ჩათვლით.

გასხვლა: ძლიერი გასხვლა კეთდება შემოდგომით, ფოთოლცვენის შემდეგ ან ადრე გაზაფხულზე. ფორმის შესანარჩუნებელი გაკრეჭები ვეგეტაციის მთელი პერიოდის განმავლობაში შეიძლება.

დაავადება და მავნებლები: საკმაოდ იშვიათად მაგრამ შეიძლება ნაცარი გაუჩნდეს, მავნებლებიდან ბუგრები

შენიშვნა: კოწახურის ნერგი გამწვანების მაღაზიებში შეიძლება შეიძინოთ. როგორც წესი ეს პატარა  ბუჩქებია და ტანიც წვრილი აქვს. ამიტომ, შედარებით სწრაფი შედეგის მისაღებად, სასურველია მისგან პატარა ზომის ბონსაი გაკეთდეს.

 

The post ხეები ბონსაისთვის (კოწახური) first appeared on ბონსაი.

]]> ხეები ბონსაისთვის (იაპონური ნეკერჩხალი და ლიქვიდამბარი) https://bonsai.ge/2019/03/01/%e1%83%ae%e1%83%94%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a1/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2594%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2597%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1 Fri, 01 Mar 2019 11:43:58 +0000 http://bonsai.ge/?p=1163 იაპონური ნეკერჩხალი (ლათ. Acer palmatum) ამ სახეობის ნეკერჩხალი ძალიან პოპულარულია მებაღეობაში ფოთლების ფორმის, ფერის და ვარჯის სილამაზის გამო. იაპონური ნეკერჩხალი პატარა ხე ან ბუჩქია. სიმაღლეში მაქსიმუმ 10 მეტრამდე იზრდება. სელექციონერების მიერ გამოყვანილია იაპონური ნეკერჩხლის ასობით სახეობა, განსხვავებული ფოთლებით და ზრდის თვისებებით. ის საკმაოდ ნელა იზრდება. იაპონური ნეკერჩხალი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მცენარეა ბონსაის[...]

The post ხეები ბონსაისთვის (იაპონური ნეკერჩხალი და ლიქვიდამბარი) first appeared on ბონსაი.

]]> იაპონური ნეკერჩხალი (ლათ. Acer palmatum)

ამ სახეობის ნეკერჩხალი ძალიან პოპულარულია მებაღეობაში ფოთლების ფორმის, ფერის და ვარჯის სილამაზის გამო. იაპონური ნეკერჩხალი პატარა ხე ან ბუჩქია. სიმაღლეში მაქსიმუმ 10 მეტრამდე იზრდება. სელექციონერების მიერ გამოყვანილია იაპონური ნეკერჩხლის ასობით სახეობა, განსხვავებული ფოთლებით და ზრდის თვისებებით. ის საკმაოდ ნელა იზრდება. იაპონური ნეკერჩხალი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მცენარეა ბონსაის მოყვარულთა შორის. ამის ახსნა იმით შეიძლება, რომ ამ ჯიშს ლამაზი პატარა ფოთლები აქვს, რაც მინიატურული ხის პროპორციებში კარგად ჯდება, შემოდგომაზე კი ფოთლები საუცხოო ფერს იღებენ. იაპონური ნეკერჩხლის მოვლაში მთავარი სირთულე  მისი სუსტი ფოთლები არის, რომლებსაც იოლად აზიანებს მზის პირდაპირი სხივები და ძლიერი ქარი.

ბონსაის სტილები ნეკერჩხლისთვის: ყველა სტილი გარდა ბუნძინგი (文人木) , ხოკიდაჩი (箒立ち)
სტატია ბონსაის სტილების შესახებ 

ადგილი: ადრე გაზაფხულზე კარგი განათება ფოთლებს ძალას მატებს. ზაფხულში კი მცენარე ისეთ ადგილას უნდა მოთავსდეს, სადაც მზის პირდაპირი სხივები ვერ მოხვდება. ასევე აუცილებლად უნდა მოარიდოთ ძლიერ ქარს. ზამთარში დაცვა მხოლოდ იმ შემთხვევაში ესაჭიროება, თუ ტემპერატურა -10 გრადუსი და უფრო დაბალია.

მორწყვა: მორწყეთ რეგულარულად, ოღონდ ზომიერად, მიწა კონტეინერში ნოტიო უნდა იყოს და არა წყლით გაჟღენთილი. ჭარბმა სინესტემ შეიძლება ფესვების ლპობა გამოიწვიოს.

სასუქი: დაიწყეთ სასუქის შეტანა ადრე გაზაფხულზე, როდესაც კვირტები გაშლას დაიწყებს, 2 კვირაში ერთხელ. ამ დროს სასუქში აზოტი უნდა ჭარბობდეს. ეს ხელს შეუწყობს ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას. ზოგიერთი სპეციალისტის აზრით ადრე გაზაფხულზე სასუქის შეტანა კვირაში ერთხელ არის საჭირო. დანარჩენ პერიოდში, უკვე დაბალანსებული სასუქი შეიტანეთ. სასუქის შეტანა შეწყვიტეთ შემოდგომით, ფოთოლცვენის დაწყებისას.

გადარგვა: ახალგაზრდა მცენარე (10 წლამდე ასაკის), თუ ის პატარა კონტეინერში იზრდება, გადარგეთ ყოველ წელიწადს, ან 2 წელიწადში ერთხელ.  უფრო ასაკოვანი ნეკერჩხალი გადარგეთ 3-4 წელიწადში ერთხელ. გადარგვა ხდება ადრე გაზაფხულზე. შეაკრიჭეთ ფესვების მხოლოდ მესამედი. აუცილებლად შეაკრიჭეთ ყველა დაზიანებული ფესვი.

გასხვლა: მსხვილი ტოტების შეჭრა  გვიან შემოდგომაზე ხდება. გადაჭრის ადგილი აუცილებლად დაამუშავეთ საბაღე მალამოთი. თუ ფორმირებისთვის საჭიროა ძლიერი ამონაყარი, სიმშვიდის პერიოდში დაამოკლეთ ტოტი ან ყლორტი ისე, რომ მხოლოდ 1 ან 2 წყვილი კვირტი დარჩეს. თუ გვინდა კვანძებს შორის მოკლე მანძილი დარჩეს და ყლორტების ზრდა სუსტი იყოს, მაშინ ვეგეტაციის პერიოდში ყოველი ახალი ამონაყარი 3-4 წყვილი ფოთლის გამოჩენის შემდეგ დაამოკლეთ 2 წყვილამდე. მოაშორეთ ახლად გამოჩენილი არასაჭირო კვირტები.
ფოთლების სრული შეკრეჭა კეთდება მაისის ბოლოს, ივნისის შუა რიცხვებამდე, ყოველ მეორე წელიწადს. ფოთლების შეკრეჭა არ შეიძლება: დაავადებულ მცენარეზე, იმ წელს, როდესაც გადაირგა. ფოთლების შეკრეჭის შემდეგ, ზომის შემცირების გარდა, მცენარეზე უფრო ძლიერი და ლამაზი ფოთლები იზრდება.

მავთულის კარკასი: მავთულის კარკასი  ადრე გაზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე კეთდება. საკმაოდ მაგარი ტოტების გამო, ნეკერჩხლის ფორმირება ძირითადად გასხვლით ხდება, მაგრამ აუცილებლობის შემთხვევაში შეიძლება მავთულის გამოყენებაც.

იაპონური ნეკერჩხალი და ლიკვიდამბარი
იაპონური ნეკერჩხლის და ლიკვიდამბრის ბონსაი

 

ლიქვიდამბრი (ლათ. Liquidambar)

ფოთოლმცვივანი ხეა, ფართო ფოთლებით. სიმაღლეში 25 მეტრამდე შეიძლება გაიზარდოს. სამშობლო აღმოსავლეთ ამერიკა, მექსიკა. განსაკუთრებით ეფექტურია შემოდგომით, ფოთლების მრავალფეროვანი შეფერილობის გამო.

ბონსაის სტილები ლიქვიდამბრისთვის: ყველა სტილი გარდა ბუნძინგი (文人木)

ადგილმდებარეობა: მოათავსეთ კარგად განათებულ, მზიან ადგილას. მოარიდეთ ძლიერ ქარს. -10⁰C-ზე დაბალ ტემპერატურისას ესაჭიროება ყინვისგან დაცვა.

მორწყვა: აქტიური ზრდის პერიოდში უხვი მორწყვა ესაჭიროება. მიწა მთლიანად არ უნდა გამოშრეს, მაგრამ მუდმივად წყლით გაჟღენთილიც არ უნდა იყოს. განსაკუთრებული ყურადღება საჭიროა ზაფხულში. მორწყვის დაგვიანებამ რამდენიმე საათით, შესაძლოა მცენარე გაახმოს.

სასუქი: ყოველ 2 კვირაში ერთხელ ვეგეტაციის მთელ პერიოდში.

გასხვლა: ლიქვიდამბრის ტოტების შეჭრა სიმშვიდის პერიოდში არ ხდება. ამან შესაძლოა გადაჭრილი ტოტის მთლიანი გახმობა გამოიწვიოს. გასხვლა  ვეგეტაციის დაწყების შემდეგ გააკეთეთ. ფორმის შესანარჩუნებელი გასხვლა ასევე აქტიური ზრდის პერიოდში ხდება. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოთ ტერმინალური კვირტების შეჭრას. წინააღმდეგ შემთხვევაში ტოტის ქვედა ნაწილი სუსტად ვითარდება და შესაძლოა ამონაყარი არ გაიკეთოს. ლიქვიდამბრზე გადაჭრის ადგილის შეხორცება საკმაოდ ნელა მიმდინარეობს.

ლიქვიდამბრი
ლიქვიდამბრი


გადარგვა: 2 წელიწადში ერთხელ, გაზაფხულზე, როდესაც კვირტები ზრდას დაიწყებს. კარგად იტანს ფესვების შეკრეჭას, მაგრამ აუცილებლად დაიცავით ბალანსი ფესვებსა და ვარჯის მოცულობას შორის.

მავთულის კარკასი: მავთულის დახვევა ლიქვიდამბრის მხოლოდ წვრილ ტოტებზეა შესაძლებელი. ისინი საკმაოდ ადვილად ზიანდება. ფორმირება ძირითადად გაკრეჭით და მავთულის დახვევის ალტერნატიული საშუალებით ხდება.

შენიშვნა: ლიქვიდამბრს ფართო ფოთლები აქვს, კვანძებს შორის მანძილიც საკმაოდ დიდია.ფორმირებისას დიდი სიფრთხილეა საჭირო. უმჯობესია  ამ ჯიშისგან  დიდი ზომის ბონსაი გააკეთოთ, რადგან მასზე მუშაობაც უფრო გაგიადვილდებათ და პროპორციულ, ლამაზ ბონსაისაც შედარებით უფრო მარტივად მიიღებთ.

The post ხეები ბონსაისთვის (იაპონური ნეკერჩხალი და ლიქვიდამბარი) first appeared on ბონსაი.

]]> ხეები ბონსაისთვის. (ნაძვი და ღვია) https://bonsai.ge/2019/02/16/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98-2/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598-2 Sat, 16 Feb 2019 11:34:17 +0000 http://bonsai.ge/?p=1140 ნაძვი (ლათ. Picea) ნაძვი მარადმწვანე ტანმაღალი (20-30 მეტრი) ხეა, ფიჭვისებრთა ოჯახი. საქართველოში გავრცელებულია მხოლოდ ერთი სახეობა აღმოსავლური ნაძვი (ლათ. Picea orientalis). ასევე გავრცელდა ევროპული ნაძვი (ლათ. Picea excelsa),ჰიმალაური ნაძვი (ლათ. Picea morinda),. ნაძვი 15-20 წელი ნელა იზრდება, შემდეგ კი საკმაოდ სწრაფად. ნაძვი ჩრდილის ამტანი, ყინვაგამძლე მცენარეა, ცოცხლობს 250-300 წელი ბონსაის[...]

The post ხეები ბონსაისთვის. (ნაძვი და ღვია) first appeared on ბონსაი.

]]> ნაძვი (ლათ. Picea)

ნაძვი მარადმწვანე ტანმაღალი (20-30 მეტრი) ხეა, ფიჭვისებრთა ოჯახი. საქართველოში გავრცელებულია მხოლოდ ერთი სახეობა აღმოსავლური ნაძვი (ლათ. Picea orientalis). ასევე გავრცელდა ევროპული ნაძვი (ლათ. Picea excelsa),ჰიმალაური ნაძვი (ლათ. Picea morinda),. ნაძვი 15-20 წელი ნელა იზრდება, შემდეგ კი საკმაოდ სწრაფად. ნაძვი ჩრდილის ამტანი, ყინვაგამძლე მცენარეა, ცოცხლობს 250-300 წელი

ბონსაის სტილები ნაძვისთვის: ჩიოკანნი (直幹),შაკანი (斜幹), მოიოგი (模様木), ჰან-კენგაი (半懸崖), იოსე უე (寄せ植え)
სტატია ბონსაის სტილების შესახებ 

ადგილმდებარეობა: ნაძვი მოათავსეთ ნახევრად ჩრდილში. ზაფხულის ცხელ დღეებში მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს. საკმაოდ ყინვაგამძლეა, -10C გრადუსამდე, ყინვისგან დაცვა არ ესაჭიროება.

სასუქი: ყოველ სამ კვირაში ერთხელ ვეგეტაციის პერიოდში.

მორწყვა: მიწა ნოტიო უნდა იყოს, არა წყლით გაჟღენთილი. ზამთარში მორწყვა იშვიათად. მაგრამ არ დაიშვება მიწის მთლიანი გამოშრობა.

გადარგვა: 10 წლამდე ასაკის ნაძვი გადარგეთ 2 წელიწადში ერთხელ. გადარგვა ხდება ადრე გაზაფხულზე, სანამ კვირტები გაიშლება. გადარგვისას შეაჭერით არსებული ფესვების მოცულობის მაქსიმუმ მესამედი. უფრო ასაკოვანი ნაძვის გადარგვა ხდება 4-5 წელიწადში ერთხელ. ნაძვი ბონსაი სასურველია შესაფერის ზომასთან შედარებით უფრო ღრმა კონტეინერში ჩარგოთ.

გასხვლა: მსხვილი ტოტები შეაჭერით შემოდგომით. კვირტები ვითარდება წინა წელს გაზრდილი ტოტებზე და განლაგებულია დაბოლოებებზე. იმ ტოტებს რომლებიც არ გინდათ რომ სიგრძეში გაიზარდოს, შემოდგომით მოაცალეთ კვირტები. ფორმის შესანარჩუნებლად, როდესაც ახლადამოსული წიწვების კონა სიგრძეში 3-4 სანტიმეტრს მიაღწევს შეაკრიჭეთ ან “ამოახრახნეთ” სიგრძის 2/3. გაკრეჭის გარეშე წიწვების ძირითადი რაოდენობა მხოლოდ ტოტის დაბოლოებაზე გაიზრდება, დანარჩენი ნაწილი თითქმის წიწვების გარეშე დარჩება.

მავთულის დახვევა: მავთულის დახვევა ხდება მხოლოდ გვიან შემოდგომით ან ზამთარში. გაზაფხულ-ზაფხულში დახვევისას შეიძლება ტოტი დაზიანდეს. ნაძვს საკმაოდ ელასტიკური ტოტები აქვს. სასურველ პოზიციაში დასაფიქსირებლად მსხვილ ტოტებზე მავთული 5-6 თვე მაინც უნდა დარჩეს. შესაძლოა უფრო დიდხანსაც. ძალიან ხშირად დაზიანების თავიდან ასაცილებლად საჭირო ხდება მავთულის კარკასის მოხსნა და ხელმეორედ დახვევა ერთი წლის შემდეგ.

ბონსაი ტყე ალექსანდრე მესხი
კანადური ნაძვი

გამრავლება: დათესვა ხდება გაზაფხულზე. კალმით გამრავლება გვიან ზაფხულში, მაგრამ ძალიან დიდი დრო უნდა სანამ გაფესვიანდება. ადრეულ ასაკში ნელი ზრდის გამო, ბონსაის გასაკეთებლად, საუკეთესო საშუალება სანერგეში ყიდვაა.

ნაძვს  ცუდი რეპუტაცია აქვს ბონსაის ფორმირებისთვის: რთულია მავთულის დახვევით ტოტები სასურველ პოზიციაში დააფიქსირო. ასევე სირთულეს წარმოადგენს კარგი განშტოების მიღება. ძალიან ხშირად, ნერგის ფორმირება უშედეგოდ მთავრდება. თუმცა გამოცდილი სპეციალისტები, ნაძვის თავისებურებების გათვალისწინებით, მაინც ახერხებენ ლამაზი ეგზემპლარის მიღებას.

ღვია (ლათ. Juniperuc sabina)

ღვია, მარადმწვანე, წიწვოვანი პატარა ხე ან ბუჩქი, კვიპაროზისებრთა ოჯახი. სიმაღლე 6-10 მეტრი, ნაცრისფერი ქერქით. ზრდა და ტანის გამსხვილება საკმოდ ნელა მიმდინარეობს. წიწვები სიგრძეში 1-2 სანტიმეტრია, ზოგჯერ ხისტი და ეკალივით წვეტიანი. სხვადასხვა ჯიშებზე წიწვების ფერი შეიძლება იყოს მწვანე, ცისფერი, მონაცრისფრო და მოყვითალოც კი. ცოცხლობს 600-3000 წელი. არ არის მომთხოვნი გრუნტისადმი. ფესვთა სისტემა ძლიერი და ღრმად იზრდება მიწაში. საქართველოში გავრცელებულია სახეობები: გრძელ წიწვიანი ღვია (Juniperus oblonga), კაზაკური ღვია (Junipeus sabina) დაბალი გართხმული ბუჩქია, სიმაღლეში 1,5 მეტრი; ქონდარა ღვია (Juniperus pygmaea) გვხვდება მხოლოდ აჭარაში, ალპურ და სუბალპურ ზონებში; შავი ღვია (Juniperus foetidissima) , მრავალ ნაყოფა ღვია (Juniperus polycarpous). არის კიდევ ერთი სახეობა, გართხმული ღვია (Juniperus procumbens). ამ ჯიშის ნერგის ყიდვა შეძლება მცენარეების სპეაციალურ მაღაზიებში. გართხმული ღვია ფაქტობრივად იდეალურია ისეთი სტილებისათვის როგორიცაა, კენგაი (懸崖), ჰან-კენგაი (半懸崖), იშიცუკი (石付)

ღვიას რამდენიმე დადებითი მხარე აქვს, საინტერესო ბონსაის მოყვარულისთვის: გაზრდის სიმარტივე, იოლად დამყოლი ფორმირებისთვის, კარგად იტანს გაკრეჭას და მავთულით დახვევას. პატარა ზომის წიწვების გამო კი მათგან ნებისმიერი ზომის ბონსაი შეიძლება მივიღოთ.

ბონსაის სტილები ღვიისთვის : კენგაი (懸崖), ჰან-კენგაი (半懸崖), იშიცუკი (石付), ფუკინაგაჩი (吹 き 流 し), ბანკანი (蟠幹)

ადგილმდებარეობა: ღვია მოათავსეთ მზიან ადგილას. უყვარს მშრალი გარემო. კარგად იტანს მზის პირდაპირ სხივებს, საკმაოდ ყინვაგამძლეა, მაგრამ მკაცრი ყინვების პერიოდში კარგი იქნება თუ თავს დავიზღვევთ და ბონსაის ფესვებს დავიცავთ.

მორწყვა: ღვია არ მიეკუთვნება იმ მცენარეებს რომლებსაც ბევრი წყალი უნდა. ამიტომ მორწყეთ კონტეინერში მიწის გამოშრობის შემდეგ. ასევე არ არის რეკომენდებული გარემოს მაღალი ტენიანობა.

ბონსაი ალექსანდრე მესხი
ღვია


სასუქი: ყოველ 3 კვირაში ერთხელ, გაზაფხულიდან სექტემბრის ბოლომდე.

გადარგვა: 3-4 წელიწადში ერთხელ, ყველაზე ხელსაყრელი პერიოდია ზამთრის დასასრული, ადრე გაზაფხული. გადარგვისას შეაჭერით ფესვების 1/3. არ დაიშვება ფესვების გარეცხვა.

გასხვლა: ტოტების მოჭრა ხდება გაზაფხულზე ან შემოდგომაზე. როგორც ვთქვით, ღვია საკმაოდ ნელა იზრდება. ამიტომ, ნუ ეცდებით ზრდის მიმართულების შეცვლას ტოტების შეკრეჭით, უმჯობესია ეს მავთულის დახვევით გააკეთოთ. ფორმის შესანარჩუნებელი გაკრეჭა, ზოგიერთ ჯიშს, ზრდის მთელ პერიოდში ესაჭიროება, ახალი ამონაყარი უნდა ამოიპუტოს. ამოპუტა დაიწყეთ ამონაყრის გამოჩენიდან 1 თვის შემდეგ. ეცადეთ მოაცილოთ ვარჯის შიდა გამხმარი წიწვები და ტოტები.

მავთულის კარკასი: სასურველია ზრდის სეზონის პერიოდში გაუკეთდეს, მაგრამ აუცილებლობის შემთხვევაში წელიწადის ნებისმიერ დროს არის შესაძლებელი. მავთული ღვიაზე 4-5 თვე უნდა დარჩეს.

გამრავლება: ღვია ძირითადად დათესვით მრავლდება. შეიძლება ასევე მისი გადაწვენით და კალმით გამრავლება. ზრდის ტემპი საკმაოდ დაბალია, დიდ დროს წაგართმევთ სანამ სასურველი ზომის ნერგს მიიღებთ. უმჯობესია სანერგეში ყიდვა.

The post ხეები ბონსაისთვის. (ნაძვი და ღვია) first appeared on ბონსაი.

]]> ხეები ბონსაისთვის. (მუხა) https://bonsai.ge/2019/02/15/%e1%83%9b%e1%83%a3%e1%83%ae%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%259b%25e1%2583%25a3%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2590 Fri, 15 Feb 2019 14:44:01 +0000 http://bonsai.ge/?p=1521   მუხა წიფლისებრთა ოჯახი, მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი ხეებია. საქართველოში გავრცელებულია 7 სახეობა. ჰართვისის მუხა, იმერეთის მუხა (Quercus imeretina), ჭალის მუხა, პონტოური მუხა (Quercus pontica) ქართული მუხა, მაღალმთის მუხა, ჭოროხის მუხა. მუხა ძალიან ნელა იზრდება, 80-100 წლის კიდევ იმატებს სიმაღლეში. ფესვები ღრმად იზრდება გრუნტში. ცოცხლობს 800 წელი. სინათლის და სითბოს მოყვარულია.[...]

The post ხეები ბონსაისთვის. (მუხა) first appeared on ბონსაი.

]]>   მუხა წიფლისებრთა ოჯახი, მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი ხეებია. საქართველოში გავრცელებულია 7 სახეობა. ჰართვისის მუხა, იმერეთის მუხა (Quercus imeretina), ჭალის მუხა, პონტოური მუხა (Quercus pontica) ქართული მუხა, მაღალმთის მუხა, ჭოროხის მუხა. მუხა ძალიან ნელა იზრდება, 80-100 წლის კიდევ იმატებს სიმაღლეში. ფესვები ღრმად იზრდება გრუნტში. ცოცხლობს 800 წელი. სინათლის და სითბოს მოყვარულია.


მუხისგანყველა სტილის ბონსაები იქმნება გარდა ბუნძინგისა (文人木)

სტატია ბონსაის სტილების შესახებ 

ადგილმდებარობა: მზიანი ადგილი, ჰაერის კარგი ცირკულაციით. დაჩრდილულ ტოტები შეიძლება გახმეს. -5⁰ჩ გრადუსზე დაბალ ტემპერატურაზე სასურველია ყინვისგან დაცვა.

მორწყვა: მორწყეთ ზომიერად ვეგეტაციის პერიოდში, მიწა მუდმივად სველი არ უნდა იყოს.

სასუქი: სასუქის შეტანა დაიწყეთ ფოთლების გამოღების შემდეგ, ყოველ ორ კვირაში ერთხელ. მხოლოდ ვეგეტაციის პერიოდში.

გასხვლა: ტოტების მოჭრა შემოდგომის ბოლოს ან ადრე გაზაფხულზე. ფორმირების დაწყებით პერიოდში დაამოკლეთ ახალი ყლორტები და ძლიერი ზრდის ადგილებში მოაშორეთ ტერმინალური კვირტები. ფორმის შესანარჩუნებელი გასხვლა საჭიროების მიხედვით, ვეგეტაციის პერიოდში.
ფოთლების მთლიანი შეკრეჭა, ხეს ასუსტებს, შესაძლებელია ზოგიერთი ტოტის გახმობა გამოიწვიოს. ფოთლების ზომის დაპატარავებას ხელს უწყობს არახშირი გადარგვა და გაზაფხულზე, კვირტების გაშლამდე, ტერმინალური კვირტების მოშორება. ეცადეთ შეაკრიჭოთ ყველა დიდი ფოთოლი. სუსტად მზარდ ტოტებზე ფოთლები ხელუხლებლად დატოვეთ. გაზაფხულზე, ახლად ამოსული 4-5 ფოთლიდან დატოვეთ მხოლოდ ყველაზე პატარა, დანარჩენი შეაჭერით. ახალ ამონაყარზე ფოთლები უფრო პატარა ზომის იქნება.

მავთულის კარკასი: მაგარი ტოტების გამო, მავთულის დახვევით მუხის ფორმირება ცოტათი რთული და სარისკოა. უმჯობესია ფორმირება გასხვლით ან მავთულით დახვევის ალტერნატიული მეთოდები გამოიყენოთ.

გადარგვა:  10 წლამდე ასაკის ხეები გადარგეთ ყოველწლიურად, ასაკოვანი ბონსაი 3-4 წელიწადში ერთხელ. გადარგვა ხდება გაზაფხულზე, მაშინ როდესაც კვირტები დაიბერება.

გამრავლება: დათესვით, გადაწვენით ან ფესვზე ამონაყარით. დათესვა ხდება რკოს დამწიფებისთანავე.

შენიშვნა:  მუხისგან ბონსაის შექმნა საკმაოდ რთულია, დამწყებმა უმჯობესია ამ საქმისგან თავი შეიკავოს.

The post ხეები ბონსაისთვის. (მუხა) first appeared on ბონსაი.

]]> ხეები ბონსაისთვის. (თუთა და ვაშლი) https://bonsai.ge/2019/02/14/%e1%83%ae%e1%83%94%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%97%e1%83%a3%e1%83%97%e1%83%90-%e1%83%93/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2594%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2597%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2597%25e1%2583%25a3%25e1%2583%2597%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2593 Thu, 14 Feb 2019 14:36:47 +0000 http://bonsai.ge/?p=1127 თუთა (ლათ. Morus)    თუთა ფოთოლმცვივანი ხეები ან იშვიათად ბუჩქებია. საქართველოში იზრდება თუთის 2 სახეობა: თეთრი თუთა (Mórus álba) და ხართუთა (Mórus nígra). ის სინათლის მოყვარული მცენარეა. გვალვაგამძლე კარგად იზრდება ნოყიერ ნიადაგში. ცოცხლობს 200-300 წელი, ახალგაზრდა ხე სწრაფად იზრდება, მერე ნელ-ნელა ზრდის ტემპი იკლებს და იშვიათად იზრდება 10-15 მ-ზე მაღალი.[...]

The post ხეები ბონსაისთვის. (თუთა და ვაშლი) first appeared on ბონსაი.

]]> თუთა (ლათ. Morus)

   თუთა ფოთოლმცვივანი ხეები ან იშვიათად ბუჩქებია. საქართველოში იზრდება თუთის 2 სახეობა: თეთრი თუთა (Mórus álba) და ხართუთა (Mórus nígra). ის სინათლის მოყვარული მცენარეა. გვალვაგამძლე კარგად იზრდება ნოყიერ ნიადაგში. ცოცხლობს 200-300 წელი, ახალგაზრდა ხე სწრაფად იზრდება, მერე ნელ-ნელა ზრდის ტემპი იკლებს და იშვიათად იზრდება 10-15 მ-ზე მაღალი. ფოთლები დიდი ზომისაა, ნაყოფი თეთრი ან შავი

ბონსაის სტილები თუთისთვის: შაკან (斜幹) , მოიოგი (模様木). ხოკიდაჩი (箒立ち),სიოკანი (双幹), ბანკანი
(蟠幹)
სტატია ბონსაის სტილების შესახებ 

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ადგილი: თუთა სინათლის მოყვარული მცენარეა. ხე მოათავსეთ კარგად განათებულ ადგილას. აუცილებლად მოარიდეთ ზაფხულის მცხუნვარე მზეს. საკმაოდ ყინვაგამძლეა.

მორწყვა: გაზაფხულ-ზაფხულში ირწყვება რეგულარულად, მიწა კონტეინერში მუდამ ნესტიანი უნდა იყოს. ზამთარში მორწყვა იშვიათად ესაჭიროება.

სასუქი: ყოველ ორ კვირაში ერთხელ, გაზაფხულიდან ზაფხულის ბოლომდე. მაისის შემდეგ სასუქი აზოტს მინიმალურ რაოდენობას უნდა შეიცავდეს.

გასხვლა: ფორმირების დაწყებით სტადიაში ძლიერი ამონაყრის გასხვლა ადრე გაზაფხულზე ან შემოდგომით, ფოთოლცვენის შემდეგ ხდება. უკვე ჩამოყალიბებული მცენარე გასხალით ვეგეტაციის პერიოდში ხდება. ფორმის შესანარჩუნებელი გასხვლა, საჭიროების მიხედვით, ზრდის მთელი სეზონის განმავლობაშია საჭირო. ახალგაზრდა მცენარე საკმაოდ სწრაფად იზრდება. კარგად იტანს ფოთლების მთლიან შეკრეჭას.

გადარგვა: თუთას ფესვები საკმაოდ სწრაფად ეზრდება, ამიტომ გადარგვა არაუგვიანეს 2 წელიწადში ერთხელ სჭირდება. 10 წლამდე ასაკის მცენარეები აუცილებლად ყოველწლიურად უნდა გადაირგეს . გადარგვა ხდება გაზაფხულზე, კვირტების გაშლამდე, ან გვიან შემოდგომით.

მავთულის კარკასი: წელიწადის ნებისმიერ დროს შეიძლება.

გამრავლება: კალმით, გადაწვენით. დათესვა ხდება ნაყოფის დამწიფებისთანავე, ზაფხულში. დამწიფებული ნაყოფი მთლიანად ჩადეთ მიწაში. თესლის გაღვივება რამდენიმე კვირაში იწყება. თუთა იმ მცენარეებს მიეკუთვნება რომელთა თესლი აღმოცენებას იმავე სეზონზე იწყებს.

შენიშვნა: ზაფხულში აუცილებლად მოარიდეთ მზეს. მორწყვის, თუნდაც ერთხელ დაგვიანების შემთხვევაში, ფოთლები ზიანდება.

ვაშლი (ლათ. Malus)

ფოთოლმცვივანი მსხმოიარე ხე ან ბუჩქია. მსოფლიოში ცნობილია 10 ათასზე მეტი ჯიში, საქართველოში დაახლოებით 200 ჯიშია გავრცელებული.

ბონსაის სტილები ვაშლისთვის :სიოკანი (双幹), მოიოგი (模様木)

ადგილმდებარეობა: ვაშლი მოათავსეთ მზიან ადგილას. საქართველოში გავრცელებული ჯიშების უმრავლესობა კარგად იტანს ყინვას. თუ მცენარე ძალიან დაბალ კონტეინერში იზრდება სასურველია -5⁰C გრადუსზე დაბალ ტემპერატურისას დაიცვათ ყინვისაგან.

მორწყვა: მსხმოიარობის პერიოდში უხვი მორწყვა ესაჭიროება. ზამთარში საჭიროების მიხედვით. მიწის მთლიანმა გამოშრობამ ფესვების დაზიანდება და ხის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს.

სასუქი: დაიწყეთ ადრე გაზაფხულზე, ყოველ ორ კვირაში ერთხელ, სანამ ყვავილობს. ყვავილობის შემდეგ სასუქის შეტანისას, საკვები ნივთიერება მთლიანად ფოთლების კვებაზე წავა, რაც ნაყოფის განვითარებას ხელს შეუშლის. ამიტომ ყვავილობის შემდეგ შეწყვიტეთ სასუქის მიცემა და გააგრძელეთ იმის შემდეგ როდესაც ნაყოფი კარგად ჩამოყალიბდება.

გადარგვა: ახალგაზრდა მცენარე გადარგეთ ყოველწლიურად, ადრე გაზაფხულზე, კვირტების გაშლამდე.  10 წელზე მეტი ხნის მცენარე ყოველ 2 წელიწადში ერთხელ  სჭირდება გადარგვა.

გასხვლა: სანამ ფორმირება დაწყებით სტადიაშია, ახალი ამონაყარის გაძლიერებისთვის, ადრე გაზაფხულზეა გასხვლა საჭირო, კვირტების გაშლამდე. ან შემოდგომით, ფოთოლცვენის შემდეგ. კარგად განვითარებული მსხმოიარე ხე გასხალით გვიან გაზაფხულზე. ზაფხულში გასხვლისას, შემდეგი წლის ამონაყარი სუსტია, სამაგიეროდ მცენარეზე მეტი ყვავილი და შესაბამისად ნაყოფი გაიზრდება. ფორმის შესანარჩუნებლად უმჯობესია წელიწადში ორჯერ-სამჯერ დაამოკლოთ ახალი ამონაყარი.

გამრაველბა: გადაწვენით ადრე გაზაფხულზე, კალმით კი შემოდგომაზე.

The post ხეები ბონსაისთვის. (თუთა და ვაშლი) first appeared on ბონსაი.

]]> ხეები ბონსაისთვის. (რცხილა) https://bonsai.ge/2019/02/14/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98-%e1%83%a0%e1%83%aa%e1%83%ae%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598-%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25aa%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2598%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590 Thu, 14 Feb 2019 13:16:19 +0000 http://bonsai.ge/?p=1541   რცხილა ფოთოლმცვივანი ხე ან მაღალი ბუჩქია. აქვს რუხი ფერის, გლუვი ქერქი. საქართველოში იზრდება 2 სახეობა: კავკასიური რცხილა(Carpinus caucasica) და ჯაგრცხილა. რცხილა ჩრდილის ამტანი, სითბოს მოყვარული მცენარეა ყინვა არ აზიანებს. გარდა ბუნძინგსა (文人木) რცხილასგან ყველა სტილის საშუალო ან დიდი ზომის ბონსაი იქმნება სტატია ბონსაის სტილების შესახებ  ადგილმდებარობა: მზიანი ადგილი ან ნახევრად ჩრდილი.[...]

The post ხეები ბონსაისთვის. (რცხილა) first appeared on ბონსაი.

]]>   რცხილა ფოთოლმცვივანი ხე ან მაღალი ბუჩქია. აქვს რუხი ფერის, გლუვი ქერქი. საქართველოში იზრდება 2 სახეობა: კავკასიური რცხილა(Carpinus caucasica) და ჯაგრცხილა. რცხილა ჩრდილის ამტანი, სითბოს მოყვარული მცენარეა ყინვა არ აზიანებს.

გარდა ბუნძინგსა (文人木) რცხილასგან ყველა სტილის საშუალო ან დიდი ზომის ბონსაი იქმნება
სტატია ბონსაის სტილების შესახებ 

ადგილმდებარობა: მზიანი ადგილი ან ნახევრად ჩრდილი. ზაფხულში, სასურველია შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს მოარიდოთ. ასევე დაიცავით ძლიერი ქარისგან, ფოთლების დაზიანების თავიდან ასაცილებლად. განსაკუთრებული მოვლა ზამთარში არ ესაჭიროება.

მორწყვა: ზომიერი, მიწა კონტეინერში არ უნდა გამოშრეს. ზაფხულის ცხელ დღეებში, მორწყვა დღეში რამდენიმეჯერ დასჭირდება.

სასუქი: სასუქი შეიტანეთ მარტის ბოლოდან სექტემბრის ჩათვლით, 2 კვირაში ერთხელ.

გასხვლა: მსხვილი ტოტების მოჭრა ხდება სიმშვიდის პერიოდში. მოჭრის ადგილი აუცილებლად დაფარეთ საბაღე მალამოთი. წვრილი ტოტების მოჭრა მთელი წლის განმავლობაში შეიძლება. ფორმის შესანარჩუნებელი გასხვლა ზრდის მთელი სეზონის განმავლობაში.ყველა ფოთლის შეკრეჭა, ყოველ წელს არის შესაძლებელი, გარდა იმ სეზონისა, როდესაც გადარგვა გაკეთდა.

მავთულის კარკასი: რცხილაზე მავთულის კარკასის გააკეთეთ ზამთარში. მავთულის დახვევის შემდეგ მუდმივი კონტროლი ჭირდება. ქერქის დაზიანების შემთხვევაში, შეხორცებას საკმაოდ დიდი დრო დაჭირდება. 

გადარგვა: გადარგეთ ყოველ 2-3 წელიწადში ერთხელ. კარგად იტანს ფესვების ძლიერ შეკრეჭას.

გამრავლება: დათესვა, გადაწვენა, კალმით

The post ხეები ბონსაისთვის. (რცხილა) first appeared on ბონსაი.

]]> კონტეინერი ბონსაისთვის https://bonsai.ge/2019/02/11/%e1%83%99%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a2%e1%83%94%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%97%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a1/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2599%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2594%25e1%2583%2598%25e1%2583%259c%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2597%25e1%2583%2595%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1 Mon, 11 Feb 2019 12:57:12 +0000 http://bonsai.ge/?p=1113    ბონსაის დასრულებული სახე რომ მიეცეს, საჭიროა მისთვის შესაფერისი კონტეინერი შევარჩიოთ. კონტეინერი და მცენარე ჰარმონიულად უნდა ერწყმოდეს ერთმანეთს. კონტეინერი უბრალო და სადა უნდა იყოს. ჭრელაჭრულა ან ძალიან ლამაზი ანტიკვარული ქოთანი ზედმეტად თვალშისაცემია და ბონსაისათვის ნაკლებად გამოსადეგია. ბონსაის კულტურაში ყურადღებას მეტწილად მცენარე უნდა იპყრობდეს, კონტეინერი მნიშვნელობით მხოლოდ მეორე ადგილზე დგას.  [...]

The post კონტეინერი ბონსაისთვის first appeared on ბონსაი.

]]>    ბონსაის დასრულებული სახე რომ მიეცეს, საჭიროა მისთვის შესაფერისი კონტეინერი შევარჩიოთ. კონტეინერი და მცენარე ჰარმონიულად უნდა ერწყმოდეს ერთმანეთს. კონტეინერი უბრალო და სადა უნდა იყოს. ჭრელაჭრულა ან ძალიან ლამაზი ანტიკვარული ქოთანი ზედმეტად თვალშისაცემია და ბონსაისათვის ნაკლებად გამოსადეგია. ბონსაის კულტურაში ყურადღებას მეტწილად მცენარე უნდა იპყრობდეს, კონტეინერი მნიშვნელობით მხოლოდ მეორე ადგილზე დგას.
   კონტეინერი ბონსაისთვის, როგორც წესი, თიხისგან მზადდება. (ფორმირების ადრეულ პერიოდში შესაძლებელია პლასტმასის კონტეინერის ან სხვა  ჭურჭლის გამოყენება.) ბოლო დროს დიდი პოპულარობით სარგებლობს ქარსის (MICA) კონტეინერები. ამ მასალისგან დამზადებული კონტეინერი ადვილად არ ტყდება, კარგად უძლებს ყინვას, და კლასიკური თიხის კონტეინერზე იაფია.
თიხის კონტეინერი უკეთესია გარედან მოჭიქული იყოს. ასეთი კონტეინერი უფრო ლამაზი და გამძლეა, მაგრამ შიგნითა მხარე აუცილებლად ჭიქურის გარეშე უნდა იყოს.
კონტეინერს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს სადრენაჟე ხვრელი. თუ კონტეინერი საკმაოდ დიდია მას ორი ან უფრო მეტი სადრენაჟე ხვრელი ესაჭიროება. მორწყვის შემდეგ, თუ წყალი კონტეინერის ფსკერზე სადმე დაგუბდა, აუცილებლად გამოიწვევს მცენარის ფესვების ნაწილის დალპობას. ამის თავიდან ასაცილებლად კარგად დააკვირდით კონტეინერს, თუ ჩათვლით, რომ სადრენაჟე ხვრელები არასაკმარისია ან პატარაა, გააფართოვეთ ან დამატებითი ხვრელები გაუკეთეთ.

   კონტეინერს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს ფეხები, მინიმუმ ნახევარი სანტიმეტრი სიმაღლის. რისთვის არის საჭირო ფეხები?: მორწყვის შემდეგ სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოდის წყალი. თუ კონტეინერს არ აქვს ფეხები, მაშინ კონტეინერის ძირსა და იმ ზედაპირს შორის, რაზეც კონტეინერი დევს, სინესტე დიდი ხნის განმავლობაში რჩება. მცენარის ფესვები ცდილობს რაც შეიძლება ღრმად გაიზარდოს მიწაში და ამიტომ აუცილებლად გამოვა გარეთ სადრენაჟე ხვრელიდან. გარეთ გამოსული ფესვები მალე ფუჭდება, დაავადების და მავნებლების კერა ხდება. ასევე უფეხო კონტეინერის ქვეშ მავნე მწერები იყრის თავს და თავისუფლად აღწევს სადრენაჟე ხვრელიდან კონტეინერში.
   კონტეინერის შერჩევა ბონსაის თითოეული ეგზემპლარისათვის ინდივიდუალურად ხდება. საჭიროა გარკვეული პროპორციების და ფერების შეხამების დაცვა. რა თქმა უნდა, თუ პატარა მცენარე დიდ კონტეინერში ჩავრგავთ, ან კონტეინერის ფერი არ იქნება მცენარესთან შესაბამისი, ამის გამო მცენარე არ გახმება, მაგრამ საბოლოო ჯამში არ გვექნება ის რისკენაც ბონსაის ყველა მოყვარული მიისწრაფვის: კონტეინერის და მცენარეს ერთიანი შთამბეჭდავი სახე, რასაც ლამაზი და დახვეწილი ბონსაი ჰქვია. თუ კარგად შერჩეული კონტეინერის ფორმა, ზომა და ფერი უფრო ეფექტურს ხდის ბონსაის საერთო შესახედაობას, შეუფერებელ კონტეინერში ჩარგული, თუნდაც ულამაზესი ხე, ძალიან ბევრს კარგავს ესთეტიკის თვალსაზრისით.
   მსოფლიოში უამრავი კონტეინერი კეთდება, სხვადასხვა ზომის, ფორმის თუ ფერის. მაგრამ მათგან საჭირო კონტეინერის შერჩევა, რომელიც ზუსტად შეესაბამება თქვენ ბონსაის არც თუ ისე იოლი საქმეა. საბოლოო გადაწყვეტილების მიღება მაინც ბონსაის ენთუზიასტის გემოვნებაზეა დამოკიდებული, მაგრამ დამწყებებმა აუცილებელია იცოდნენ გარკვეული ნიშნები რის მიხედვითაც შეიძლება შეირჩეს ბონსაისთვის შესაფერისი კონტეინერი.

ფორმა
ფორმის მიხედვით კონტეინერი არის კვადრატული, მრავალ-კუთხა, მართკუთხა, ოვალური, მრგვალი.  კასკადი და ნახევარ-კასკადი სტილებისთვის მაღალი კონტეინერი გამოიყენება.

   ყველა სტილის ბონსაის სასურველია შესაფერისი ფორმის კონტეინერი შეურჩიოთ. სტილები რომლებიც მხოლოდ ერთი ხისგან შედგება შესაძლებელია ყველა ფორმის კონტეინერში განთავსდეს. ბონსაის იმ სტილებში, რომლებშიც რამდენიმე ტანი აქვს ან ხეების ჯგუფია ( ნეცუნაგარი, იკადაბუკი, იოსე უეს) სასურველია განთავსდეს მართკუთხა ან ოვალურ, ნაკლებად ღრმა კონტეინერში. ამ სტილებისთვის შეიძლება გამოვიყენოთ დაფასავით ბრტყელი ქვა რომელსაც გვერდები არასიმეტრიულად ექნება ჩამოჭრილი. ასეთივე კონტეინერი ჭირდება სტილებს როგორიცაა სეკიძიეძიუ და იშიცუკი. სტილისთვის ბუნძინგი, როგორც წესი, მხოლოდ პატარა მრგვალ კონტეინერებს იყენებენ. სტილებისთვის კენგაი, ჰან-კენგაი —მაღალი კონტეინერია აუცილებელი, ცალ მხარეს გადმოხრილი ხე რომ დააბალანსოს. კენგაი სტილში ფორმირებულ მცენარეს, ხშირად ტოტები კონტეინერის ძირზე უფრო დაბლა ეზრდება. ასეთ შემთხვევაში ბონსაის მაღალ სადგამზე დგამენ.

ფერი
   კონტეინერის ფერის შერჩევა საკმაოდ სუბიექტურია. მაგრამ სასურველია თუ კონტეინერს რამე “არა მყვირალა”, ნეიტრალური ფერი ექნება: ნაცრისფერი, მუქი და ღია მწვანე, ყავისფერი, მოწითალო თიხისფერი. ასევე ლამაზად გამოიყურება თეთრი და მუქი ლურჯი კონტეინერები. არსებობს წითელი, ცისფერი და ყვითელი ფერის კონტეინერებიც. ბევრი სპეციალისტი, კონტეინერის ფერის შერჩევას მცენარის სახეობის მიხედვით აკეთებს. ასე მაგალითად, წიწვოვანი და ფოთოლმცვივანი ხეებისთვის ნეიტრალურ ფერებს ირჩევენ, ხოლო მსხმოიარე და ყვავილოვანი ხეებისთვის უპირატესობას წითელ, ყვითელ და ცისფერ კონტეინერებს ანიჭებენ.

ზომა
   კონტეინერის ზომის შერჩევა ხდება თვითონ ბონსაის ზომებიდან გამომდინარე. არსებობს გარკვეული ძირითადი პროპორცია მცენარესა და კონტეინერს ზომებს შორის. კონტეინერის სიმაღლე ტოლი უნდა იყოს ბონსაის ტანის სისქისა ფესვებთან. ხეებს რომლებსაც ფართოდ აქვთ ტოტები გაშლილი და ვარჯის ყველაზე განიერი ადგილი ბონსაის სიმაღლეზე მეტია, კონტეინერის სიგრძე, ვარჯის ყველაზე ფართო ადგილის 2/3 უნდა იყოს. ამ შემთხვევაში დასაშვებია კონტეინერის სიმაღლე ოდნავ დაბალი იყოს.

 

კონტეინერის სიმაღლე და ტანის სისქე ფესვებთან თანაბარია (A). კონტეინერის სიგრძე, ვარჯის ყველაზე ფართო ადგილის 2/3-ს შეადგენს

მაღალი ბონსაის შემთხვევაში კონტეინერის სიგრძე, სიმაღლის 2/3-ის ტოლია

   თუ ბონსაი მაღალია, (სიმაღლე უფრო მეტია ვიდრე ვარჯის სიგანე ყველაზე ფართო ადგილას) ოვალური და მართკუთხა კონტეინერების სიგრძე უნდა შეადგენდეს ბონსაის სიმაღლის 2/3-ს. მრგვალი კონტეინერის შემთხვევაში, დიამეტრი უნდა შეადგენდეს ბონსაის სიმაღლის 1/3-ს. ანალოგიურად, კვადრატული კონტეინერის გვერდის სიგრძე ასევე მცენარის სიმაღლის 1/3 უნდა იყოს. ბონსაის იმ სტილებში სადაც რამდენიმე ხეა ერთად ჩარგული, კონტეინერის სიგრძე ყველაზე მაღალი ხის სიმაღლის 2/3 უნდა იყოს.
   მართკუთხა კონტეინერის სიგანე, დაახლოებით, სიგრძის 70-75% უნდა იყოს. ოვალური კონტეინერების შემთხვევაში, სიგანეში ყველაზე ფართო ადგილი, სიგრძის 70% უნდა შეადგენდეს. თუ ხეს სიმაღლესთან შედარებით ძალიან მსხვილი ტანი აქვს, სასურველია ასეთი მცენარე ცოტათი უფრო მაღალ კონტეინერში მოთავსდეს. ზოგიერთ წიწვოვანი მცენარე, (კედარი, ფიჭვი) დიდი რაოდენობით ფესვების შეკრეჭისას შეიძლება გახმეს. ამიტომ კარგი იქნება თუ ასეთ მცენარეებისთვის დავარღვევთ ~იდეალურ~ პროპორციას და ჩავრგავთ “ნორმით” დასაშვებზე უფრო მაღალ კონტეინერში.
სტილისთვის კენგაი და ჰან-კენგაი, ალბათ ყველაზე რთულია საჭირო ზომის კონტეინერის შერჩევა. როგორც წესი ამ სტილისთვის გამოიყენება მაღალი და ვიწრო კონტეინერი. საჭირო ზომები, მთლიანად ბონსაის შემქმნელის გემოვნებაზეა დამოკიდებული. შესაძლებელია უფრო დაბალი კონტეინერის გამოყენებაც. ასეთ შემთხვევაში ბონსაის სპეციალურ მაღალ სადგამზე დგამენ.

The post კონტეინერი ბონსაისთვის first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ფორმირების მეთოდები და ტექნიკა https://bonsai.ge/2019/02/09/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%a4%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%a0%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%97%e1%83%9d%e1%83%93/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%25a4%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0%25e1%2583%259b%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%2594%25e1%2583%2597%25e1%2583%259d%25e1%2583%2593 Sat, 09 Feb 2019 11:15:04 +0000 http://bonsai.ge/?p=882    როდესაც ადამიანი ბონსაის შექმნას გადაწყვეტს, მისი თვითმიზანი არ უნდა იყოს ხის მხოლოდ მინიატურული ზომის შენარჩუნება. ხე რომ არ გაიზარდოს და პატარა დარჩეს, სულაც არ არის საჭირო ბევრი რამის გაკეთება. მარტივად რომ ვთქვათ, ჩარგეთ პატარა მცენარე ქოთანში, გადაჭერით ყველა წამოზრდილი ტოტი და მიიღებთ “ჯუჯა” ხეს. მაგრამ ბონსაი გაცილებით უფრო მეტს[...]

The post ბონსაის ფორმირების მეთოდები და ტექნიკა first appeared on ბონსაი.

]]>    როდესაც ადამიანი ბონსაის შექმნას გადაწყვეტს, მისი თვითმიზანი არ უნდა იყოს ხის მხოლოდ მინიატურული ზომის შენარჩუნება. ხე რომ არ გაიზარდოს და პატარა დარჩეს, სულაც არ არის საჭირო ბევრი რამის გაკეთება. მარტივად რომ ვთქვათ, ჩარგეთ პატარა მცენარე ქოთანში, გადაჭერით ყველა წამოზრდილი ტოტი და მიიღებთ “ჯუჯა” ხეს. მაგრამ ბონსაი გაცილებით უფრო მეტს ნიშნავს ვიდრე ქოთანში უბრალოდ ჩარგული პატარა ხე.


ჩვენთვის სასურველი გავლენის მოსახდენად მცენარის ზომასა და ფორმაზე, აუცილებელია ვიცოდეთ ფორმირების ის სპეციალური ხერხები, რომლებიც უკვე საკმაოდ დიდი ხანია გამოიყენება ბონსაის შესაქმნელად და რომლის ცოდნის გარეშეც ფაქტობრივად შეუძლებელია ნამდვილი ბონსაის მიღება. ამიტომ ფორმირება ყველაზე საპასუხისმგებლო პროცესია ბონსაიზე მუშაობისას. ფორმირების პრინციპის გაგება დამწყებისათვის საკმაოდ რთულია. პირველ რიგში საჭიროა “თვალის გავარჯიშება”. კარგად დააკვირდით ბონსაის ფოტოსურათებს და ნახატებს, რომლებიც მრავლადაა ბონსაის შესახებ დაწერილ წიგნებში და ინტერნეტ საიტებზე. ასევე აუცილებელია დიდი ყურადღება მივაქციოთ ბუნებაში გაზრდილ ხეებს. ეს დაგეხმარებათ მივხვდეთ თუ რატომ არის ესა თუ ის ნიმუში ლამაზი, როგორ არის ფორმირებული ტანი, რა პროპორციებია ტოტების განლაგებაში, როგორ არის გაშლილი ზედაპირული ფესვები და კიდევ სხვა მრავალი ნიუანსი, რომლის ცოდნაც აუცილებელია ბონსაის შექმნისთვის. კარგი იქნება თუ ხეებს, რომლებიც მოგეწონებათ, სურათს გადაუღოთ, ამ მასალებისგან მცირე კატალოგი შექმენით. ბონსაის ფორმირების დროს სასურველ ნიმუშთან შედარება საგრძნობლად გაგიადვილებთ საქმეს.

კადრი ბონსაის შემსწავლელი კურსიდს ერთ-ერთი გაკვეთილიდან


შემდეგ უნდა ვისწავლოთ ფორმირების ტექნიკა და კანონები. რა თქმა უნდა არ არის აუცილებელი მკაცრად მივდიოთ ამ კანონებს ბონსაის შესაქმნელად და ეს კანონები შეგვიძლია დავარღვიოთ კიდეც. მაგრამ დასაწყისისთვის, კარგად უნდა გავერკვიოთ იმ ძირითად პარამეტრებში, რომლების ცოდნაც აუცილებელია. გარკვეული გამოცდილების დაგროვების შემდეგ ადამიანი უკვე აღარ ფიქრობს წეს-კანონებზე და დამოუკიდებლად იღებს გადაწყვეტილებას სასურველი შედეგის მისაღწევად.


ძირითადი პრინციპი რომლის ცოდნაც აუცილებელია:

• ბონსაის უნდა გააჩნდეს გამოკვეთილი წინა მხარე, რომელი მხრიდანაც უნდა ხდებოდეს მისი დათვალიერება. შეუძლებელია ისე გაკეთდეს ბონსაი, რომ ყველა მხრიდან ერთნაირად ლამაზი შესახედავი იყოს. ამიტომ ფორმირების დაწყების წინ აუცილებელია შეირჩეს მომავალი ბონსაის “წინა ფასადი”. ამ მხრიდან მცენარე ყველაზე ეფექტურად უნდა გამოიყურებოდეს.
• ხის ტანის ქვედა ნაწილი, ფესვებთან, უნდა იყოს ყველაზე მსხვილი ადგილი და შემდეგ ნელ-ნელა ვიწროვდებოდეს კენწეროსკენ. დაუშვებელია, რომ  ხის შუა ნაწილი ქვედაზე ფართო იყოს.
• ბონსაის ვარჯს უნდა ჰქონდეს არასიმეტრიული სამკუთხა ფორმა.

• ხის მთელი სიმაღლის ქვედა 1/3-ზე ტოტები არ უნდა იზრდებოდეს.
• ფორმა უნდა იყოს მაქსიმალურად ბუნებრივი, არ დაიშვება უაზრო გადახრები და მოღუნვები
• საურველია რომ ჩანდეს ზედაპირული, ყველა მიმართულებით განვითარებული მსხვილი ფესვები.
• ფორმირების დროს უნდა ვერიდოთ ყოველგვარ სიმეტრიას და სწორ გეომეტრიულ ფორმებს.

The post ბონსაის ფორმირების მეთოდები და ტექნიკა first appeared on ბონსაი.

]]> ინსტრუმენტები და დამხმარე მასალები ბონსაისთვის https://bonsai.ge/2019/02/06/%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%a2%e1%83%a0%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9c%e1%83%a2%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98-%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%9b%e1%83%ae%e1%83%9b%e1%83%90%e1%83%a0/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2598%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25a2%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25a3%25e1%2583%259b%25e1%2583%2594%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%259b%25e1%2583%25ae%25e1%2583%259b%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a0 Wed, 06 Feb 2019 16:07:43 +0000 http://bonsai.ge/?p=878    იმისთვის რომ შევძლოთ საკმაოდ სპეციფიკური სამუშაოების ჩატარება ბონსაის გასაზრდელად, გარკვეული სახის ინსტრუმენტებია საჭირო. მთელ მსოფლიოში, ენთუზიასტები თუ სპეციალისტები, უპირატესობას ბონსაისთვის სპეციალურად შექმნილ ინსტრუმენტებს ანიჭებენ. ეს ინსტრუმენტები დიდად არ განსხვავდება მებაღეობაში გამოყენებად ჩვეულებრივი ინსტრუმენტებისაგან, მაგრამ მინიატურულ ხეებზე სამუშაოდ მათი გამოყენება უფრო მოსახერხებელია და საგრძნობლად აიოლებს ფორმირებაზე თუ გადარგვაზე მუშაობას. მათი[...]

The post ინსტრუმენტები და დამხმარე მასალები ბონსაისთვის first appeared on ბონსაი.

]]>    იმისთვის რომ შევძლოთ საკმაოდ სპეციფიკური სამუშაოების ჩატარება ბონსაის გასაზრდელად, გარკვეული სახის ინსტრუმენტებია საჭირო. მთელ მსოფლიოში, ენთუზიასტები თუ სპეციალისტები, უპირატესობას ბონსაისთვის სპეციალურად შექმნილ ინსტრუმენტებს ანიჭებენ. ეს ინსტრუმენტები დიდად არ განსხვავდება მებაღეობაში გამოყენებად ჩვეულებრივი ინსტრუმენტებისაგან, მაგრამ მინიატურულ ხეებზე სამუშაოდ მათი გამოყენება უფრო მოსახერხებელია და საგრძნობლად აიოლებს ფორმირებაზე თუ გადარგვაზე მუშაობას. მათი შეძენა მხოლოდ ბონსაის სპეციალიზებულ მაღაზიებში შეიძლება.

სპეცისლური ინსტრუმენტები
სპეციალური ინსტრუმენტები

   თუ ამ ინსტრუმენტების მოძიება ვერ შეძელით, თავისუფლად შეიძლება ჩვეულებრივი, საბაღე ინსტრუმენტების გამოყენება. ასეთი ინსტრუმენტები ძალიან ბევრისთვის კარგადაა ცნობილი და მათი შეძენაც არანაირ სირთულეს არ წარმოადგენს.

  • სეკატორი, მსხვილი ტოტების და ფესვების მოსაჭრელად.
  • წვრილი ტოტების და ყლორტების მოსაჭრელი მაკრატელი.
  • პატარა საბაღე ხერხი ძალიან მსხვილი ტოტების მოსაჭრელად.
  • ჩვეულებრივი მაკრატელი ფოთლების და წვრილი ფესვების შესაკრეჭად.
  • პინცეტი, კვირტების და სარეველა ბალახების მოსაშორებლად.
  • ბრტყელტუჩა და საკვნეტი მავთულზე სამუშაოდ.
  • პატარა ნიჩბები.
  • სამკაპა ან უბრალოდ 90 გრადუსით მოღუნული წვეტიანი რკინის ღერო. გადარგვისას, ფესვებზე არსებული მიწის მოსაშორებლად.
  • დანა, ტოტების მოჭრის ადგილის დასამუშავებლად.
  • ფანქარივით წაწვეტებული ჯოხი, გადარგვისას მიწის ჩასაჩხვლეტად.
  • სადგამი, რომლის ზედაპირიც წრიულად ტრიალებს. ეს მოწყობილობა საგრძნობლად გაგიადვილებთ ბონსაის ფორმირებაზე მუშაობას, განსაკუთრებით მოსახერხებელია დიდი ზომის ბონსაისთვის. მისი საშუალებით იოლად შემოაბრუნებთ მცენარეს თქვენთვის სასურველ მიმართულებით.
  • სასხურებელი და პატარა სარწყავი
  • ორი საცერი, სხვადასხვა ზომის ბადით, მიწის გასაცრელად

   ყველა ეს ინსტრუმენტი სავსებით საკმარისია მუშაობის დასაწყებად. რაც უფრო მეტ გამოცდილებას იღებს ბონსაის მოყვარული, დროთა განმავლობაში, მით უფრო მეტი მოთხოვნა უჩნდება ინსტრუმენტების ხარისხზე და სპეციფიკაზე. ინსტრუმენტებს სჭირდება კარგი მოვლა. ყოველთვის ისინი შეინახეთ სუფთა და მშრალ ადგილას.  საჭრელი ინსტრუმენტები აუცილებელია ყოველთვის ბასრი იყოს. რაც უფრო მჭრელია ინსტრუმენტი მით უფრო ადვილია მისი გამოყენება და გადაჭრის ადგილიც უფრო სწრაფად და კარგად ხორცდება. მცენარის გასხვლისას საჭრელი ინსტრუმენტის პირზე რჩება მცენარის წვენი. ის მაკრატელი კი, რომლითაც ფესვების შეჭრა ხდება, მიწით ისვრება. თუ დაბინძურება დროზე არ მოშორდა, ზედაპირის დაჟანგვას გამოიწვევს და შედეგად ინსტრუმენტი ბლაგვდება. საჭრელი ინსტრუმენტის პირები იწმინდება სპირტით ან უბრალოდ, საპნიანი წყლით ირეცხება. გაწმენდის შემდეგ ინსტრუმენტი უნდა გამშრალდეს და დაიზეთოს. არსებობს სპეციალური შესასხურებელი სითხე, საკმაოდ ეფექტიანია, მისი შეძენა საბაღე მაღაზიებში შეიძლება. იდეალურია როდესაც ინსტრუმენტები იწმინდება და იზეთება ყოველი ხმარების შემდეგ. ინსტრუმენტების გარდა საჭიროა დამხმარე მასალებიც: სადრენაჟე ხვრელის დასაფარად პლასტმასის ან ლითონის პატარა ზომის ბადეები; მავთული, ტოტების და ხის ტანის ფორმირებისთვის; ტოტების გადაჭრის ადგილის დასაფარი საბაღე მალამო.

მავთული

   მავთული გამოიყენება ხის ტანის და ტოტების ფორმირებისთვის. ბონსაის ფორმირებისთვის იყენებენ მავთულს, რომელიც სპეციალურად ბონსაიზე მუშაობისათვის არის დამზადებული. ასეთი მავთულის არქონის შემთხვევაში, თავისუფლად შეგიძლიათ გამოიყენოთ სპილენძის და ალუმინის მავთული, რაც ელექტროგაყვანილობისთვის გამოიყენება. ასეთ მავთული იზოლაციითაა დაფარული. მუშაობის გასაადვილებლად უმჯობესი იქნება თუ მავთულს იზოლაციას შემოაცლით. სხვადასხვა სისქის ტოტის ფორმირებას შესაბამისი სისქის მავთული სჭირდება. ამიტომ მოიმარაგეთ სხვადასხვა დიამეტრის მქონე მავთული.

საბაღე მალამო

   მსხვილი ტოტების გადაჭრის ადგილი, მავნებლების შეღწევის და სოკოვანი დაავადების თავიდან ასაცილებლად, აუცილებლად უნდა დაიფაროს სპეციალური საბაღე მალამოთი. თუ მალამოს ყიდვა ვერ შეძელით, მისი დამზადება სახლის პირობებშიც შეიძლება: 1-ნაწილი კანიფოლი, 1-ნაწილი ცხოველის მუცლის ქონი და 1-ნაწილი თაფლის სანთელი. სამივე კომპონენტი ერთად უნდა აადუღოთ დაბალ ცეცხლზე (15 წუთი). მიღებული მასა გაცივების შემდეგ წებოვანი, მაგარი პლასტელინისებური ხდება. ეს მალამო გამოყენების დროს ცეცხლზე უნდა გაათბოთ  გათხევადებამდე და პატარა ფუნჯით წაუსვათ გადაჭრის ადგილზე.

ბადე

   კონტეინერის სადრენაჟე ხვრელიდან მიწა რომ არ გამოირეცხოს, გამოიყენება ლითონის ან პლასტმასის ბადე. ასეთი ბადით იფარება კონტეინერის სადრენაჟე ხვრელი და მხოლოდ ამის შემდეგ ივსება კონტეინერი მიწით. ლითონის ბადე სპილენძის ან უჟანგავი ფოლადის უნდა იყოს. ჩვეულებრივი ფოლადის ბადე მალევე იჟანგება და ფუჭდება.

The post ინსტრუმენტები და დამხმარე მასალები ბონსაისთვის first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (სასუქი) https://bonsai.ge/2018/12/22/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%a1%e1%83%a3%e1%83%a5%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25a3%25e1%2583%25a5%25e1%2583%2598 Sat, 22 Dec 2018 11:44:41 +0000 http://bonsai.ge/?p=864    ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს საკვები, მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით:მაგნიუმი(Mg). რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის[...]

The post ბონსაის მოვლა (სასუქი) first appeared on ბონსაი.

]]>    ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს საკვები, მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით:მაგნიუმი(Mg). რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად:

   აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას, შედეგად სუსტდება ზამთარ-მედეგობა. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში.

   ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ.

   კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ (ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების მიმართ.

   კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში.


   ბონსაის შემთხვევაში კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.


   ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება ფოთოლმცვივან და მსხმოიარე ხეებზე ყოველ 2 კვირაში ერთხელ ხდება, წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის.


   თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთი სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. ისეთი სასუქის დამატებისას, რომელიც წყალში არ იხსნება, დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდესაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა.

The post ბონსაის მოვლა (სასუქი) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (ადგილმდებარეობა) https://bonsai.ge/2018/12/10/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590 Mon, 10 Dec 2018 14:18:03 +0000 http://bonsai.ge/?p=857    ბონსაის ყურადღება წელიწადის ოთხივე დროს სჭირდება . მისი მოვლა  დროს და ყურადღებას მოითხოვს, უფრო მეტს, ვიდრე ბაღის ან ოთახის ჩვეულებრივი მცენარე. ბონსაის უნდა შეურჩიოთ შესაბამისი ადგილი, სადაც მცენარე წელიწადის უმეტეს დროს იქნება მოთავსებული, მორწყათ და შეიტანოთ სასუქი საჭირო დროს, დაიცვათ დაავადებისა და მავნებლებისგან, მოარიდოთ მცხუნვარე მზეს და ყინვას, პერიდულად[...]

The post ბონსაის მოვლა (ადგილმდებარეობა) first appeared on ბონსაი.

]]>    ბონსაის ყურადღება წელიწადის ოთხივე დროს სჭირდება . მისი მოვლა  დროს და ყურადღებას მოითხოვს, უფრო მეტს, ვიდრე ბაღის ან ოთახის ჩვეულებრივი მცენარე. ბონსაის უნდა შეურჩიოთ შესაბამისი ადგილი, სადაც მცენარე წელიწადის უმეტეს დროს იქნება მოთავსებული, მორწყათ და შეიტანოთ სასუქი საჭირო დროს, დაიცვათ დაავადებისა და მავნებლებისგან, მოარიდოთ მცხუნვარე მზეს და ყინვას, პერიდულად გადარგოთ, შეკრიჭოთ ფესვები და გამოუცვალოთ მიწა.

   როგორც ადრე ვთქვით, ბონსაი არ არის ოთახის მცენარე. მართალია ის ბუნებაში მზარდ ხეებთან შედარებით უფრო მცირე ზომისაა მაგრამ, მაინც ჩვეულებრივი ხეა და მისთვის აუცილებელია წელიწადის სეზონური ცვლილებები. ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს ბონსაი გარეთ უნდა იზრდებოდეს.


პირველ რიგში საჭიროა ბონსაის მოსათავსებლად სწორი ადგილის შერჩევა. ზოგი ჯიშის მცენარეს მზიანი ადგილი უყვარს, ზოგს ჩრდილი, ზოგსაც ნახევრად ჩრდილი. როდესაც რომელიმე ჯიშის მცენარისაგან გადაწყვეტთ ბონსაის გაკეთებას, კარგად გაიაზრეთ გაქვთ თუ არა სწორედ ამ ჯიშისთვის შესაფერისი ადგილი, სადაც ის მუდმივად იქნება მოთავსებული. ყველა შემთხვევაში, იმ ადგილას სადაც ბონსაის დადგმას გადაწყვეტთ, უნდა იყოს კონკრეტულად ამ სახეობისთვის შესაფერისი განათება, ადგილი სუფთა უნდა იყოს და კარგად ნიავდებოდეს. საურველია მცენარე მოთავსდეს ისეთ ადგილას სადაც, ზაფხულში, შუადღის მზის პირდაპირი სხივები არ მოხვდება.


არასაკმარისი განათება პირველ რიგში ყლორტების ზრდაზე აისახება. ახლადამოსული ყლორტები არაბუნებრივად გრძელი და სუსტი გაიზრდება. დავუშვათ სინათლის მოყვარული ბონსაი მოთავსებულია აივანზე, ასეთ დროს მცენარე მხოლოდ ერთი მხრიდან არის კარგად განათებული. ფოთლები მუდმივად ცდილობს მზის სხივების მაქსიმალური რაოდენობის “დაჭერას”,  ამის გამო ტოტები და ფოთლები იხრება იქითკენ სადაც უფრო მეტი განათებაა. შედეგად ვიღებთ მცენარეს, რომელიც მხოლოდ ერთი მიმართულებით იზრდება. ამის თავიდან ასაცილებლად, ბონსაი 3-4 დღეში ერთხელ შემოატრიალეთ. ამით მცენარეს საშუალება მიეცემა ვარჯის ყველა ადგილი თანაბრად განათდეს.


ასევე მნიშვნელოვანია მცენარე მოვარიდოთ ძლიერ ქარს. ძლიერმა ქარმა შესაძლოა ბონსაი კონტეინერიანად გადმოაგდოს სადგამიდან. თუ არ ხერხდება ბონსაის ქარისგან დაცვა, მაშინ მცენარე მყარად დაამაგრეთ სადგამზე. დაამაგრეთ თოკით, მავთულით, ნებისმიერი საშუალებით, რაზეც ხელი მიგიწვდებათ. ძლიერი ქარი ზოგიერთი ფოთოლმცვივანი მცენარის ფოთლებს დაზიანების მიზეზი შეიძლება გახდეს. მართალია ამით მცენარე არ გახმება მაგრამ, დაზიანებული ფოთლები საგრძნობლად აუშნოებს მინიატურულ მცენარეს.ბონსაის მუდმივად განთავსების ადგილი არ უნდა იყოს პირდაპირ მიწაზე. ასეთ დროს ფესვები აუცილებლად გამოვა სადრენაჟე ხვრელიდან და გრუნტში ჩაიზრდება. გრუნტში ჩაზრდილი ფესვები შეიძლება გაფუჭდეს და სხვადასხვა სახის მწერებისთვის იოლი გზა იყოს კონტეინერში შესაღწევად

The post ბონსაის მოვლა (ადგილმდებარეობა) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის გადარგვა https://bonsai.ge/2018/12/02/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%92%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%95%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2592%25e1%2583%2590%25e1%2583%2593%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2592%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590 Sun, 02 Dec 2018 08:01:46 +0000 http://bonsai.ge/?p=796 პირველი ჩარგვა კონტეინერში  დიდი ჭურჭლიდან ან გრუნტიდან კონტეინერში პირველად გადარგვა ერთი შეხედვით არც თუ ისე რთულია, მაგრამ ჩვენ საქმე  მინიატურულ მცენარესთან გვაქვს, რომლის თითოეულ პატარა დეტალსაც კი გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. გადარგვის დაწყებამდე უნდა შევარჩიოთ შესაფერისი კონტეინერი და უნდა ვიცოდეთ რა რაოდენობის ფესვების შეკრეჭა მოგვიწევს, რომ ნერგი ზუსტად ისე მოთავსდეს კონტეინერში[...]

The post ბონსაის გადარგვა first appeared on ბონსაი.

]]> პირველი ჩარგვა კონტეინერში

გადარგვა ბონსაი
დიდი ჭურჭლიდან კონტეინერში პირველად გადარგვა

 დიდი ჭურჭლიდან ან გრუნტიდან კონტეინერში პირველად გადარგვა ერთი შეხედვით არც თუ ისე რთულია, მაგრამ ჩვენ საქმე  მინიატურულ მცენარესთან გვაქვს, რომლის თითოეულ პატარა დეტალსაც კი გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. გადარგვის დაწყებამდე უნდა შევარჩიოთ შესაფერისი კონტეინერი და უნდა ვიცოდეთ რა რაოდენობის ფესვების შეკრეჭა მოგვიწევს, რომ ნერგი ზუსტად ისე მოთავსდეს კონტეინერში როგორც ჩავიფიქრეთ. ძალიან ხშირად, კონტეინერში პირველად გადარგვის დროს, ყველაფერი ზუსტად ისე არ გამოდის როგორც დაგეგმილი იყო. შესაძლოა ვერ მოხერხდეს საჭირო რაოდენობის ფესვების შეკრეჭა კონტეინერში მოსათავსებლად, ან მიხვდეთ რომ ლამაზი ბონსაის მისაღებად საჭირო ხდება მცენარის ფორმის და ზომის სერიოზული კორექტირება. ყოველივე ამისთვის მზად უნდა იყოთ, ეცადეთ მოძებნოთ შექმნილი სიტუაციიდან ოპტიმალური გამოსავალი.
გადარგვის დასაწყებად მოვამზადოთ შესაბამისი კონტეინერი, საჭირო რაოდენობის მიწა, ინსტრუმენტები და დამხმარე მასალები. პირველ რიგში, მორწყვისას მიწა რომ არ გამოირეცხოს, კონტეინერის სადრენაჟე ხვრელები უნდა დაიფაროს მეტალის ან პლასტმასის წვრილი ბადით. კონტეინერის მიწით შევსებისას ბადე თავის ადგილიდან რომ არ დაიძრას, საჭიროა დავაფიქსიროთ მავთულის საშუალებით.

გადარგვა ბონსაი
ბადის დასამაგრებლად გამზადებული მავთული და სადრენაჟე ხვრელებზე დაფიქსირებული პლასტმასის ბადე

გადარგვის შემდეგ, სანამ მცენარე კარგად გაფესვიანდება, აუცილებელია ბონსაი მყარად დამაგრდეს კონტეინერში. ამისათვის, სადრენაჟე ნახვრეტებში ქვემოდან ამოვუყაროთ მავთული, რომლის მეშვეობითაც ახალგადარგულ მცენარეს დავაფიქსირებთ. ეს მავთული მხოლოდ დროებით კეთდება, როდესაც მცენარე კარგად გაფესვიანდება, მავთული უნდა მოვხსნათ. თუ სადრენაჟე ხვრელი მხოლოდ ერთია, ან ჩათვლით რომ სადრენაჟე ხვრელებიდან ვერ შეძლებთ მავთულის თქვენთვის საჭირო პოზიციაში გატარებას, მაშინ უმჯობესია დასაფიქსირებელი მავთულისთვის, კონტეინერში, დამატებითი პატარა ხვრელები გაკეთდეს. ამის შემდეგ, კონტეინერის ფსკერზე 1-1.5 სანტიმეტრის სიმაღლეზე ვყრით წვრილ ღორღს, დრენაჟის გასაუმჯობესებლად და მხოლოდ ამის შემდეგ მიწის პირველი ფენას.

შემდეგი ეტაპი: ვირჩევთ ადგილს კონტეინერში, სადაც მცენარე უნდა მოთავსდეს. მართკუთხა და ოვალური კონტეინერში მცენარე ირგვება კონტეინერის სიგრძის 1/3-ის და სიგანის 1/2-ის გადაკვეთის წერტილში. სტილი SHAKAN-ის შემთხვევაში, დახრა უნდა იყოს კონტეინერის 2/3-ს მხარეს. სტილებში CHOKAN და MOYOGI ქვედა, ყველაზე გრძელი ტოტი უნდა განთავსდეს კონტეინერის სიგრძის 2/3 ნაწილის ზემოთ.

Untitled

მრგვალ, მრავალ-კუთხა და კვადრატულ კონტეინერში მცენარე თავსდება ცენტრში. ბონსაი ცენტრში ირგვება აგრეთვე მაღალ კონტეინერში, HAN-KENGAI და KENGAI სტილების შემთხვევაში
როდესაც გადარგვას დაგეგმავთ, აუცილებლად გაითვალისწინეთ გრუნტის ტენიანობა, რომელშიც მცენარეა ჩარგული. ცუდია როდესაც გრუნტი ძალიან სველია. ასეთ დროს საკმაოდ რთულია ფესვებიდან ზედმეტი მიწის მოშორება. ამიტომ, გადარგვის, წინ რამდენიმე დღე, ეცადეთ მცენარე არ მორწყათ. გადარგვა, როგორც წესი, სიმშვიდის პერიოდში ხდება და მცენარეს არანაირი ზიანი არ მიადგება თუ მას რამდენიმე დღის განმავლობაში არ მორწყავთ.

როგორ ამოვიღოთ მცენარე დიდი ჭურჭლიდან. პირველ რიგში შეაჭერით ის ფესვები რომლებიც მიწის ბოლქვის გარეთ არის გამოსული. შემდეგ დაიწყეთ მიწის მოშორება. ამისთვის გამოიყენეთ სამკაპა და წაწვეტებული ჯოხი. წაწვეტებული ჯოხი ადგილ-ადგილ ზემოდან ჩაარჭვეთ მიწაში. ამით მიწას ნელ-ნელა გააფხვიერებთ, რაც საშუალებას მოგცემთ უფრო იოლად მოაშოროთ მიწა ფესვებს.

კარგად განსაზღვრეთ რა ზომის მიწის და ფესვების ბოლქვი უნდა შევუნარჩუნოთ მცენარეს იმისთვის, რომ ის თქვენს მიერ შერჩეულ კონტეინერში ჩაეტიოს. გააკეთეთ ისე რომ, ზედმეტი მიწის მოშორების და ფესვების შეკრეჭის შემდეგ, კონტეინერში საკმარისი ადგილი იყოს ახალი მიწისთვის. ამის გაკეთება პირველივე ცდაზე შეიძლება არ გამოვიდეს. ამიტომ როდესაც გარკვეულ რაოდენობის მიწას და ფესვებს მოაშორებთ, ჩადეთ მცენარე კონტეინერში, დააკვირდით, განსაზღვრეთ კიდევ რა რაოდენობის მიწის და ფესვების მოშორება დაგჭირდებათ, რომ მცენარე ზუსტად ისე “მოერგოს” კონტეინერს როგორც ჩაფიქრებული გაქვთ. ამის გასაკეთებლად შეიძლება რამდენიმე ცდა კიდევ დაგჭირდეთ.

მიწის მოშორება ხდება ძალიან ფრთხილად. წვრილი ფესვები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მცენარეს საკვები ნივთიერებით, იოლად ზიანდება. მართალია კონტეინერში ჩარგვის წინ, ფესვების გარკვეული რაოდენობა უნდა შევაჭრათ, მაგრამ გაუფრთხილებლობით და სიჩქარით შეიძლება ის ფესვებიც დავაზიანოთ რომელიც აუცილებელია მომავალი ბონსაისთვის. მიწის მოშორების შემდეგ დარჩენილ ფესვებს ვამოკლებთ ისე, რომ მიწის ბოლქვის გარეთ სულ რამდენიმე მილიმეტრით დარჩეს გამოშვერილი. მსხვილი ფესვების შეკრეჭისას გამოიყენეთ კარგად ალესილი მაკრატელი, რადგან გადაჭრის ადგილი გლუვი უნდა იყოს. აუცილებლად შეაჭერით ყველა გაფუჭებული ფესვი. მსხვილი ფესვი ისე უნდა გადაჭრათ, რომ გადაჭრის ადგილი ქვემოთ იყოს მიმართული. ახალი წვრილი ფესვები გადაჭრის ადგილზე ასე უკეთესად გაიზრდება. როდესაც საჭირო რაოდენობის ფესვები შეკრეჭილია, ვიწყებთ მცენარის მოთავსებას კონტეინერში. იმ ადგილას სადაც მცენარე უნდა ჩაირგეს, ვაკეთებთ ბორცვივით პატარა ამაღლებას მიწისგან. ვდებთ ზემოდან მცენარეს და აქეთ-იქით ნახევრად წრიული მოძრაობით ფრთხილად ვაწვებით, ამაღლებული მიწა თანაბრად რომ განაწილდეს ფესვების ქვეშ. შემდეგ, ხვრელებში გაყრილ მავთულს ვახვევთ მცენარის ტანზე ან რომელიმე დიდ ფესვზე და მყარად ვაფიქსირებთ.

   ყურადღება უნდა მიექცეს კონტეინერში ჩარგვის სიღრმესაც. მცენარის არც ძალიან ღრმად უნდა ჩაირგეს და არც ისე, რომ ზედაპირული ფესვები კონტეინერის კიდიდან საკმაოდ მაღლა დარჩეს.

Untitled
1,2 არასწორი ჩარგვა, 3 სწორი ჩარგვა

შემდეგ ვიწყებთ კონტეინერში თავისუფალი ადგილის მიწით შევსებას. ბოლქვის ქვეშ სიცარიელე რომ არ დარჩეს, საჭიროა წვეტიანი ჯოხით მიწა ბოლქვის გარშემო კარგად ჩაიჩხვლიტოს. ეს იმისთვისაა საჭირო, რომ ფესვებს შორის არ დარჩეს სიცარიელე, რამაც შემდგომში შეიძლება ფესვების გარკვეული რაოდენობის გაფუჭება გამოიწვიოს.

 სხვადასხვა მიზეზების გამო, გადარგვისას საჭირო ხდება ფესვების მთლიანად გათავისუფლება მიწისგან. მიწის მთლიანად მოშორების გასაადვილებლად შესაძლებელია ფესვები წყლის ჭავლით გაირეცხოს. კონტეინერის მომზადება (ღორღი, ბადე სადრენაჟე ხვრელებზე დასამაგრებელი მავთული, პირველი ფენა მიწა), ანალოგიურად ხდება, როგორც მცენარეზე რომელსაც მიწის ბოლქვი შენარჩუნებული აქვს. მცენარის ფესვების სასურველ ზომამდე დამოკლების შემდეგ, ფრთხილად განაცალკევეთ ერთმანეთში გადახლართული ფესვები, გაშალეთ ყველა მიმართულებით და ჩადეთ კონტეინერში შესაფერის ადგილას. დააფიქსირეთ ნერგი მავთულით და შეავსეთ კონტეინერი მიწით. როდესაც მთლიანად შეავსებთ კონტეინერს, ვიღებთ წაწვეტებულ ჯოხს და ფრთხილად, ნელ-ნელა ვჩხვლეტთ ფესვების ზემოდან და გარშემო.

წიწვოვან მცენარეებზე, ფესვებიდან მიწის მთლიანი მოშორება და წყლის ჭავლით გარეცხვა, როგორც წესი არ კეთდება, ამან შესაძლოა მცენარის გახმობა გამოიწვიოს. როდესაც ყველაფერს დაამთავრებთ მცენარე უნდა მოირწყას. ამისათვის უნდა ჩავდოთ მცენარე უფრო დიდ და ღრმა ჭურჭელში ვიდრე კონტეინერია და დავასხათ იმდენი წყალი რომ კონტეინერის ზედაპირი დაფაროს. წყლის ზედაპირზე ჰაერის ბუშტულები დაიწყებს ამოსვლას. 2-3 წუთის შემდეგ ბუშტულების ამოსვლა შეწყდება. ეს იმის მაჩვენებელია რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. ამოვიღოთ მცენარე წყლიდან და მოვათავსოთ ქარისგან და მზისგან დაცულ ადგილას. არასოდეს დატკეპნოთ მიწა მორწყვის შემდეგ.

Untitled
პირველი მორწყვა გადარგვის შემდეგ

 თუ ახლად გადარგული მცენარე საკმაოდ დიდია და მძიმე, მაშინ აიღეთ სარწყავი, რომლიდანაც წყლის ნაკადი წვრილად გადმოედინება და უხვად მორწყეთ მცენარე. გადარგვისას, დიდი ყურადღება მიაქციეთ ფესვების შეკრეჭას. ძალიან მნიშვნელოვანია დაიცვათ ბალანსი ფესვების რაოდენობასა და ვარჯს შორის. ფესვების რაოდენობის შემცირებას ნუ ეცდებით მხოლოდ იმის გამო რომ მცენარე თქვენს მიერ შერჩეულ კონტეინერში არ ეტევა. ზედმეტი რაოდენობის ფესვების შეკრეჭამ შეიძლება მცენარე ვეღარ უზრუნველყოს საკმარისი საკვები ნივთიერებით.

განსაკუთრებით დიდი სიფრთხილეა საჭირო წიწვოვანი მცენარეების გადარგვისას. ფოთოლმცვივან მცენარეებთან შედარებით წიწვოვანები უფრო ძნელად იტანს დიდი რაოდენობით ფესვების შეკრეჭას. საერთოდ მიღებულია რომ გადარგვისას წიწვოვან მცენარეზე არსებული ფესვების მოცულობის მხოლოდ 1/3 უნდა შეაჭრათ. მაგრამ ეს არ არის რაღაც აუცილებელი დოგმა, რომლის დარღვევაც არ შეიძლება. გამოცდილი სპეციალისტი თვალით ატყობს თუ რა რაოდენობის ფესვების შეკრეჭა შეიძლება ამა თუ იმ სიტუაციაში. თუ აუცილებელია ფესვების დიდი რაოდენობით შეკრეჭა, ეცადეთ რომ ვარჯის მოცულობაც პროპორციულად შეამციროთ. კონტეინერში შეიძლება უკვე ფორმირებული მცენარე გადავრგოთ, ან გადავრგოთ ნერგი და კარგად გაფესვიანების შემდეგ, როდესაც მცენარე უკვე მყარად დგას, დავიწყოთ მისი ფორმირება.

კონტეინერიდან კონტეინერში გადარგვა

   გარკვეული პერიოდის შემდეგ საჭირო ხდება ბონსაის ხელახლა გადარგვა. ასეთი აუცილებლობა გამოწვეულია რამდენიმე ფაქტორით:

  • მიწა გამოიფიტა და მასში აღარ არის საკმარისი საკვები;
  • მცენარეს გაეზარდა ფესვები იმ რაოდენობით, რომ მათთვის უკვე აღარ არის საკმარისი სივრცე განვითარებისთვის;
  • ბონსაი გაიზარდა, მისი ფორმა და გაბარიტები უკვე აღარ შეესაბამება კონტეინერის ზომებს.

პირველ ორ შემთხვევაში, თუ მცენარის ზომა საშუალებას გვაძლევს, შეიძლება ბონსაი იგივე კონტეინერში ხელახლა ჩავრგოთ ფესვების შეკრეჭის და მიწის გამოცვლის შემდეგ. პერიოდი როცა ბონსაის გადარგვა აუცილებელი ხდება ყველა მცენარეს ინდივიდუალური აქვს. წიწვოვანი ხეების ფესვები ფოთოლმცვენებზე უფრო ნელა იზრდება. მათი გადარგვა ხდება 3-5 წლის შემდეგ. ზოგიერთი ფოთოლმცვივანი მცენარის ფესვები ისე მალე ავსებს კონტეინერს რომ მათი გადარგვა ყოველ წელს არის აუცილებელი. საერთოდ ახალგაზრდა ხეებს (10 წლამდე ასაკის) უფრო მალ-მალე სჭირდება გადარგვა ვიდრე ასაკოვან მცენარეებს.

   თუ შეატყობთ რომ ბონსაი ისე განვითარდა რომ კონტეინერის ზომა უკვე აღარ არის მცენარის პროპორციული, მაშინ საჭიროა შეარჩიოთ არსებულზე უფრო დიდი ზომის კონტეინერი და მასში გადარგოთ ბონსაი. ამ შემთხვევაშიც, კონტეინერის გამოცვლის პერიოდი თავად მცენარის ზრდის თვისებებზეა დამოკიდებული. კონტეინერიდან კონტეინერში გადარგვაზე ზუსტად იგივე პროცედურის ჩატარებაა საჭირო რაც კონტეინერში პირველად ჩარგვისას ხდება.

 გადარგვის დრო

   მცენარეების გადარგვა ხდება გვიან შემოდგომაზე ან ადრე გაზაფხულზე, სიმშვიდის პერიოდში. თუ ბონსაის გვიან შემოდგომაზე გადარგეთ, მაშინ ძირითადი საზრუნავი მცენარის ზამთრის ყინვებისაგან და ქარისგან დაცვა იქნება. თუ ადრე გაზაფხულზე გადარგავთ, მაშინ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში აუცილებლად მოარიდეთ მზის პირდაპირ სხივებს. კვირტების ზრდის დაწყებიდან ერთი კვირის შემდეგ, ბონსაი ცოტახნით (1 საათი) მზეზე გაიტანეთ. ამის შემდეგ ყოველდღე გაზარდეთ მზეზე ყოფნის ხანგრძლივობა. ერთი თვის შემდეგ შეგიძლიათ უკვე იმ ადგილას დადოთ, სადაც ის მუდმივად იქნება მოთავსებული.
უმეტესი სახეობის წიწვოვანი მცენარეების გადარგვა ადრე გაზაფხულზე ხდება, როდესაც ახალი კვირტები განვითარებას დაიწყებს.

ხავსი

გადარგვის შემდეგ აუცილებელია ვიზრუნოთ კონტეინერში მიწის ზედაპირის მოწესრიგებაზე. მიწის ზედაპირი უნდა მოსწორდეს და გასუფთავდეს. ზოგი სპეციალისტი ცდილობს ზედაპირი რამე დეკორატიული ფენით დაფაროს. ამისთვის წვრილად დამტვრეულ სხვადასხვა ქვებს ან მარმარილოს ხმარობენ. მაგრამ ჩემი აზრით, ბონსაისთვის ყველაზე შესაფერისი ხავსით დაფარული მიწის ზედაპირია. ხავსი საკმაოდ მიმზიდველად და ბუნებრივად გამოიყურება კონტეინერში, მორწყვისას არ უშლის ხელს წყლის მოხვედრას მიწაში. ამავდროულად ხელს უწყობს სინესტის შენარჩუნებას და იცავს ზედაპირიდან მიწის გადარეცხვას, როგორც მორწყვისას ასევე წვიმიან ამინდში.
რადგან კონტეინერში მიწა მუდმივად (მეტნაკლებად) სველია, ზედაპირი ხშირად თავისთავად იფარება ხავსით. მაგრამ, ზედაპირის ხავსით დაფარვა “ხელოვნურადაც” არის შესაძლებელი. ხავსის მოძებნა შეიძლება ტენიან და ჩრდილიან ადგილებში: იზრდება შენობის კედლებზე, ქვებზე ან ასფალტზე. დანის პირით ფრთხილად მოხსენით ხავსი და შეძლებისდაგვარად მოაშორეთ ზედმეტი მიწა. გამოყენებიდან რამდენიმე წუთით ადრე, შეგროვებული ხავსი ჩაალაგეთ რამე ჭურჭელში და დაასხით წყალი. სველი ხავსით ზედაპირის დაფარვა უფრო იოლია. პატარ-პატარა ნაჭრები ფრთხილად დაალაგეთ მცენარის გარშემო, ერთმანეთთან ახლოს ისე რომ მათ შორის ადგილი არ დარჩეს, თან ოდნავ დააწექით. არავითარ შემთხვევაში არ დაფაროთ ზედაპირული ფესვები ხავსით.

ასევე შესაძლებელია შეგროვებული ხავსი 2-3 კვირით ჩრდილში გაახმოთ. წვრილად დაფშვნათ, შეურიეთ მიწის მცირე რაოდენობა და ძალიან თხელ ფენად მოაყაროთ მიწის ზედაპირს. რეგულარული მორწყვისას, სულ 1-2 კვირაში ხავსი ისევ “გაცოცხლდება”.

The post ბონსაის გადარგვა first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მორწყვა https://bonsai.ge/2018/11/02/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%ac%e1%83%a7%e1%83%95%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25ac%25e1%2583%25a7%25e1%2583%2595%25e1%2583%2590 Fri, 02 Nov 2018 10:34:27 +0000 http://bonsai.ge/?p=732    შეიძლება სადმე გაიგოთ ან წაიკითხოთ: “მორწყვა ხელს უწყობს მცენარის ზრდას სწორედ ამიტომ თუ ბონსაის იშვიათად მორწყავთ ის დიდი არ გაიზრდება და უფრო იოლად მივაღწევთ სასურველ შედეგს”. ეს აბსოლუტურად მცდარი აზრია. თუ ბონსაის არ მორწყავთ სათანადოდ, მცენარე სუსტი და ულამაზო იქნება, წყლის ნაკლებობის გამო კი ის შეიძლება საერთოდ გახმეს. ბონსაის[...]

The post ბონსაის მორწყვა first appeared on ბონსაი.

]]>    შეიძლება სადმე გაიგოთ ან წაიკითხოთ: “მორწყვა ხელს უწყობს მცენარის ზრდას სწორედ ამიტომ თუ ბონსაის იშვიათად მორწყავთ ის დიდი არ გაიზრდება და უფრო იოლად მივაღწევთ სასურველ შედეგს”. ეს აბსოლუტურად მცდარი აზრია. თუ ბონსაის არ მორწყავთ სათანადოდ, მცენარე სუსტი და ულამაზო იქნება, წყლის ნაკლებობის გამო კი ის შეიძლება საერთოდ გახმეს. ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება. ხოლო მისი მინიატურული ზომების მისაღებად სხვა მეთოდებია საჭირო. მცენარეების ზრდა და განვითარება მუდმივად არის დამოკიდებული წყალზე. მიწიდან წყლის შეწოვა ფესვების საშუალებით ხდება. შემდეგ წყალი მიეწოდება მცენარის ტანს, ტოტებს და ფოთლების საშუალებით ორთქლდება ატმოსფეროში.  ეს პროცესი მცენარეს საშუალებას აძლევს ყველა მიმართულებით გაანაწილოს მიწიდან აღებული აუცილებელი საკვები ნივთიერება . მცენარეს არ შეუძლია მიწიდან საკვები ნივთიერებები მშრალ მდგომარეობაში შეითვისოს. ამიტომ, ფესვებთან სისველეს არქონის შემთხვევაში, ხეში წყლის მოძრაობა და საკვები ნივთიერებების მიწოდება აღარ მიმდინარეობს.


   ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლისა და საკვები ნივთიერების მიღებას.  კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.


   ბონსაის სათანადო მორწყვა არც ისე იოლია, როგორც ეს თავიდან შეიძლება მოეჩვენოს ადამიანს. შეიძლება მოხდეს ისე რომ რამდენიმე ხეც კი გაგიფუჭდეთ სანამ მიხვდებით, რომ მათი გახმობის მიზეზი არასწორი მორწყვა გახდა. იაპონიაში იმასაც კი ამბობენ, რომ დამწყებ ენთუზიასტს 3 წელი მაინც ჭირდებათ იმის მისახვედრად თუ როგორ უნდა მოირწყას ბონსაი მართებულად. ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებსა და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები, რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

   ბონსაის მორწყვის სიხშირე  გარემო პირობებზეა დამოკიდებული, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში, როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ დაახლოებით ამ სტილის გრაფიკს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა
ბონსაების მორწყვა ჩვენს სივრცეში


   ზოგიერთი სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ, როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება. არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაშიც, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ზოგიერთი სპეციალისტი ტენიანობის საზომი აპარატის გამოყენებას გვირჩევს, მაგრამ ჩემი აზრით, ამის აუცილებლობა არ არსებობს.

   ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლებისა და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. არასათანადო მორწყვა უფრო ძნელი შესამჩნევია წიწვოვან ხეებზე. თუ ფოთოლმცვივან ხეების მორწყვის რამდენიმე საათით დაგვიანება, ფოთლების ჩამოშვების მიზეზი შეიძლება გახდეს, წიწვოვან ხეებზე შესაძლოა 1 კვირაც კი გავიდეს სანამ მიხვდებით, რომ ხეს რეგულარულად არასაკმარისად რწყავდით.

   ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოედინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავდება, ზედაპირზე გამოჩნდება წვრილი ფესვები, რომლებიც შემდგომში აუცილებლად გახმება.  ეს ყველაფერი საგრძნობლად აუშნოებს მცენარის საერთო შეხედულებას, რომ არაფერი ვთქვათ, იმ ზიანზე, რომელიც წვრილი ფესვების გახმობამ შეიძლება მცენარეს მიაყენოს.


   მოსარწყავად საუკეთესო ვარიანტია წვიმის, წყაროს ან ტბის წყლის გამოყენება. მაგრამ, თუ მცენარეების საკმაოდ მრავალრიცხოვანი კოლექცია გაქვთ, რთულია მარაგის გაკეთება. ამიტომ გამოიყენეთ ჩვეულებრივი, ონკანის წყალი. მისი უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. ამიტომ მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.


   მიაქციეთ ყურადღება,თუ  წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება, ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მორწყვის შემდეგ წყალი უნდა გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, რადგან შეიძლება, რომ მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი დარჩეს. ანუ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა.  კარგად დასველებული მიწის ნიშანი კი სწორედ წყლის გამოდინებაა სადრენაჟე ხვრელიდან.

   დავუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ბონსაის ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან,

   ასეთ დროს  უმჯობესია იგივე მეთოდი გამოვიყენოთ, რომელსაც ბონსაის გადარგვის შემდეგ პირველი მორწყვისას ვაკეთებთ. ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდ ჭურჭელში, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. ოღონდ ნუ გამოიყენებთ ამ მეთოდს რეგულარულად.


 გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში). ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად, მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დროს მორწყათ.


რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას, როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა-იღუპება. ამიტომ, როცა ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

   კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმა ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია, როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი. არის კიდევ ერთი შეცდომა რაც დამწყებ ენთუზიასტებს ემართებათ. ზაფხულში, ხანმოკლე წვიმის შემდეგ კონტეინერში მიწის მხოლოდ ზედაპირი სველდება, სიღრმე კი მშრალია. თუ არ ხართ დარწმუნებული რომ მიწა მთლიანად კარგად არის დასველებული, ბონსაი ჩვეულებრივ მორწყეთ. ასეთ შემთხვევაში ზედმეტი მორწყვა ზიანის მომტანი არ იქნება.

The post ბონსაის მორწყვა first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა ზამთარში https://bonsai.ge/2018/10/25/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%96%e1%83%90%e1%83%9b%e1%83%97%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%a8%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2596%25e1%2583%2590%25e1%2583%259b%25e1%2583%2597%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25a8%25e1%2583%2598 Thu, 25 Oct 2018 05:13:39 +0000 http://bonsai.ge/?p=716    ზამთარში ხე სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეიძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი[...]

The post ბონსაის მოვლა ზამთარში first appeared on ბონსაი.

]]>    ზამთარში ხე სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეიძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, რაღაც პერიოდის შემდეგ, აუცილებლად გახმება.

ბონსაი ზამთარში
ბონსაი თოვლში

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში დაბალია (-5⁰ და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა.  განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. ბონსაის გამოზამთრებისათვის იყენებენ ე.წ. ცივ სათბურებს. აგებენ პატარა სათბურის მსგავს ხის ან ლითონის კარკასს და ფარავენ ნახევრად გამჭვირვალე, თეთრი პოლიეთილენის ნაჭრით. თვითონ მცენარე ცივ სათბურში შენახვამდე ერთხელ კარგად მორწყეთ და კონტეინერიანად ქვიშით ან ნახერხით დაფარეთ. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები დაცულია ყინვისაგან და აღარ ითხოვს მორწყვას თითქმის მთელი ზამთრის განმავლობაში. თუ სათბური ვერ კეთდება, უნდა აიღოთ რამე დიდი ჭურჭელი, ჩავდოთ ბონსაი და შევავსოთ ქვიშით, ისე რომ ბონსაი მიწის ზედაპირი 5 სანტიმეტრით მაინც დაიფაროს. ასევე შესაძლებელია გამოზამთრება მოხდეს გრუნტში. ამოთხარეთ ორმო, ბონსაი კონტეინერიანად მოათავსეთ ორმოში, რაც შეიძლება ღრმად და შეავსეთ მიწით.

   არის შემთხვევები, როდესაც გაზაფხულზე, კვირტების გაშლის შემდეგ გარემო ტემპერატურა მოულოდნელად, 0⁰ გრადუსზე ქვემოთ ეცემა. ამ დროს ახლად ამოსული ფოთლები და ყლორტები ძალიან ხშირად იყინება და ხმება. ამიტომ მუდმივად ყურადღებით იყავით, ასეთ შემთხვევისას ან შეფუთეთ მცენარე ან გადაიტანეთ ისეთ ადგილას სადაც ყინვა არ ემუქრება.

 

The post ბონსაის მოვლა ზამთარში first appeared on ბონსაი.

]]> არის თუ არა მცენარე ”ცოდო” ბონსაისთვის? https://bonsai.ge/2018/10/16/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%91%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%98-2/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259a%25e1%2583%259d%25e1%2583%2592%25e1%2583%2598-2 Tue, 16 Oct 2018 09:39:31 +0000 http://bonsai.ge/?p=672    არის თუ არა  მცენარე ”ცოდო” ბონსაისთვის?  ვერ ვიტყვი რომ, ხშირად მაგრამ ეს კითხვა ჩემთვის დაუსვამთ. რამდენიმე ხნის წინ აქაც დასვეს ეს კითხვა. მავთულით დაგრეხა, ფესვების და ტოტების მოჭრა, პატარა ქოთანი,  ეს ხომ მცენარეს წვალებაა. ”შენ რომ ფეხები და ხელები მოგაჭრა კარგი იქნება?”, ”კომპრაჩიკოსი ხომ არ ხარ?”, ასეთი შეკითხვაც გამიგია. [...]

The post არის თუ არა მცენარე ”ცოდო” ბონსაისთვის? first appeared on ბონსაი.

]]>    არის თუ არა  მცენარე ”ცოდო” ბონსაისთვის?  ვერ ვიტყვი რომ, ხშირად მაგრამ ეს კითხვა ჩემთვის დაუსვამთ. რამდენიმე ხნის წინ აქაც დასვეს ეს კითხვა. მავთულით დაგრეხა, ფესვების და ტოტების მოჭრა, პატარა ქოთანი,  ეს ხომ მცენარეს წვალებაა. ”შენ რომ ფეხები და ხელები მოგაჭრა კარგი იქნება?”, ”კომპრაჩიკოსი ხომ არ ხარ?”, ასეთი შეკითხვაც გამიგია.  არ ვიცი რამდენად ადეკვატურია ან ტოლფასი მცენარის და ადამიანის (ან სხვა ცხოველის) გაიგივება. 

   გასხვლა და მავთულით ფორმირება მარტო ბონსაისთვის არ გამოიყენება. ვისაც მებაღეობასთან ან მევენახეობასთან რამე შეხება ჰქონია ეცოდინება, რომ ყველა მსხმოიარე კულტურა ყოველწლიურად ისხვლება გადარგვა და ფესვების შეკრეჭაც ჩვეულებრივი მოვლენაა. გლეხი რომელიც ვენახს უვლის და ღვინოს აწარმოებს ამ მეთოდებს მოსავლიანობის გაზრდისთვის იყენებენ, ბონსაის კულტურაში კი ფორმის მისაღებად, ანუ უბრალოდ მიზანი და მასშტაბებია სხვადასხვა.

ვერსალის სასახლის პარკი
ვერსალის სასახლის პარკი

   თუ ქალაქში მცხოვრები ადამიანისთვის ბაღ-ვენახი უცხო შეიძლება იყოს, მაშინ ის მაინც ექნება ნანახი, თბილისში, ადრე გაზაფხულზე როგორ აჭრიან ჭადრებს ყველა ტოტს, რომ ახალი , უფრო ხშირი  ამონაყარი მიიღონ. ამას ვარჯის გაახალგაზრდავებას ეძახიან. ასევე ევროპული ბაღების მაგალითიც მოყვანაც შეიძლება. ხეებს და ბუჩქებს სწორი გეომეტრიული ფორმა, სიმეტრია და გარკვეული კანონზომიერება აქვთ ფორმაში. არამგონია, ვინმეს ეგონოს, რომ ეს მცენარეები თავისით, გასხვლის გარეშე იღებენ ასეთ ფორმებს.

   ”ცოდო ხომ არაა?”-არ ვიცი რატომ არ უჩნდება ადამიანს ასეთი კითხვა, როდესაც სტაფილოს ან ოხრახუშს მიირთმევს. იქნებ დედამიწასაც სტკივა როდესაც ხნავენ ან ასფალტს აგებენ, ვინ იცის. თუ ”შეცოდებაზე” ვიტყვით რამეს, არამგონია, ღორი თავისი ნებით ეცმებოდეს მწვადისთვის შამფურს, ან ინდაური სიხარულით ხტებოდეს საცივში, ან ბატკანს სიამოვნებდეს ჩაქაფულში ბანაობა, მაგრამ არასოდეს შემხვედრია რამე ”გულისამაჩუყებელი” კომენტარი საცივის ან ჩაქაფულის კულინარიულ რეცეპტებზე.  წარმომიდგენია რა ტრაგედიაა ასეთი ადამიანებისთვის, რომლებსაც ბონსაის შექმნა სისასტიკედ მიაჩნია ჩვეულებრივ კაფეში ყოფნა, რადგან დიდი ალბათობით “მოკლულ” ხეზე, სკამზე, დასვამენ , ხელში ასევე მოკლული ხისგან დამზადებული მენიუს მიაწვდიან და  უამრავი მოკლული ცხოველისგან დამზადებულ კერძებს შესთავაზებენ. ალბათ ეს ხალხი ყველა კაფე-რესტორანსის მიმართაც მტრულად არის განწყობილი.

სურათები 1991 წელს გამოცემული წიგნიდან ”მსხმოიარე ხეების გასხვლა
სურათები 1991 წელს გამოცემული წიგნიდან ”მსხმოიარე ხეების გასხვლა”

   ნამდვილად არ ვიცი რამდენად დამაჯერებელია ჩემი არგუმენტები, მაგრამ 30 წლის მანძილზე, რაც ბონსაის გაკეთებას ვცდილობ, არასოდეს გამჩენია აზრი რომ, ბონსაიზე მომუშავე ადამიანი რამე განსაკუთრებულ და გამოუსწორებელ სისასტიკეს ჩადიოდეს ბუნების მიმართ.

 

The post არის თუ არა მცენარე ”ცოდო” ბონსაისთვის? first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის გამოფენა ინტერიერში https://bonsai.ge/2018/10/15/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98-%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%a2%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%98%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%a8%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598-%25e1%2583%2598%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a2%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25a8%25e1%2583%2598 Mon, 15 Oct 2018 14:20:52 +0000 http://bonsai.ge/?p=667    ტრადიციულ იაპონურ სახლში არსებობს სპეციალური ადგილი, პატარა ნიშა, რომელსაც იაპონურად ტოკონომა ჰქვია. ტოკონომა, იაპონური არისტოკრატიული სახლის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია. ეს ადგილი  ტრადიციულ გრავიურას , კალიგრაფიულად დაწერილ რამე გამონათქვამს ან იკებანას გამოსაფენად ეთმობა. ასევე ტრადიციად ჩამოყალიბდა ტოკონომაში ბონსაის მოთავსებაც.    იდეალური ადგილი ბონსაის გამოსაფენად: განცალკევებული, თითქმის ცარიელი ადგილი, სადაც ბონსაის [...]

The post ბონსაის გამოფენა ინტერიერში first appeared on ბონსაი.

]]>    ტრადიციულ იაპონურ სახლში არსებობს სპეციალური ადგილი, პატარა ნიშა, რომელსაც იაპონურად ტოკონომა ჰქვია. ტოკონომა, იაპონური არისტოკრატიული სახლის ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია. ეს ადგილი  ტრადიციულ გრავიურას , კალიგრაფიულად დაწერილ რამე გამონათქვამს ან იკებანას გამოსაფენად ეთმობა. ასევე ტრადიციად ჩამოყალიბდა ტოკონომაში ბონსაის მოთავსებაც.

ტოკონომა

   იდეალური ადგილი ბონსაის გამოსაფენად: განცალკევებული, თითქმის ცარიელი ადგილი, სადაც ბონსაის  ხელს არაფერი უშლის და საშუალებას აძლევს დამკვირვებელს კარგად შეაფასოს ბონსაის სილამაზე. ტოკონომაში ბონსაის პატარა, სპეციალურად დამზადებულ ხის სადგამზე დგამენ. სადგამები სხვადასხვა ზომის და ფორმისაა. როგორც წესი, დასადგმელ მაგიდებს ბონსაის გამოსაფენად სპეციალურად ამზადებენ მცენარის და კონტეინერის ზომების გათვალისწინებით.

ბონსაის სადგამები
ბონსაის სადგამები

   რა თქმა უნდა, ჩვენს სახლებში არ არის გათვალისწინებული ტოკონომას მაგვარი ადგილი. ამიტომ, როდესაც გადავწყვეტთ ბონსაის ოთახში შემოტანას, უნდა შეარჩიოთ ისეთი ადგილი სადაც მინიატურული მცენარე კარგად გამოჩნდება, არ იქნება “დაჩრდილული” სხვა საოჯახო ნივთებით. პირველ რიგში ბონსაი ისე უნდა მოთავსდეს, რომ დამკვირვებელმა გარკვევით შეძლოს წინა, მცენარის ყველაზე ეფექტური, მხარის კარგად დათვალიერება.

   თუ სპეციალური სადგამები არ გაქვთ, ბონსაი მოათავსეთ მაგიდაზე კედელთან, ან თაროზე.  კედელი სასურველია თავისუფალი იყოს: სურათები, ან რამე დეკორატიული ნივთი არ უნდა ჩანდეს ბონსაის უკან და  ნუ დადგამთ არაშესაფერის ნივთებს ბონსაის სიახლოვეს.
ძალიან მნიშვნელოვანია რა სიმაღლეზე იქნება მოთავსებული მცენარე. ჩემი აზრით, ბონსაი კარგად ჩანს როდესაც იატაკიდან დაახლოებით 1-1,3 მეტრის სიმაღლეზეა დადგმული. თუ ბონსაი საკმაოდ დიდი ზომისაა, შეიძლება უფრო ნაკლებ სიმაღლეზე მოთავსდეს.

The post ბონსაის გამოფენა ინტერიერში first appeared on ბონსაი.

]]> ნახევრად გამხმარი ნერგიდან ბონსაიმდე https://bonsai.ge/2018/10/04/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598 Thu, 04 Oct 2018 10:34:36 +0000 http://bonsai.ge/?p=645 ეს ურთხელი ერთ-ერთია, დიდ ქოთანში ჩარგული  ხუთი მცენარიდან,  ეგრეთ წოდებული კასეტა. მისი სიმაღლე ერთი მეტრი იყო.  მცენარეს დიდი გზა აქვს გავლილი, ის ჩვენთან იტალიის სანერგიდან არის ჩამოტანილი. ჩამოსვლიდან, დაახლოებით ერთ თვეში, მცენარეებმა გახმობა დაიწყეს. მხოლოდ ერთ მათგანს შერჩა  რამდენიმე მწვანე ტოტი. ხუთი წლის წინ  თებერვლის ბოლოს, გადავწყვიტე მცენარის გადასარჩენად ის,[...]

The post ნახევრად გამხმარი ნერგიდან ბონსაიმდე first appeared on ბონსაი.

]]> ეს ურთხელი ერთ-ერთია, დიდ ქოთანში ჩარგული  ხუთი მცენარიდან,  ეგრეთ წოდებული კასეტა. მისი სიმაღლე ერთი მეტრი იყო.  მცენარეს დიდი გზა აქვს გავლილი, ის ჩვენთან იტალიის სანერგიდან არის ჩამოტანილი. ჩამოსვლიდან, დაახლოებით ერთ თვეში, მცენარეებმა გახმობა დაიწყეს. მხოლოდ ერთ მათგანს შერჩა  რამდენიმე მწვანე ტოტი.

ბონსაი წიწვოვანი
ურთხელი, ბონსაი

ხუთი წლის წინ  თებერვლის ბოლოს, გადავწყვიტე მცენარის გადასარჩენად ის, სხვა, უფრო დიდ ქოთანში გადამერგა და მეცადა მისგან ბონსაის შექმნა.  გადარგვამდე მთლიანად გადავჭერი ზედა გამხმარი ნაწილი, და შევაკრიჭე ყველა მკვდარი ტოტი. აღმოჩნდა, რომ მცენარეებს ფესვები ფაქტობრივად არ ჰქონდა. სავარაუდოდ,  ქოთანში ჩარგვისას იმაზე მეტი ფესვი შეაჭრეს ვიდრე მცენარის გამოკვებისთვის არის საკმარისი.

გადარგვის შემდეგ 1 წლის განმავლობაში ორჯერ მივეცი ფესვების ზრდის სტიმულატორი, და რეგულარულად, 2 კვირაში ერთხელ ვუმატებდი „ორგანიკა“-ს.  2 წლის განმავლობაში ხელი არ მიხლია, ველოდებოდი მცენარის „მოძლიერებას“.  2015 წლის ოქტომბრის ბოლოს პირველად ვცადე ფორმირება, გავკრიჭე და მავთული დავახვიე. შემთხვევით ვიპოვე შესაბამისი ზომის საკმაოდ ლამაზი ბონსაის კონტეინერი და 2016 წლის მარტში ამ კონტეინერში ჩავრგე. ამავე წლის ივლისში (მავთულის კარკასის გაკეთებიდან რვა თვის შემდეგ) მავთულები შევხსენი.  წელიწადში ერთხელ ვკრეჭდი გაზრდილ ტოტებს. სამწუხაროდ  ბონსაის ზოგიერთმა ტოტმა მავთულის მოხსნის შემდეგ არ შეინარჩუნა ფორმა.

2018 წლის სექტემბრის ბოლოს ხელმეორედ დავახვიე მავთული. 2019 წლის მაისამდე ალბათ აღარ შევეხები, იმედია ხე ამ ფორმას შეინარჩუნებს  და ლამაზი ბონსაი გამოვა.

The post ნახევრად გამხმარი ნერგიდან ბონსაიმდე first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის ზომა https://bonsai.ge/2018/09/05/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%96%e1%83%9d%e1%83%9b%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2596%25e1%2583%259d%25e1%2583%259b%25e1%2583%2590 Wed, 05 Sep 2018 07:49:00 +0000 http://bonsai.ge/?p=624 “რა სიმაღლის უნდა იყოს ბონსაი?” ამ კითხვაზე ზუსტი, მათემატიკურად განსაზღვრული პასუხი  არ არსებობს. ბონსაი შეიძლება სულ რაღაც  5 სანტიმეტრი, ან “გიგანტური”- 2 მეტრამდე სიმაღლის იყოს. არსებობს ბონსაის ზომის მიხედვით განსხვავების ტრადიციული კლასიფიკაცია და შესაბამისი იაპონური ტერმინოლოგია: Keishi   2.5 სმ. (მინიატურული) Shito   7.5 სმ (ძალიან პატარა) Mame   15 სმ (პატარა) Shohin [...]

The post ბონსაის ზომა first appeared on ბონსაი.

]]> “რა სიმაღლის უნდა იყოს ბონსაი?” ამ კითხვაზე ზუსტი, მათემატიკურად განსაზღვრული პასუხი  არ არსებობს. ბონსაი შეიძლება სულ რაღაც  5 სანტიმეტრი, ან “გიგანტური”- 2 მეტრამდე სიმაღლის იყოს. არსებობს ბონსაის ზომის მიხედვით განსხვავების ტრადიციული კლასიფიკაცია და შესაბამისი იაპონური ტერმინოლოგია:

Keishi   2.5 სმ. (მინიატურული)
Shito   7.5 სმ (ძალიან პატარა)
Mame   15 სმ (პატარა)
Shohin   20 სმ (საშუალო)
Kifu Sho   40 სმ. (საშუალოდ დიდი)
Chiu   60 სმ (დიდი)
Dai   100 სმ (ძალიან დიდი)
Hachi-uye   150-200 სმ (გიგანტური)

ლიქვიდამბრი
ლიქვიდამბრი 110 სმ

ბევრი სპეციალისტი თუ მოყვარული  აუცილებლობას ვერ ხედავს “წვრილ-წვრილ”  დაყოფაში და ძირითადად ოთხ კატეგორიას ანიჭებს უპირატესობას:

პატარა ბონსაი: 5-15 სმ;
საშუალო ზომის ბონსაი: 15-50 სმ;
დიდი ზომის ბონსაი: 50-100 სმ;
გიგანტური ბონსაი: 100სმ-ზე მეტი.

რასაკვირველია, ზომის მიხედვით კატეგორიებად დაყოფა პირობითია და არასდროს  ცდილობენ შეაფასონ ბონსაის ღირებულება მხოლოდ მისი სიმაღლის მიხედვით. ძალიან ხშირად, ნერგზე მუშაობისას, ფაქტობრივად თვითონ მცენარე “უკარნახებს” თუ რა ზომის უნდა იყოს მომავალი ბონსაი.

თეთრი თუთა სიმაღლე 10 სმ

განსაკუთრებულ ყურადღებას მოითხოვს მინიატურული ბონსაი. ზომის სიმცირის გამო ფორმირება დიდი სიფრთხილით უნდა შესრულდეს. სიცოცხლის ხანგრძლივობაც, როგორც ამბობენ, შედარებით მცირეა ვიდრე საშუალო ან დიდი ზომის მცენარეების. ასეთ ბონსაის მოვლაც უფრო ფაქიზი უნდა: ზამთარში აუცილებლად უნდა ყინვისგან დაცვა, ზაფხულში, სიცხეში კი მორწყვა შეიძლება დღეში ორჯერ-სამჯერ დასჭირდეს. ყველა სირთულესთან ერთად, ასეთი ზომის ბონსაიზე მუშაობას აქვს თავისი პლუსი: მისი შექმნა და “სრულყოფამდე” მიყვანა უფრო ნაკლებ დროშია შესაძლებელი.

The post ბონსაის ზომა first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (ჯაგრცხილა) https://bonsai.ge/2018/08/31/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%af%e1%83%90%e1%83%92%e1%83%a0%e1%83%aa%e1%83%ae%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%25af%25e1%2583%2590%25e1%2583%2592%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25aa%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2598%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590 Thu, 30 Aug 2018 23:33:00 +0000 https://bonsai.ge/?p=2294 ადგილმდებარეობა ჯაგრცხილა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს.ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. მორწყვა ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში.[...]

The post ბონსაის მოვლა (ჯაგრცხილა) first appeared on ბონსაი.

]]> ადგილმდებარეობა

ჯაგრცხილა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს.
ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას.

კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებზე და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები,  რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ზოგიერთ სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღით, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება.

არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაში, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლების და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოდინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავებები გაკეთდება.

მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. ასეთ წყლის უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.

მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ წყალი გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს. ხშირია შემთხვევა როდესაც ბონსაი ისეა ჩარგული კონტეინერში რომ მორწყვისას დასხმული წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება. ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მანამ სანამ არ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. კარგად დასველებული მიწის ნიშანია წყლის გამოდინება სადრენაჟე ხვრელიდან.

დაუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით კონტეინერს, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან.

ამ შემთხვევაში უმჯობესია ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდი ჭურჭელი, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია ისე მოხდეს, რომ მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დღის მორწყათ, უმჯობესია დილით.

რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში რეგულარულად დაბალია (-5c და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. თბილისის კლიმატურ პირობებში გაყინვის საშიშროება ნაკლებია. მაგრამ თუ ძლიერი ყინვები ხანგრძლივად გაგრძელდა, მაშინ აიღეთ კონტეინერზე გაცილებით დიდი ჭურჭელი და მცენარე კონტეინერიანად ქვიშაში ან ნახერხში ჩაფალით. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები შედარებით დაცულია ყინვისაგან.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

პატარა ზომის თუთის ბონსაი

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით.ზამთრის პერიოდში სასუქის შეტანა აღარ არის საჭირო. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდსაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 2 გრამი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

The post ბონსაის მოვლა (ჯაგრცხილა) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (თუთა) https://bonsai.ge/2018/08/25/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%97%e1%83%a3%e1%83%97%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2597%25e1%2583%25a3%25e1%2583%2597%25e1%2583%2590 Sat, 25 Aug 2018 11:17:00 +0000 http://bonsai.ge/?p=1583 ადგილმდებარეობა თუთა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს. ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. მორწყვა ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება. ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად[...]

The post ბონსაის მოვლა (თუთა) first appeared on ბონსაი.

]]>

ადგილმდებარეობა

თუთა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს.
ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას.

კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებზე და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები,  რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ზოგიერთ სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღით, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება.

არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაში, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლების და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოდინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავებები გაკეთდება.

მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. ასეთ წყლის უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.

მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ წყალი გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს. ხშირია შემთხვევა როდესაც ბონსაი ისეა ჩარგული კონტეინერში რომ მორწყვისას დასხმული წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება. ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მანამ სანამ არ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. კარგად დასველებული მიწის ნიშანია წყლის გამოდინება სადრენაჟე ხვრელიდან.

დაუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით კონტეინერს, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან.

ამ შემთხვევაში უმჯობესია ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდი ჭურჭელი, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია ისე მოხდეს, რომ მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დღის მორწყათ, უმჯობესია დილით.

რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში რეგულარულად დაბალია (-5c და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. თბილისის კლიმატურ პირობებში გაყინვის საშიშროება ნაკლებია. მაგრამ თუ ძლიერი ყინვები ხანგრძლივად გაგრძელდა, მაშინ აიღეთ კონტეინერზე გაცილებით დიდი ჭურჭელი და მცენარე კონტეინერიანად ქვიშაში ან ნახერხში ჩაფალით. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები შედარებით დაცულია ყინვისაგან.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

პატარა ზომის თუთის ბონსაი

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით.ზამთრის პერიოდში სასუქის შეტანა აღარ არის საჭირო. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდსაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 2 გრამი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

The post ბონსაის მოვლა (თუთა) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (კოწახური) https://bonsai.ge/2018/08/25/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%99%e1%83%9d%e1%83%ac%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2599%25e1%2583%259d%25e1%2583%25ac%25e1%2583%2590%25e1%2583%25ae%25e1%2583%25a3%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598 Sat, 25 Aug 2018 09:35:00 +0000 https://bonsai.ge/?p=2252 ადგილმდებარეობა კოწახური ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს.ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. მორწყვა ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში.[...]

The post ბონსაის მოვლა (კოწახური) first appeared on ბონსაი.

]]> ადგილმდებარეობა

კოწახური ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს.
ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას.

კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებზე და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები,  რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ზოგიერთ სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღით, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება.

არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაში, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლების და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოდინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავებები გაკეთდება.

მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. ასეთ წყლის უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.

მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ წყალი გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს. ხშირია შემთხვევა როდესაც ბონსაი ისეა ჩარგული კონტეინერში რომ მორწყვისას დასხმული წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება. ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მანამ სანამ არ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. კარგად დასველებული მიწის ნიშანია წყლის გამოდინება სადრენაჟე ხვრელიდან.

დაუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით კონტეინერს, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან.

ამ შემთხვევაში უმჯობესია ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდი ჭურჭელი, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია ისე მოხდეს, რომ მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დღის მორწყათ, უმჯობესია დილით.

რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში რეგულარულად დაბალია (-5c და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. თბილისის კლიმატურ პირობებში გაყინვის საშიშროება ნაკლებია. მაგრამ თუ ძლიერი ყინვები ხანგრძლივად გაგრძელდა, მაშინ აიღეთ კონტეინერზე გაცილებით დიდი ჭურჭელი და მცენარე კონტეინერიანად ქვიშაში ან ნახერხში ჩაფალით. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები შედარებით დაცულია ყინვისაგან.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით.ზამთრის პერიოდში სასუქის შეტანა აღარ არის საჭირო. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდსაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 2 გრამი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

The post ბონსაის მოვლა (კოწახური) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (კანადური ნაძვი) https://bonsai.ge/2018/08/24/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-2/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-2 Fri, 24 Aug 2018 11:20:00 +0000 http://bonsai.ge/?p=1574 ადგილმდებარეობა  კანადური ნაძვი (picea glauca conica) ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. დადგით განათებულ ადგილას ოღონდ ჩრდილში, არ უყვარს როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, განსაკუთრებით ზაფხულში.მეტი ეფექტურობისთვის ბონსაი განცალკევებულად უნდა იდგეს, შეარჩიეთ ისეთი ადგილი სადაც მინიატურული მცენარე კარგად გამოჩნდება, არ იქნება “დაჩრდილული” სხვა ნივთებით. პირველ[...]

The post ბონსაის მოვლა (კანადური ნაძვი) first appeared on ბონსაი.

]]>

ადგილმდებარეობა

 კანადური ნაძვი (picea glauca conica) ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. დადგით განათებულ ადგილას ოღონდ ჩრდილში, არ უყვარს როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, განსაკუთრებით ზაფხულში.მეტი ეფექტურობისთვის ბონსაი განცალკევებულად უნდა იდგეს, შეარჩიეთ ისეთი ადგილი სადაც მინიატურული მცენარე კარგად გამოჩნდება, არ იქნება “დაჩრდილული” სხვა ნივთებით. პირველ რიგში ბონსაი ისე უნდა მოთავსდეს რომ დამკვირვებელმა გარკვევით შეძლოს წინა, მცენარის ყველაზე ეფექტური, მხარის დათვალიერება.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას. შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. ბონსაი ძალიან მცირე რაოდენობის მიწაში იზრდება, ამის გამო უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.
ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების (ან წიწვების) საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

 

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა ჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა დღის იმ პერიოდში როდესაც სიცხეა მცენარისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

კანადურ ნაძვს ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღითაც კი, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. ზაფხულში აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება. პირველ რიგში დააკვირდით ხავსს. ადვილი შესამჩნევი როდესაც მისი ზედაპირი მშრალია, ფერს იცვლის,
მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ მიწა კარგად დასველდეს მთელ სიღრმეზე, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს.
გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში რამდენიმეჯერ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დროს მორწყათ.
რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.
მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა წყლით არის გაჟღენთილი.

არის კიდევ ერთი შეცდომა რაც მორწყვისას ემართებათ. ზაფხულში, ხანმოკლე წვიმის შემდეგ კონტეინერში მიწის მხოლოდ ზედაპირი სველდება, სიღრმე კი მშრალია. თუ არ ხართ დარწმუნებული რომ მიწა მთლიანად კარგად არის დასველებული, ბონსაი ჩვეულებრივ მორწყეთ. ასეთ შემთხვევაში ზედმეტი მორწყვა ზიანის მომტანი არ იქნება.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

ბონსაი
ნაძვის ტყე თოვლში

თბილისის პირობებში ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის.მაგრამ თუ ტემპერატურა მთელი დღის განმავლობაში ძალიან დაბალია (-10 და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო შეიძლება გაიყინოს. ამ პერიოდში დროებით შეიძლება სადმე ისეთ ადგილას მოვათავსოთ სადაც ასეთი ძლიერი ყინვა არ იქნება.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

 

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე, მარტიდან და მთავრდება შემოდგომით, სექტემბრის ბოლოს.

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 1 ჩაის კოვზი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

 

The post ბონსაის მოვლა (კანადური ნაძვი) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (რცხილა) https://bonsai.ge/2018/08/23/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%a0%e1%83%aa%e1%83%ae%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%25a0%25e1%2583%25aa%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2598%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590 Thu, 23 Aug 2018 13:12:00 +0000 https://bonsai.ge/?p=1916 ადგილმდებარეობა რცხილა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს.ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. მორწყვა ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში.[...]

The post ბონსაის მოვლა (რცხილა) first appeared on ბონსაი.

]]> ადგილმდებარეობა

რცხილა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, ზაფხულში მოარიდეთ შუადღის მცხუნვარე მზეს.
ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას.

კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებზე და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები,  რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ზოგიერთ სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღით, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება.

არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაში, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლების და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოდინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავებები გაკეთდება.

მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. ასეთ წყლის უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.

მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ წყალი გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს. ხშირია შემთხვევა როდესაც ბონსაი ისეა ჩარგული კონტეინერში რომ მორწყვისას დასხმული წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება. ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მანამ სანამ არ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. კარგად დასველებული მიწის ნიშანია წყლის გამოდინება სადრენაჟე ხვრელიდან.

დაუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით კონტეინერს, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან.

ამ შემთხვევაში უმჯობესია ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდი ჭურჭელი, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია ისე მოხდეს, რომ მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დღის მორწყათ, უმჯობესია დილით.

რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში რეგულარულად დაბალია (-5c და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. თბილისის კლიმატურ პირობებში გაყინვის საშიშროება ნაკლებია. მაგრამ თუ ძლიერი ყინვები ხანგრძლივად გაგრძელდა, მაშინ აიღეთ კონტეინერზე გაცილებით დიდი ჭურჭელი და მცენარე კონტეინერიანად ქვიშაში ან ნახერხში ჩაფალით. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები შედარებით დაცულია ყინვისაგან.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

პატარა ზომის თუთის ბონსაი

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით.ზამთრის პერიოდში სასუქის შეტანა აღარ არის საჭირო. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდსაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 2 გრამი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

The post ბონსაის მოვლა (რცხილა) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (ბზა) https://bonsai.ge/2018/08/01/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%91%e1%83%96%e1%83%90/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2591%25e1%2583%2596%25e1%2583%2590 Wed, 01 Aug 2018 14:10:40 +0000 http://bonsai.ge/?p=1684 ადგილმდებარეობა ბზა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. ჩრდილის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, თუმცა მოარიდეთ პირდაპირ მზის სხივებს, განსაკუთრებით კი ზაფხულში ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. მორწყვა ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება. ბუნებაში,[...]

The post ბონსაის მოვლა (ბზა) first appeared on ბონსაი.

]]>

ადგილმდებარეობა

ბზა ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. ჩრდილის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, თუმცა მოარიდეთ პირდაპირ მზის სხივებს, განსაკუთრებით კი ზაფხულში
ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას.

კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებზე და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები,  რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ზოგიერთ სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღით, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება.

არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაში, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლების და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოდინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავებები გაკეთდება.

მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. ასეთ წყლის უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.

მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ წყალი გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს. ხშირია შემთხვევა როდესაც ბონსაი ისეა ჩარგული კონტეინერში რომ მორწყვისას დასხმული წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება. ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მანამ სანამ არ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. კარგად დასველებული მიწის ნიშანია წყლის გამოდინება სადრენაჟე ხვრელიდან.

დაუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით კონტეინერს, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან.

ამ შემთხვევაში უმჯობესია ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდი ჭურჭელი, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია ისე მოხდეს, რომ მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დღის მორწყათ, უმჯობესია დილით.

რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში რეგულარულად დაბალია (-5c და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. თბილისის კლიმატურ პირობებში გაყინვის საშიშროება ნაკლებია. მაგრამ თუ ძლიერი ყინვები ხანგრძლივად გაგრძელდა, მაშინ აიღეთ კონტეინერზე გაცილებით დიდი ჭურჭელი და მცენარე კონტეინერიანად ქვიშაში ან ნახერხში ჩაფალით. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები შედარებით დაცულია ყინვისაგან.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით.ზამთრის პერიოდში სასუქის შეტანა აღარ არის საჭირო. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდსაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 2 გრამი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

The post ბონსაის მოვლა (ბზა) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (ზეთისხილი) https://bonsai.ge/2018/08/01/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%96%e1%83%94%e1%83%97%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%ae%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2596%25e1%2583%2594%25e1%2583%2597%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2598%25e1%2583%259a%25e1%2583%2598 Wed, 01 Aug 2018 12:50:00 +0000 http://bonsai.ge/?p=1704 ადგილმდებარეობა ზეთისხილი ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. ჩრდილის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, თუმცა მოარიდეთ პირდაპირ მზის სხივებს, განსაკუთრებით კი ზაფხულში ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. ზეთისხილი კარგად უძლებს თბილისის კლიმატს. მორწყვა ბონსაის რეგულარული[...]

The post ბონსაის მოვლა (ზეთისხილი) first appeared on ბონსაი.

]]>

ადგილმდებარეობა

ზეთისხილი ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. ჩრდილის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, თუმცა მოარიდეთ პირდაპირ მზის სხივებს, განსაკუთრებით კი ზაფხულში
ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. ზეთისხილი კარგად უძლებს თბილისის კლიმატს.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას.

კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებზე და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები,  რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ზოგიერთ სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღით, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება.

არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაში, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლების და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოდინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავებები გაკეთდება.

მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. ასეთ წყლის უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.

მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ წყალი გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს. ხშირია შემთხვევა როდესაც ბონსაი ისეა ჩარგული კონტეინერში რომ მორწყვისას დასხმული წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება. ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მანამ სანამ არ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. კარგად დასველებული მიწის ნიშანია წყლის გამოდინება სადრენაჟე ხვრელიდან.

დაუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით კონტეინერს, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან.

ამ შემთხვევაში უმჯობესია ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდი ჭურჭელი, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია ისე მოხდეს, რომ მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დღის მორწყათ, უმჯობესია დილით.

რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში რეგულარულად დაბალია (-5c და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. თბილისის კლიმატურ პირობებში გაყინვის საშიშროება ნაკლებია. მაგრამ თუ ძლიერი ყინვები ხანგრძლივად გაგრძელდა, მაშინ აიღეთ კონტეინერზე გაცილებით დიდი ჭურჭელი და მცენარე კონტეინერიანად ქვიშაში ან ნახერხში ჩაფალით. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები შედარებით დაცულია ყინვისაგან.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

 

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

სიმაღლე: 30 სმ
 პირველი ბონსაი, რომელიც ზეთისხილისგან შევქმენი

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით.ზამთრის პერიოდში სასუქის შეტანა აღარ არის საჭირო. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდსაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 2 გრამი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

The post ბონსაის მოვლა (ზეთისხილი) first appeared on ბონსაი.

]]> ბონსაის მოვლა (ჭყორი) https://bonsai.ge/2018/08/01/%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%9a%e1%83%90-%e1%83%ad%e1%83%a7%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%259b%25e1%2583%259d%25e1%2583%2595%25e1%2583%259a%25e1%2583%2590-%25e1%2583%25ad%25e1%2583%25a7%25e1%2583%259d%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598 Wed, 01 Aug 2018 05:46:00 +0000 https://bonsai.ge/?p=2346 ადგილმდებარეობა ჭყორი ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, თუმცა მოარიდეთ პირდაპირ მზის სხივებს, განსაკუთრებით კი ზაფხულში ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. ჭყორი კარგად უძლებს თბილისის კლიმატს. მორწყვა ბონსაის რეგულარული[...]

The post ბონსაის მოვლა (ჭყორი) first appeared on ბონსაი.

]]>

ადგილმდებარეობა

ჭყორი ოთახის მცენარე არ არის, ამიტომ წელიწადის უმეტეს დროს გარეთ უნდა იყოს. სინათლის მოყვარული მცენარეა. დადგით განათებულ ადგილას, თუმცა მოარიდეთ პირდაპირ მზის სხივებს, განსაკუთრებით კი ზაფხულში
ივნისიდან აგვისტოს ჩათვლით შეგიძლიათ შინ გყავდეთ, კარგად განათებულ ადგილას. სექტებრიდან კი აუცილებლად ისევ გაიტანეთ გარეთ. ჭყორი კარგად უძლებს თბილისის კლიმატს.

მორწყვა

ბონსაის რეგულარული და გულმოდგინე მორწყვა სჭირდება.
ბუნებაში, მცენარის ფესვები ღრმად იზრდება მიწაში. თუ მოხდა ისე რომ წვიმა რაღაც პერიოდის განმავლობაში არ მოვიდა, ღრმად გამდგარი ფესვების დახმარებით მცენარე მაინც მოახერხებს მისთვის საჭირო წყლის და საკვები ნივთიერების მიღებას.

კონტეინერით შეზღუდულ პირობებში ბონსაის არანაირი საშუალება არ აქვს თვითონ არეგულიროს ფესვების საჭირო მიმართულებით ზრდა. კონტეინერში მიწა ძალიან ცოტაა, ამის გამო ბონსაი უფრო მეტადაა დამოკიდებული მორწყვაზე ვიდრე ბუნებაში მზარდი ხე.

ბონსაის მორწყვა
ბონსაის მორწყვა

ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ ზაფხულის ცხელ დღეებში წყლის მოძრაობა და შემდეგ ფოთლების საშუალებით აორთქლება მცენარის ტემპერატურასაც არეგულირებს და იცავს მას გადახურებისგან. სანამ მიწა სველია მცენარეს შეუძლია ძალიან მაღალი ტემპერატურის პირობებშიც კი განაგრძოს ნორმალურად განვითარება. წყლის ნაკლებობის შემთხვევაში კი ფოთლებზე და ყლორტებზე ჩნდება “დამწვრობის” ლაქები,  რაც საბოლოო ჯამში მცენარეს გახმობის მიზეზი ხდება.

მორწყვის რაოდენობა და სიხშირე

ბონსაის მორწყვის სიხშირე დამოკიდებულია გარემო პირობებზე, მიწაზე კონტეინერში და თვითონ მცენარის სახეობაზე. ბონსაის მორწყვა სჭირდება არა მკაცრად განსაზღვრული პერიოდულობით, არამედ საჭიროების მიხედვით. მაგალითად, გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, მორწყვა დღეში ერთხელ შესაძლებელია საკმარისი არ აღმოჩნდეს. არსებობს კიდევ ერთი მცდარი აზრი, თითქოს მორწყვა იმ პერიოდში როდესაც მზის პირდაპირი სხივები ხვდება მცენარეს, მისთვის საზიანოა. ზაფხულში, დღის მზიან პერიოდში ხანდახან აუცილებელიც კი არის ბონსაის მორწყვა. ამიტომ ნუ შეიმუშავებთ რამე გრაფიკს, დაახლოებით ასეთს: ”ბონსაი აუცილებლად უნდა მოირწყას დღეში ერთხელ, საღამოს”.

ზოგიერთ სახეობის მცენარეს მიწა მუდმივად ნესტიანი უნდა ჰქონდეს, ზოგს კი ნაკლები სინესტე ესაჭიროება, მაგრამ მიწის აბსოლუტური გამოშრობა ერთ-ორი დღით, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, მცენარის გახმობის მიზეზი ხდება. აუცილებლად შეამოწმეთ მიწის მდგომარეობა ყოველ დღე და მორწყეთ მაშინ როდესაც ამის აუცილებლობა გაჩნდება.

არსებობს რამდენიმე მარტივი ნიშანი მიწის გამოშრობის მისახვედრად: როდესაც მიწა გამოშრობას იწყებს, მისი ზედაპირი ფერს იცვლის; მშრალი მიწის ზედაპირი შედარებით მაგარია; თუ ბონსაი უკვე რამდენიმე თვე ჩარგული გაქვთ კონტეინერში, მისი ხელში აღებითაც შეიძლება განსაზღვროთ მორწყვის აუცილებლობა. საკმაოდ შესამჩნევი სხვაობაა წონაში, გამომშრალი მიწა საგრძნობლად მჩატეა. ფოთოლმცვივან ხეებზე მორწყვის დაგვიანების პირველი ნიშანი ფოთლების და ახლადამოსული ყლორტების ჩამოშვებაა. ბონსაის მოსარწყავად ხმარობენ სპეციალურ, პატარა სარწყავს, რომლიდანაც წყლის ნაკადი ნელა გადმოდინება. ერთბაშად დიდი რაოდენობით წყლის დასხმისას მიწის ზედაპირი გადაირეცხება, ალაგ-ალაგ ჩაღრმავებები გაკეთდება.

მოსარწყავად იხმარეთ ჩვეულებრივი ონკანის წყალი. ასეთ წყლის უარყოფითი მხარე ქლორიანობა და მარილების მაღალი შემცველობაა. ასეთი წყლით რეგულარულად მორწყვის შემდეგ ზედაპირული ფესვები და კონტეინერის კიდეები თეთრი ნადებით იფარება. მოგიწევთ ამ ნადების დროდადრო მოშორება.

მიაქციეთ ყურადღება რომ მორწყვის შემდეგ წყალი გამოვიდეს სადრენაჟე ხვრელებიდან, თორემ შეიძლება მხოლოდ ზედაპირი დასველდეს, სიღრმეში კი მიწა მშრალი იყოს. ხშირია შემთხვევა როდესაც ბონსაი ისეა ჩარგული კონტეინერში რომ მორწყვისას დასხმული წყლის დიდი რაოდენობა ზედაპირიდან კონტეინერის გარეთ იღვრება. ასეთ შემთხვევაში დაასხით წყალი ნელ-ნელა, იმ რაოდენობით რომ ზედაპირიდან არ გადმოვიდეს, დაელოდეთ სანამ მიწაში გაიჟონება და ისევ დაამატეთ, მანამ სანამ არ დარწმუნდებით, რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად დასველდა. კარგად დასველებული მიწის ნიშანია წყლის გამოდინება სადრენაჟე ხვრელიდან.

დაუშვათ მოხდა ისე რომ კონტეინერში მიწა მთლიანად გამოშრა. თუ ასეთი შემთხვევისას კარგად დააკვირდებით კონტეინერს, დაინახავთ, რომ კონტეინერსა და მიწას შორის ღია სივრცე წარმოიქმნება. თუ ასეთ მდგომარეობაში მოვრწყავთ, წყლის დიდი რაოდენობა სიცარიელის გავლით პირდაპირ გავა სადრენაჟე ხვრელიდან.

ამ შემთხვევაში უმჯობესია ჩავდოთ მცენარე კონტეინერზე დიდი ჭურჭელი, ჩავასხათ წყალი კონტეინერის კიდემდე და როდესაც მიწის ზედაპირი დასველდება, ამოვიღოთ. ზედმეტი წყალი სადრენაჟე ხვრელებიდან გამოვა. გაზაფხულზე და ზაფხულში მცენარეს უფრო მეტი წყალი ესაჭიროება, ვიდრე გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ზამთარში შესაძლებელია ისე მოხდეს, რომ მთელი სეზონის განმავლობაში მხოლოდ თვეში ერთხელ მორწყათ მცენარე (ნუ მორწყავთ ბონსაის ყინვების პერიოდში).

ასევე მნიშვნელოვანია დღის რომელ პერიოდში უნდა მოვრწყათ ბონსაი. გვიან გაზაფხულზე და ზაფხულში, როდესაც ტემპერატურა მაღალია, სასურველია მორწყვა ისეთნაირად მოახერხოთ რომ მიწა კონტეინერში ღამის განმავლობაში ნოტიო იყოს. მორწყეთ საღამოს, მზის ჩასვლის შემდეგ. თუ მხოლოდ დილით ან შუადღეს დაასხამთ წყალს, მიწა მალე გამოშრება და ფაქტობრივად მთელი ღამის განმავლობაში მცენარე მშრალ გრუნტში იქნება. შემოდგომით, როდესაც მზე უკვე ისეთი მცხუნვარე აღარ არის შეგიძლიათ ბონსაი დღის ნებისმიერ დღის მორწყათ, უმჯობესია დილით.

ასაკი ≈ 20 წელი. სიმაღლე: 40 სმ

რაც შეეხება გადაჭარბებულ მორწყვას. როდესაც მიწა მუდმივად სველია ფესვების გარშემო, მცირდება ჟანგბადის რაოდენობა მიწაში. რაც შემდგომში წვრილი ფესვების გაფუჭებას იწვევს. გაფუჭებული ფესვები იწყებს ლპობას, და თუ ეს პროცესი არ შეჩერდა, ნელ-ნელა ფესვების სისტემის დიდი ნაწილი დალპება. შედეგად, ჯერ ხე სუსტდება და თუ სიტუაცია არ გამოსწორდა იღუპება. ამიტომ, როდესაც ბონსაის კარგად მორწყავთ, აცალეთ მიწას ნელ-ნელა გამოშრეს, მხოლოდ ამის შემდეგ მორწყეთ ხელახლა.

კონტეინერში მიწის ზედმეტი დასველება შეიძლება გადაუღებელმა წვიმებმაც გამოიწვიოს. მაგრამ თუნდაც ერთკვირიანი გადაუღებელი წვიმები ზიანის მომტანი არ იქნება მცენარისთვის. საშიშია როდესაც, მუდმივად, მთელი სეზონის განმავლობაში მიწა კონტეინერში წყლით არის გაჟღენთილი.

ბონსაის მოვლა ზამთარში

ზამთარში ხეები სიმშვიდის მდგომარეობაში იმყოფება და გაზაფხულამდე მისი აქტიური განვითარება დროებით შეჩერებულია. სიმშვიდის პერიოდი ისევე აუცილებელია მცენარის სიცოცხლისუნარიანობისთვის როგორც აქტიური ზრდის პერიოდი. ამიტომ,ზამთარში ბონსაის სითბოში შემოტანა, მხოლოდ იმ მოტივით რომ მას “შეძლება შეცივდეს”, მცენარისთვის დამღუპველია. რა თქმა უნდა, თუ მას 1-2 დღით ოთახში შემოვიტანთ, ინტერიერის გასალამაზებლად, ეს ზიანის მომტანი არ იქნება. მაგრამ თუ მთელი ზამთარი სითბოში იქნება, ის აუცილებლად გახმება.

თეთრი თუთა სამივე "მდგომარეობაში"
თეთრი თუთა სამივე “მდგომარეობაში”

ზომიერი კლიმატის რეგიონებში, იქ სადაც ზამთარი არც ისე მკაცრია, ბონსაი არ მოითხოვს რამე განსაკუთრებულ პირობებს გამოზამთრებისათვის. მაგრამ იმ რეგიონებში სადაც ტემპერატურა ზამთარში რეგულარულად დაბალია (-5c და ქვემოთ), აუცილებელია მცენარის ყინვისგან დაცვა. განსაკუთრებით ეს ფესვებს ეხება. ბონსაის ფესვები არ არის ღრმად მიწაში ჩაფლული და ამის გამო ადვილად შეიძლება გაიყინოს. თბილისის კლიმატურ პირობებში გაყინვის საშიშროება ნაკლებია. მაგრამ თუ ძლიერი ყინვები ხანგრძლივად გაგრძელდა, მაშინ აიღეთ კონტეინერზე გაცილებით დიდი ჭურჭელი და მცენარე კონტეინერიანად ქვიშაში ან ნახერხში ჩაფალით. ასეთ პირობებში მცენარის ფესვები შედარებით დაცულია ყინვისაგან.

ბონსაის დაცვა ზაფხულში

30C-ზე უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, თუ განსაკუთრებული ზომები არ მივიღეთ ბონსაის დასაცავად, მცენარე შეიძლება დაზიანდეს, ან საერთოდ გახმეს. თუ როგორ გაუძლებს მცენარე არანორმალურად მაღალ სიცხეს, ეს დამოკიდებულია თვითონ მცენარის სიცხის ამტანუნარიანობაზე და მაღალი ტემპერატურის ხანგრძლივობაზე დღის განმავლობაში.

ბონსაის განსაკუთრებულად დიდი ყურადრება სჭირდება ზაფხულში

ფოთოლმცვივან ხეზე ადვილად შესამჩნევია სიცხის გავლენა.მცენარის გაგრილდება ხდება ფოთლებიდან, წყლის აორთქლების საშუალებით. მაღალი ტემპერატურის დროს მცენარე მალე კარგავს სითხეს. როდესაც ბონსაის სიცხეში არასაკმარისი რაოდენობის წყალი მიეწოდება, ფოთლის ტემპერატურამ შეიძლება კრიტიკულ ზღვარს მიაღწიოს. ფოთლების ჭკნობა არის წყლის ნაკლებობის პირველი სიმპტომი. ძლიერი სიცხის დროს მცენარე შეიძლება დროზე ადრე გადავიდეს სიმშვიდის მდგომარეობაში (როგორც შემოდგომით). ფოთლები ფერს იცვლის და ცვივა, ჯერ ვარჯის შიდა და ქვედა ფოთლები, შემდეგ დანარჩენი. როდესაც ბონსაის მზის პირდაპირი სხივები ხვდება, კონტეინერში მიწაც საკმაოდ ხურდება. მაღალმა ტემპერატურამ შეიძლება ფესვების დაზიანებაც გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში მცენარე ნაკლებად მედეგი ხდება დაავადებების და მავნებლების წინააღმდეგ. თუმცა ეს პროცესები წიწვოვან მცენარეზე რთული შესამჩნევია, რადგან მისი წიწვები ასეთ ‘სიგნალს’ არ იძლევიან. სწორედ ამიტომ წიწვონამ მცენარეებს განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდებათ ზაფხულში.

მცენარეს შეუძლია საკმაოდ კარგად გადაიტანოს ძალიან მაღალი ტემპერატურა თუ მას ფუნქციონერებისთვის ნორმალური პირობებს შეუქმნით. არის რამდენიმე მარტივი მეთოდი ძალიან მაღალი ტემპერატურისაგან ბონსაის დასაცავად. მოარიდეთ შუადღის მზის პირდაპირ სხივებს, ან გაუკეთეთ რამე საჩრდილობელი. არ დადოთ ბონსაი ისეთ ზედაპირზე რომელიც მზისგან საკმაოდ ხურდება: ქვა, ბეტონი, ლითონი; ეცადეთ გაზარდოთ ტენიანობა ბონსაის გარშემო: შეასხურეთ წყალი უფრო ხშირად, მორწყეთ ტერიტორია მის გარშემო. მიაქციეთ ყურადღება რომ მიწა კონტეინერში მთლიანად არ გამოშრეს. მორწყვა შუადღისას კიდევ ერთი ხერხია ფესვების გაგრილებისთვის.

სასუქი

ნორმალური ზრდა-განვითარებისთვის, გარდა ნახშირბადის(C), წყალბადის(Н) და ჟანგბადისა(O) რომელსაც მცენარე ჰაერით და წყლით იღებს, მცენარისთვის აუცილებელია მიწიდან მიიღოს მაკრო და მიკრო ელემენტები. მაკროელემენტებია: აზოტი(N), ფოსფორი(P), კალიუმი(K), კალციუმი(Ca), მაგნიუმი(Mg). აგრეთვე საჭიროა სხვადასხვა მიკროელემენტები ძალიან მცირე დოზით: რკინა(Fe), სპილენძი(Cu), თუთია(Zn), მოლიბდენი(Mo), ბორი(B). მანგანუმი(Mn), ნატრიუმი (Na) და კიდევ სხვა ელემენტები. ყველა ამ ელემენტის მცენარის არსებობისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. ეს განსაკუთრებით მაკროელემენტებს ეხება. თითოეულ მათგანის სიჭარბე ან ნაკლებობა საგრძნობ ზეგავლენას ახდეს მცენარის განვითარებაზე, მაგალითად: აზოტი საჭიროა მცენარის ზრდის რეგულაციისათვის, ფოთლებისთვის და მსხმოიარობისათვის. აზოტის უკმარისობა მალევე შესამჩნევი ხდება ზრდის შენელებით. სიჭარბე იწვევს ახალი ყლორტების ზრდის გახანგრძლივებას. აზოტით მდიდარი სასუქის დამატება არ ხდება ვეგეტაციის პერიოდის მეორე ნახევარში. ფოსფორი. ხელს უწყობს მცენარის განვითარებას, ფესვების ზრდას. აძლიერებს მცენარის ამტანუნარიანობას გვალვასა და ყინვის მიმართ. კალიუმი უზრუნველყოფს მცენარის ამტანობას სტრესების მიმართ(ძალიან მაღალი ან დაბალი ტემპერატურა, ტენის სიჭარბე ან ნაკლებობა). კალიუმის ოპტიმალური რაოდენობა აძლიერებს კვირტების გამოზამთრების უნარს, მცენარის ამტანობას სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების წინააღმდეგ.კალციუმი. აუცილებელია ნივთიერების ნორმალური ცვლისათვის მცენარეში. კონტეინერში მიწის სიმცირის გამო საკვები ნივთიერება მალე იწურება. ამიტომ ისეთი სასუქის რეგულარული დამატება, რომელიც ყველა ამ ელემენტს შეიცავს, ისევე აუცილებელია როგორც მორწყვა. დამატებითი საკვების გარეშე მცენარე სუსტად ვითარდება, ფოთლები და წიწვები უფერულდება, უფრო იოლად ზიანდება დაავადებისგან.

ბონსაისთვის შეიძლება გამოიყენოთ როგორც ორგანული ისევე მინერალური სასუქი, ოღონდ არ შეიძლება მათი ერთმანეთში არევა და ისე დამატება. არსებობს სასუქი სპეციალურად ბონსაისთვის, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ელემენტს. ასეთი სასუქი შეიძლება იყოს როგორც თხევადი ასევე მყარი, გრანულების სახით. თხევადი სასუქი გარკვეული დოზით იხსნება წყალში და მიღებული ხსნარით ჩვეულებრივად ირწყვება მცენარე. თხევად სასუქს მცენარე საკმაოდ სწრაფად ითვისებს, ამიტომ მისი დამატება წიწვოვანებზე ყოველ 3 კვირაში ერთხელ ხდება. გრანულირებული სასუქს მოქმედების უფრო ხანგრძლივი ვადა აქვს. ასეთი სასუქი ან მიწაში ერევა ან სპეციალურ პატარა ჭურჭელში ჩაყრილი ზემოდან იდება მიწაზე. ყოველი მორწყვის დროს გარკვეული რაოდენობა იხსნება წყალში და ნელ-ნელა კვებავს ბონსაის. ბონსაისთვის სპეციალური სასუქი ინტერნეტის საშუალებით შეგიძლიათ გამოიწეროთ.

თუ ვერ შეძელით ასეთი სასუქის მოძიება, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომბინირებული სასუქი, რომელიც მებაღეობის ან ყვავილების მაღაზიაში იყიდება. როგორც წესი, ასეთ სასუქი მცენარეებისთვის საჭირო ყველა ელემენტს შეიცავს. ბონსაისთვის სასურველია გამოიყენოთ ისეთი, რომელიც წყალში კარგად იხსნება. ასეთი სასუქის გამოყენება უფრო მოსახერხებელია. პაკეტებზე ყოველთვის აწერია შემადგენლობა პროცენტებში(NPK) და რა რაოდენობის წყალში უნდა გაიხსნას. სასუქის დამატებისას,დიდი სიფრთხილე გმართებთ, კარგად განსაზღვრეთ საჭირო დოზა, რადგან ზედმეტმა რაოდენობამ მცენარის გახმობა შეიძლება გამოიწვიოს. სასურველია NPK-10-10-10 და მიკროელემენტებს შეიცავდეს.

ჩვეულებრივ, სასუქის დამატება იწყება ადრე გაზაფხულზე და მთავრდება შემოდგომით.ზამთრის პერიოდში სასუქის შეტანა აღარ არის საჭირო. არ შეიძლება ახლად გადარგული მცნარესთვის სასუქის დამატება. ვეგეტაციის დაწყებიდან მხოლოდ 4-5 კვირის შემდეგ, როდსაც ბონსაი კარგად გაფესვიანდება დასაშვებია სასუქის შეტანა

სამთო ქიმიასთან შეგიძლიათ შეიძინოთ სასუქი “კრისტალონი 20-20-20”. 2 გრამი გახსენით 1,5 ლიტრ წყალში

წყლის შესხურება

წყლის შესხურება აუცილებელია როგორც ფოთოლმცვივანი ასევე წიწვოვანი მცენარეებისთვის. დაიწყეთ შესხურება მაშინ როდესაც თბილი ამინდები დადგება, გაზაფხულიდან და გააგრძელეთ ფოთოლცვენის პერიოდის დაწყებამდე. ზაფხულში სასურველია შესხურება ყოველდღიურად გაკეთდეს, რასაკვირველია წვიმიან ამინდში ამის გაკეთება არანაირ საჭიროებას არ წარმოადგენს. ბონსაის წყალი მორწყვის დროს შეასხურეთ.

ალექსანდრე მესხი ბონსაის მორწყვა

ზოგიერთი, წყალში ხსნადი სასუქი, ასვე განკუთვნილია ფოთლებზე შესხურებისთვის. ეს ხელს უწყობს ხასხასა, ჯანმრთელი ფოთლების განვითარებას და ფოთლები ისე იოლად აღარ ავადდება. ასევე არსებობს ფოთლების მკვებავი წყალში ხსნადი სითხეები, რომლის შესხურებაც საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა. წყალში გახსნილი სასუქით ან მკვებავით შესხურება, თუ აუცილებელია, კვირაში ერთხელ გააკეთეთ, ან იგივე პერიოდულობით, როგორითაც სასუქი შეგაქვთ მიწაში.

დაავადება და მავნებლები

როგორც ყველა მცენარეს , ბონსაისაც ემართება დაავადება და ესევა მავნებლები. ამიტომ უმჯობესია პროფილაკტიკის გაზაფხულიდან შემოდგომამდე , თვეში ერთხელ შეწამვლა. რიდომილ გოლდი, სტრობსტარი, აქტელიკი, სამივე პრეპარატი ერთად გახსენით წყალში საჭირო დოზით და შეასხურეთ. არასდროს შეწამლოთ ბონსაი დახურულ სივრცეში.

The post ბონსაის მოვლა (ჭყორი) first appeared on ბონსაი.

]]> ჩემ შესახებ https://bonsai.ge/2018/07/11/%e1%83%a9%e1%83%94%e1%83%9b-%e1%83%a8%e1%83%94%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%94%e1%83%91/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a9%25e1%2583%2594%25e1%2583%259b-%25e1%2583%25a8%25e1%2583%2594%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%25ae%25e1%2583%2594%25e1%2583%2591 Tue, 10 Jul 2018 20:14:40 +0000 http://bonsai.ge/?p=10    მინიატურული ხეებით პირველად 13 თუ 14 წლის ასაკში დავინტერესდი, სულ რამდენიმე წუთიანი სატელევიზიო რეპორტაჟის ნახვის შემდეგ. საკმაოდ უცნაური და საინტერესო მომეჩვენა თუ როგორ შეიძლება ჩვეულებრივი ხე ისე გაზარდო პატარა ქოთანში, რომ  იყოს რამდენიმე  სანტიმეტრი სიმაღლის , ბუნებრივად ლამაზი და ყველაზე უცნაური, ისხამდეს ჩვეულებრივ ნაყოფს. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ გადავწყვიტე სერიოზულად[...]

The post ჩემ შესახებ first appeared on ბონსაი.

]]>    მინიატურული ხეებით პირველად 13 თუ 14 წლის ასაკში დავინტერესდი, სულ რამდენიმე წუთიანი სატელევიზიო რეპორტაჟის ნახვის შემდეგ. საკმაოდ უცნაური და საინტერესო მომეჩვენა თუ როგორ შეიძლება ჩვეულებრივი ხე ისე გაზარდო პატარა ქოთანში, რომ  იყოს რამდენიმე  სანტიმეტრი სიმაღლის , ბუნებრივად ლამაზი და ყველაზე უცნაური, ისხამდეს ჩვეულებრივ ნაყოფს. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ გადავწყვიტე სერიოზულად შემესწავლა ბონსაი. სამწუხაროდ, საქართველოში ვერც ლიტერატურა ვიპოვე და ვერც ადამიანი, რომელსაც შეეძლო თუნდაც მცირე ინფორმაცია მოეწოდებინა, თუ  როგორ გამეზარდა ბონსაი. მხოლოდ 1990 წელს, ინდოელი ავტორის, რუსულად ნათარგმნი წიგნის ყიდვის შემდეგ დავიწყე ბონსაიზე მუშაობა. თავიდან ბონსაის კეთება ჩემივე დარგული თუთის ჯიშის ხისგან დავიწყე. აივანზე მხოლოდ ოთხი მცენარე მქონდა, მოგვიანებით , ხანგრძლივი ძიების შემდეგ კიდევ რამდენიმე წიგნის ყიდვა მოვახერხე, ინფორმაცია კვლავ მწირი იყო, რადგან 90-იანი წლების საქართველოში ბონსაისთვის ნამდვილად ცოტას თუ ეცალა.

   წლების შემდეგ ინტერნეტმა გაცილებით მეტი საშუალება მომცა გამოცდილი სპეციალისტების ნამუშევრებისა და მუშაობის მეთოდების გაცნობის. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო უამრავი ფოტომასალა, რომლებიც ინტერნეტსაიტებზეა გამოქვეყნებული. ინფორმაციის ხელმისაწვდომობამ, ბუნებრივია, მეტი შესაძლებლობები მომცა,რათა ბონსაების ხარისხი გამეუმჯობესებინა და რაოდენობაც გამეზარდა. როდესაც აივანზე ვეღარ ვტევდი ხეებს, ჩემი სახლის, მრავალსართულიანი კორპუსის სახურავზე გადავინაცვლე და ბონსაები დიდ თაროებზე განვათავსე.

ბონსაები წლების წინ, კორპუსის სახურავზე

 ბონსაის გაზრდას არ სჭირდება სპეციალური განათლება, ყველა ადამიანს რომელსაც სურვილი, ცოტა ფანტაზია და მოთმინების უნარი აქვს შეუძლია გარკვეული საწყისი ინფორმაციის მიღების შემდეგ დაიწყოს მუშაობა. მაგრამ თუ ბონსაის მოყვარულს უნდა, რომ მართლაც განუმეორებელი სილამაზის მინიატურული მცენარე გაზარდოს კარგად უნდა შეისწავლოს ფორმირების მეთოდები, გაითვალისწინოს სხვა სპეციალისტების გამოცდილება, გულმოდგინედ ათვალიეროს ბონსაის შედევრების სურათები, ბუნებაში გაზრდილი ლამაზი ხეები და რაც ყველაზე მთავარია, დაუთმოს დიდი დრო ბონსაის შექმნაზე მუშაობას.

   ბონსაის მოყვარულები შეიძლება პირობითად ორ ჯგუფად დავყოთ: ისინი ვისაც უკვე “გამზადებული” ბონსაის ყიდვა უნდათ და ვისაც სურვილი აქვს თვითონ გაზარდოს ბონსაი. ეს ვებგვერდი ორივე ჯგუფის ადამიანებისთვის  სასარგებლო იქნება. თუნდაც ბონსაის ისეთი მოყვარული, რომელიც სხვადასხვა მიზეზების გამო ვერ ახერხებს იმუშაოს ბონსაის შექმნაზე, აუცილებელია კარგად ერკვეოდეს რა არის ბონსაი, ისწავლოს მისი მოვლის მეთოდები. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ბონსაი რამდენიმე თვეში დაკარგავს სილამაზეს, ან გახმება.

   საუკუნეების წინ ჩინეთში დაბადებული მინიატურული ხეების შექმნის ტრადიცია, ახლა უკვე მთელ მსოფლიოშია პოპულარული. საქართველოში ბონსაის შესახებ ინფორმაცია ცოტა ადამიანს თუ აქვს და ხშირ შემთხვევაში ეს ინფორმაცია სინამდვილეს არ შეესაბამება. ამ ვებგვერდის შექმნის  მიზანი საქართველოში ბონსაის უკეთ გაცნობისა და პოპულარიზაციის მცდელობაა. ოცდათორმეტწლიანი მუშაობის შემდეგ თავს უფლება მივეცი დაინტერესებული ადამიანებისთვის საკუთარი გამოცდილება გამეზიარებინა. ბონსაის შესასწავლად რა თქმა უნდა საკმარისი არ არის მხოლოდ თეორიის გაცნობა. მონდომებული მუშაობის გარეშე შეუძლებელია სერიოზული შედეგის მიღწევა. ბონსაის გაზრდა არ არის ისეთი რთული, როგორც ეს დამწყებ ენთუზიასტს შეიძლება მოეჩვენოს. საჭიროა მხოლოდ მონდომება, ყურადღება და განსაკუთრებით დიდი მოთმინება, რადგან ლამაზი ბონსაის მიღება მხოლოდ რამდენიმე წლიანი მუშაობის შემდეგ არის შესაძლებელი.

The post ჩემ შესახებ first appeared on ბონსაი.

]]> რა არის ბონსაი? https://bonsai.ge/2018/07/10/%e1%83%a0%e1%83%90-%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a1%e1%83%90%e1%83%98/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2590-%25e1%2583%2590%25e1%2583%25a0%25e1%2583%2598%25e1%2583%25a1-%25e1%2583%2591%25e1%2583%259d%25e1%2583%259c%25e1%2583%25a1%25e1%2583%2590%25e1%2583%2598 Tue, 10 Jul 2018 19:28:29 +0000 http://bonsai.ge/?p=1    ბონსაი–(盆栽) იაპონური სიტყვაა, ”ბონ”- პატარა ქოთანი, ”საი”-მცენარე, (პატარა ჭურჭელში ჩარგული მცენარე). ბონსაი არის მინიატურული ხეების, სპეციალური ტექნიკით გაზრდის იაპონური ხელოვნება. ამ ტექნიკის საშუალებით ხე პატარა ზომის რჩება და ეძლევა ბუნებრივი, სრულყოფილი, ასაკოვანი ხის შეხედულება.    ბონსაი არ არის მხოლოდ მებაღეობა. ბონსაიზე მუშაობა ითხოვს დიდ ყურადღებას, დროს, მოვლის ცოდნასა და[...]

The post რა არის ბონსაი? first appeared on ბონსაი.

]]>    ბონსაი–(盆栽) იაპონური სიტყვაა, ”ბონ”- პატარა ქოთანი, ”საი”-მცენარე, (პატარა ჭურჭელში ჩარგული მცენარე). ბონსაი არის მინიატურული ხეების, სპეციალური ტექნიკით გაზრდის იაპონური ხელოვნება. ამ ტექნიკის საშუალებით ხე პატარა ზომის რჩება და ეძლევა ბუნებრივი, სრულყოფილი, ასაკოვანი ხის შეხედულება.

   ბონსაი არ არის მხოლოდ მებაღეობა. ბონსაიზე მუშაობა ითხოვს დიდ ყურადღებას, დროს, მოვლის ცოდნასა და რაც მთავარია მოთმინებას, რადგან სრულყოფილი და ლამაზი მცენარის მისაღებად სამი და ოთხი წელი საკმარისი არ არის. ბონსაის სიცოცხლის ხანგრძლივობა, სრულფასოვანი მოვლის შემთხვევაში, შეიძლება საუკუნეზე მეტი იყოს. მაგრამ მცენარის რეალურ ასაკს არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა. ბონსაის კულტურაში მთავარია მცენარის განუმეორებელი, შთამბეჭდავი სახე, რაც გამოიხატება მის ბუნებრივ, პროპორციულ ფორმაში. პატარა ხის ყველა დეტალი ბუნებრივი უნდა იყოს და არ უნდა ეტყობოდეს, რომ მისი ფორმა ადამიანის ხელით არის შექმნილი. ბონსაიზე მუშაობა არასოდეს მთავრდება. მას ყურადღება და მზრუნველობა მთელი სიცოცხლის მანძილზე სჭირდება.

   “ბონსაი  ცოცხალი სკულპტურაა, გაიდეალებული ბუნება მინიატურაში”-ასეთ შეფასებას აძლევს ბონსაის, ერთ-ერთი სპეციალისტი.
არსებობს მრავალი არასწორი ინფორმაცია ბონსაის შესახებ, რაც თავისთავად ხელს უშლის მის გაგებასა და მართებულ აღქმას.

1) ბონსაი არ არის გენეტიკურად ჯუჯა მცენარე, რომელიც დიდი არ იზრდება. ბონსაი არის ჩვეულებრივი ხე ან ბუჩქი (ნეკერჩხალი, ფიჭვი, ალუბალი, ცაცხვი, ნაძვი), რომელიც სპეციალური მოვლის შედეგად პატარა ზომის რჩება და აქვს ისეთივე ლამაზი და ბუნებრივი ფორმა, როგორიც ბუნებაში გაზრდილ მის დიდ ”თანამოძმეებს.”
2) ბონსაიზე მუშაობის პროცესში, ე.წ. მისი ”დაჯუჯავებისას” არ გამოიყენება არანაირი მკაცრი ან უხეში მეთოდები მცენარის ”დასაპატარავებლად”. ეს მეთოდები კარგადაა ცნობილი ყველასთვის, ვისაც რაიმე შეხება მაინც აქვს მებაღეობასთან.
3) ზოგიერთების აზრით რაც უფრო პატარაა ბონსაი უფრო მეტად ფასობს. ბონსაი არ არის აუცილებელი მხოლოდ რამდენიმე სანტიმეტრი სიმაღლის იყოს. სინამდვილეში კლასიკურ ბონსაიდ ითვლება მცენარე რომლის სიმაღლე 5-დან 130 სანტიმეტრამდეა და არასოდეს  ფასდება მისი ესთეტიკური ღირებულება მხოლოდ ზომის მიხედვით.
4) ბონსაი არ არის ოთახის მცენარე. ის მთელი წლის განმავლობაში უნდა იყოს გარეთ და მხოლოდ განსაკუთრებულ დღეებში, რამდენიმე დღით, შესაძლებელია ოთახში დადგმა ინტერიერის გასალამაზებლად.
ბონსაის შექმნაზე მუშაობა შეიძლება ჩაითვალოს როგორც გატაცება, მაგრამ ალბათ ის უფრო მეტია ვიდრე უბრალოდ ჰობი ან თავისუფალ დროს თავის შექცევა. ბონსაი, მოყვარულისთვის ცხოვრების წესია: აუღელვებლობა, სიდინჯე, ყურადღება, მოთმინება-ეს ის თვისებებია, რომელიც აუცილებელია ადამიანისთვის რომელსაც სურს რეალურად ლამაზი ხის გაზრდა.

   ბონსაის შექმნისას მთავარია ლამაზი ფორმა: ხის ტანი, ტოტებისა და ზედაპირული ფესვების განლაგება; ფოთლების, ყვავილებისა და ნაყოფის ზომების პროპორციული შესაბამისობა მინიატურულ მცენარესთან და რაც ყველაზე მთავარია, ”დასრულებული” სახის ბონსაი უნდა იყოს ბუნებრივად დახვეწილი.
პატარა ნერგის ”სრულყოფამდე” მიყვანისათვის 2 ან 3 წელი უმეტეს შემთხვევაში საკმარისი არ არის, ამიტომ ყურადღება და მოთმინება ის თვისებებია, რომელიც ნებისმიერ ადამიანს სჭირდება, თუ ის სერიოზულად გადაწყვეტს იმუშაოს ბონსაის შექმნაზე.

თუთა
ჩვენი პირველი ბონსაი, რომელზეც მუშაობა 1991 დავიწყე

   

   ბონსაის დამოუკიდებლად გაზრდა დიდ სიამოვნებას გვრის ადამიანს, გაცილებით მეტს ვიდრე გამზადებული ეგზემპლარის ყიდვა და მისი მოვლა. დასაწყისში ყველაფერი არ გამოვა ისე, როგორც არის ჩაფიქრებული. ყველანაირ საქმეს გამოცდილება სჭირდება. გამოცდილების დაგროვებისთვის კი დრო და გატაცებით მუშაობაა საჭირო. ბონსაიზე მუშაობის პროცესში, არცერთი დამწყები არაა დაზღვეული მცირე თუ დიდი წარუმატებლობისგან. თავის დროზე ყველა დიდ სპეციალისტს ქონია ასეთი შემთხვევები. ასე, რომ თუ თქვენ გსურთ სერიოზული წარმატების მიღწევა, თუნდაც რამდენიმე წარუმატებელი ცდა არ უნდა გახდეს ბონსაის შექმნაზე უარის თქმის მიზეზი.

The post რა არის ბონსაი? first appeared on ბონსაი.

]]>